βιβλία του νίκου μακρή

βιβλία του νίκου μακρή
The School of Athens-Raphael (Apostolic Palace, Vatican City)

Πέμπτη, 10 Οκτωβρίου 2013

ΣΧΕΔΙΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 2015-2016 και 2016-17







ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
22-5-2017, Επιλογικό,  Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ.
‘’Ολοκληρώνεται’’ με τη σημερινή μας συνάντηση ο κύκλος των προσπαθειών μας  που συνεχίζονται ανελλιπώς τα τελευταία 18 χρόνια. Είναι συγκινητική αυτή η ιστορία των ‘’Βραδινών’’ μας δεδομένου ότι ψυχή της είναι η εγγύτητα και η οικειότητά μας, η μύχια συνάντησή μας που ανανεώνεται, που βελτιώνεται, χωρίς θορύβους και επισημότητες. Είναι βέβαιο πως κάτι μας προσφέρει και πως θα συνεχιστεί, αν είμαστε καλά,  φια δέκατη ένατη χρονιά, απ’ τον ερχόμενο Οκτώβριο. Οι ευχαριστίες είναι αυτονόητες, όπως και οι ευχές για καλό καλοκαίρι που πλησιάζει. Θα υπάρξει έγκαιρα ενημέρωση και πρόγραμμα. ΘΕΡΜΟΤΑΤΟΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ.
ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!                                                                                   N.M.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Στη Δύση η ιδέα ανάγεται στον Leibniz και στην αντίληψή του για τη δυνητικά παντοδύναμη μονάδα. Στα χρόνια μας συναντάει κάποιος την ίδια αντίληψη στο έργο ενός Bergson, ενός William James οι οποίοι υιοθετούν την άποψη ότι η κοσμική ή παγκόσμια συνείδησή μας καθαίρει ένα είδος της κοσμικής ή οικουμενικής συνείδησης… Σε όλες τις μεγάλες θρησκευτικές παραδόσεις το ύψιστο ιδεατό της ζωής είναι η συνειδητοποίηση ότι το πεπερασμένο φανερώνει το άπειρο στην ολότητά του… Μπορεί κανένας να βρει στοιχεία αιώνιας φιλοσοφίας σε όλες τις θρησκευτικές παραδόσεις των πρωτόγονων λαών. Όσο για πιο ολοκληρωμένες μορφές της αιώνιας φιλοσοφίας, τις βρίσκουμε σε όλες τις μεγάλες θρησκείες.
Aldous Huxley, Dieu et moi, seuil/sagesses, 1994, σελ. 50, 51, 65.
Όλα αρχίζουν με τη μυστική και καταλήγουν στην πολιτική. Όταν όμως η πολιτική υποκαθιστά τη μυστική, ανοίγονται οι πύλες της προδοσίας του ανθρωπίνου…
Ch. Péguy, Notre Jeunesse, Gallimard/idées, 1957, σελ. 55 κ. εξ.
115. Στην καρδιά μιας επίμοχθης σιωπής τα πιο σύνθετα λόγια αφομοιώνονται απ’  τα πιο απλά̇ οι ιδέες που ήταν ταυτόσημες αλλά διακριτές, συγχέονται̇ τα παρόμοια διανοητικά σχήματα συντομεύονται και γίνονται απλά̇ οι κοινές έννοιες που επιστρατεύονται σε διαφορετικές προτάσεις χρησιμοποιούνται ως σύνδεσμοί τους και χάνονται επιτρέποντάς τους να συγκεντρώνουν τα άλλα πράγματα με τα οποία συνδέονταν… Όλα, αφιερωμένα στις μεταμορφώσεις μιας ψυχής που θα ήταν η ψυχή του εκτατού….
Paul Valéry (1871-1945), Eupalinos, L’ Ame et la danse, Dialogue de l’ arbre, poésie/Gallimard, 1970, σελ. 55, 42.
116. Παρά την ουσιώδη τροποποίηση των εννοιών του χώρου και του χρόνου, ο υπερασπιστής της σχετικότητας συμφωνεί με τους προγενέστερους για να βεβαιώνει πως κάθε παρατηρητής μπορεί να παριστά το σύνολο των φυσικών φαινομένων σε ένα χωροχρονικό πλαίσιο που είναι καλά καθορισμένο και πλήρως ανεξάρτητο απ’ τη φύση των οντοτήτων που εισάγονται σε αυτό.
Louis de Broglie (1892-1987), La physique nouvelle et les quanta, Flammarion, 1986,
σελ. 105.                                                                                

www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 697709361.



 ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
15-5-2017, Η μυστική στη Σκέψη,  Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ:  Από τις προηγούμενες συναντήσεις μας συνάγεται πως η μυστική ως τρόπος έκφρασης κάθε πνευματικής μας δραστηριότητας  αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του υπάρχειν μας  και αυτό προδίδει την οντική μας φύση, την άμεση κοινωνία μας με το κοσμικό συμβαίνον το οποίο δεν έχει ούτε όρια, ούτε αρχή, ούτε τέλος, το οποίο οπτρίζεται σε κάθε μορφή του υπάρχειν. Ανακαλύπτουμε έτσι πως  η πραγματική χωροχρονικότητα που είναι φαντασιακή μας εισάγει σε ένα νέο τρόπο θεώρησης των πραγμάτων, στη συνειδητοποιημένη αμεσότητα που δε μπορεί να διαχωρισθεί απ’ το κοσμικό συμβαίνον το οποίο είναι αναμφισβήτητα ανθρωποκοσμικό. Ήδη ανακύπτει μια εμπειρία κοινωνίας, διακοσμικής και διανθρώπινης, μια τελούμενη και τελούσα αιωνιότητα που ανοίγει το δρόμο στην ηθική, στην αισθητική στην κοινωνικοπολιτική συνείδηση ως ενεργούσα θυσία. Θυσία αιωνιζόμενη και αυτό είναι το μυστικό του συν-τελουμένου κοσμικού συμβαίνοντος. Είναι η αγαθότητα που μόνο μυστικά νοείται ως πανταλήθεια φωτίζουσα και φωτιζομένη.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Δε μπορεί να δειχθεί ούτε με τη σχέση γιατί είναι ΄΄χωρίς δεύτερο΄΄ και δεν είναι το αντικείμενο κανενός πράγματος εκτός απ’  το καθαρό του είναι. Συνεπώς, δε μπορεί να ορισθεί ούτε με μια λέξη, ούτε με μια ιδέα. Όπως λέει η Γραφή, είναι το Ένα  ΄΄μπροστά στο οποίο οι λέξεις υποχωρούν΄΄ Sankara. In Aldous Huxley (1894-1963), La philosophie éternelle, Seuil/Sagesses, 1977, σελ. 39.
Μπορείς να διαπιστώσεις πως η καταγωγή και το αντικείμενο της κατάνυξης συνίσταται, με υπερουσιώδη τρόπο, στην απλή θέαση και στην άμεση εμπειρία του καθαρού σου είναι… La quête de la sagesse (ανώνυμου μυστικού του 17(;) αιώνα) , Seuil/Sagesses, 2004, σελ. 129, 133. Πρβλ επίσης το αγγλικό κείμενο: The cloud of Unknowing, Penguin books, 1961.
Τώρα πια ας μιλήσουμε για τη στιγμή. Πρόκειται ακριβώς για κάτι με ιδιάζουσα φύση. Σίγουρα είναι σύντομη και έγχρονη όπως είναι πάντα καθώς περνάει απ’ την περασμένη στην ακολουθούσα στιγμή. Κι όμως είναι αποφασίζουσα και πλήρης αιωνιότητας. Μια τέτοια στιγμή απαιτεί όντως ένα ειδικό νόημα: Ας την αποκαλέσουμε πλήρωμα του χρόνου.
S. Kierkegaarg (1813-1855), Riens philosophiques, Gallimard/idées, 1969, σελ. 60, 61.

Επόμενες Συναντήσεις: 22-5-2017: Επιλογικό. 

Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615.

 ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
8-5-2017, Το είναι του μυστικού  Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Οι συναντήσεις μας επικεντρώθηκαν στις ‘’σχέσεις’’ μυστικής και φιλοσοφίας. Ωστόσο, διαπιστώσαμε πως ό,τι αποκαλούμε μυστική θεώρηση κάθε  πνευματική μας δραστηριότητα είναι αδιανόητη χωρίς την αμεσότητα κοινωνίας μας με το ανθρωποκοσμικό συμβαίνον. Υπ’ αυτό το πνεύμα το είναι της αίσθησης, της αντίληψης, του λογίζεσθαι, του συναισθάνεσθαι είναι άμεσο που συνειδητοποιούμενο καθίσταται λογισμός. Το μυστικό ωστόσο δεν είναι ούτε η αίσθηση, ούτε η αντίληψη, ούτε το λογίζεσθαι, αλλά ο τρόπος του λειτουργείν τους. Υπ’ αυτό το πνεύμα είδαμε το είναι της φαντασιακής χωροχρονικότητας και οδηγηθήκαμε στα ίδια τα έγκατα του ανθρωπίνου το οποίο δε διαχωρίζετι απ’ το κοσμικό. Ήδη αναδύεαι η πλατωνική αυγή καθαρά που φωτίζει πολλά σκοτεινά σημεία της φιλοσοφικής αναζήτησης, χωρίς να διατείνεται πως επιλύει τα προβλήματα. Ανοίγει όμως δημιουργικούς ορίζοντες.
ΚΕΙΜΕΝΑ: ἡ δὲ νόησις ἡ καθ' αὑτὴν τοῦ καθ' αὑτὸ ἀρίστου, καὶ ἡ μάλιστα τοῦ μάλιστα. αὑτὸν δὲ νοεῖ ὁ νοῦς κατὰ μετάληψιν τοῦ νοητοῦ· νοητὸς γὰρ γίγνεται θιγγάνων καὶ νοῶν, ὥστε ταὐτὸν νοῦς καὶ νοητόν. τὸ γὰρ δεκτικὸν τοῦ νοητοῦ καὶ τῆς οὐσίας νοῦς, ἐνεργεῖ δὲ ἔχων, ὥστ' ἐκείνου μᾶλλον τοῦτο ὃ δοκεῖ ὁ νοῦς θεῖον ἔχειν, καὶ ἡ θεωρία τὸ ἥδιστον καὶ ἄριστον. εἰ οὖν οὕτως εὖ ἔχει, ὡς ἡμεῖς ποτέ, ὁ θεὸς ἀεί, θαυμαστόν· εἰ δὲ μᾶλλον, ἔτι θαυμασιώτερον. (Αριστοτέλης)
Είναι μια γνώση χωρίς σκιές, ένα φωτεινό μυστικό
μια ασύγκριτη φαεινότητα
άμεσα προσβατή
μια θεμελιώδης γνώση
κατάλληλη να μας κάνει αναλλοίωτους.
……………………………………….
Από μένα, απ’ την αόρατη μορφή μου
αναδύθηκε όλο αυτό το σύμπαν  που βλέπεις.
Όλες οι μορφές είναι σε μένα
αλλά εγώ δεν περιέχομαι σε αυτές.
(Krishna)
Bhagavat Gîtâ, arléa, 2004, σελ. 77.
Δεν είναι θετικό ό,τι εδώ και είκοσι αιώνες χιλιάδες μυστικών άντλησαν απ’ τη φλόγα της ζώσας εμπνοής τόσες εμπνεύσεις τόσο ζώσες, που αφήνουν εμφανώς υπό απλούμενη λάμψη και καθαρότητα τις αποχρώσεις και τις ομολογίες αφοσίωσης οποιασδήποτε ανθρώπινης αγάπης;
Pierre Teilhard de Chardin (1851-1955), Le Phénomène Humain, Seuil, 1955, σελ. 329.
Επόμενες Συναντήσεις: 15-5-2017: Η μυστική στη σκέψη. 22-5-2017: Επιλογικό. 

Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615.






ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
24-4-2017  Παρουσία και Μαρτυρία.  Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Η παρουσία ως συγκεκριμένη μορφή έκφρασης είναι ενδεικτική. Κατά βάση οποιοδήποτε αισθητό είναι συμβολική παρουσία του πνεύματος, εσαεί κινούμενη παρουσία η οποία όμως είναι αδιαχώριστη απ  τη μαρτυρία, από κάθε προς το είναι της παρουσίας-μαρτυρίας.   Ωστόσο, το πρόβλημα αποκτά ουσιωδέστερες προεκτάσεις  απ’ τη στιγμή που αναλογιζόμαστε ως προς το είναι της παρουσίας-μαρτυρίας. Ποιος συνειδηροποιεί αυτήν την κατάσταση αν όχι το ανθρώπινο πνεύμα. Ήδη, η παρουσία-μαρτυρία παραπέμπει κάπου, δεδομένου ότι ό,τι μαρτυρείται δεν αυτοερμηνεύεται, είναι μη αποκρίσιμο χωρίς την εννόησή του. Ο άνθρωπος, ο συναισθανόμενος-αντιλαμβανόμενος άνθρωπος είναι εκείνος ο οποίος εμβιώνει το πνεύμα της παρουσίας-μαρτυρίας  ως υπαρξιακής καταστάσεως η οποία μηνύει διαμέσου των φαινομένων την  οντική μας φύση. Ήδη, πρώτιστη αφετηρία μας είναι ο δεσμός ηθικού και διανοητικού, κορμός του  οποίου δεν είναι παρά η άμεση-μυστική ενατένιση της κοινωνίας, της πληρωματικότητας. Αυτό θα αναπτύξουμε  στη σημερινή μας συνάντηση. ΚΕΙΜΕΝΑ: Η παρουσία είναι διυποκειμενική, δε μπορεί να μην ερμηνεύεται ως έκφραση μιας θέλησης που ψάχνει να αποκαλυφθεί σε μένα. Αυτή όμως η αποκάλυψη προϋποθέτει πως δεν την εμποδίζω. Εν συντομία, το υποκείμενο δε μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αντικείμενο, αλλά ως εστία έλξης της παρουσίας… Ο κόσμος των άλλων φωτίζεται με ένα άλλο και πιο έντονο φως στο μέτρο που το εγώ ρίχνει φως όλο και πιο πολύ, όλο και πιο ηρωικά στα ίδια του τα σκότη… Gabriel Marcel (1889-1973), Présence et Immortalité, 10/18, 1959, σελ. 164, 31. …Ο ορισμός ο οποίος ορίζεται αφεαυτού και που ορίζει όλα τα πράγματα είναι εκείνος τον οποίο αναζητεί κάθε διάνοια…Εκείνος ο οποίος βλέπει πως το μη-άλλο (έτερο) αυτοορίζεται αφεαυτού  και πως είναι ο ορισμός ο οποίος ορίζει όλα τα πράγματα, βλέπει πως το μη άλλο που είναι όχι-άλλο δεν είναι παρά  κάθε ορισμός και κάθε οριζόμενο…Εκείνος ο οποίος βλέπει πώς το μη-άλλο, παρά το μη-άλλο, λάμπει στην αιωνιότητα όπου είναι η αιώνια αιωνιότητα και στην αλήθεια όπου είναι η αλήθεια της πραγματικής αλήθειας και στην καλοσύνη όπου είναι η καλοσύνη της αγαθότητας…Εκείνος ο οποίος βλέπει αυτό, βλέπει το Θεό να αυτοορίζεται και να αναφωτίζεται με μονοτριαδικό τρόπο σε όλα τα πράγματα. Nicolas de Cues (1401-1464), Du non-autre, Le guide du penseur, Cerf, 2002, σελ. 117.

Επόμενες Συναντήσεις: 8-5-2017: Το είναι του μυστικού, 15-5-2017: Η μυστική στη σκέψη. 22-5-2017: Επιλογι. 

Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615



 ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
3-4-2017: Σιωπή και λόγος.  Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Υπάρχει όντως μία παρεξήγηση σχετική με τον όρο λόγος και λογική, παρεξήγηση η οποία οφείλεται κυρίως σε ορισμένους εκπροσώπους του Διαφωτισμού. Ο λόγος του λέγειν δεν είναι οστεοθήκη στην οποία καταγράφονται και φυλάσσονται με ‘’αιωνία’’ νεότητα ξύλινες διατυπώσεις επειδή ακριβώς δεν επισκοπείται η ριζική αρχή του λέγειν. Το λέγειν προϋποθέτει το γιγνώσκειν, τουτέστιν την αίσθηση, την αντίληψη, τη νόηση, τη μνήμη, τη φαντασία και αυτό τον σηματοδοτεί.
Παράλληλα, το σιωπάν είναι αδιανόητο χωρίς το λέγειν, χωρίς το γιγνώσκειν και αυτό μας οδηγεί στο εξής: Δεν υπάρχει αντίθεση ή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο λέγειν και στο σιωπάν, αλλά συμπληρωματικότητα. Τι είναι το σιωπάν αν όχι η επιβεβαίωση του συμβολικού χαρακτήρα του λέγειν, το πλήρωμά του, η κατάσταση η οποία επιβεβαιώνει πως κάθε λέγειν είναι συμβολικό, σχετικό, εκφραστό; Ήδη το σιωπάν είναι και επιβεβαίωση του σχετικού χαρακτήρα του λέγειν, το θεμέλιό της, γιατί, όταν σιωπάμε, ‘’παραδίδουμε’’ το λέγειν στην απόλυτη αρχή του. Ο άνθρωπος εκφράζεται, λέγει, αλλά αυή η θαυμαστή του λειτουργία είναι αδύνατη χωρίς την άρρητη αρχή η οποία ‘’εκφράζεται’’ με τη σιωπή.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Όταν σταματάει ο λόγος αρχίζει η σιωπή. Όμως, δεν αρχίζει επειδή σταματάει ο λόγος… Η σιωπή δεν ταυτίζεται με την υποστολή του λόγου, δεν είναι καθόλου μια αναγωγή. Είναι κάτι που συνιστά ένα όλο, κάτι που υπάρχει καθεαυτό…Ίσως εκπλαγεί κάποιος που με το λόγο διατυπώνουμε σκέψεις για τη σιωπή. Δε θα εκπλαγεί όμως παρά αν αντιλαμβάνεται τη σιωπή ως κάτι που δεν υπάρχει, ως μηδέν. Η σιωπή όμως είναι μια πραγματικότητα και ο λόγος μπορεί να διατυπώνει θεωρήσεις για όλη την πραγματικότητα. Λόγος και σιωπή κάνουν ένα: ο λόγος μορφώνεται απ’  τη σιωπή, όπως η σιωπή απ’  το λόγο. Max Picard (1888-1965 ), Le monde du silence, PUF, 1954, σελ. 1, 2.
…Μπορείς να διαπιστώσεις πως η καταγωγή και το αντικείμενο της κατάνυξης συνίσταται, με υπερουσιώδη τρόπο, στην απλή θέαση και στην άμεση εμπειρία του καθαρού σου είναι…Το είναι υπήρξε πάντα εν αυτώ χωρίς αρχή και εκεί θα μείνει χωρίς όμως να είναι ο ίδιος ο Θεός.
La quête de la sagesse (ανώνυμου μυστικού του 17(;) αιώνα) , Seuil/Sagesses, 2004, σελ. 129, 133. Πρβλ επίσης το αγγλικό κείμενο: The cloud of Unknowing, Penguin books, 1961.
Όπου πια η καρδιά δε χτυπάει πια και δεν εμψυχώνει, όπου τα αισθήματα μένουν σιωπηλά, μάταια ο νους με όλα τα συμπαρομαρτούντα προσπαθεί να βγάλει απ’ τον τάφο τον βλέποντα που κοσμείται με θαυμασιώδη δύναμη…Πιο σεβαστό και πιο υπέροχο ακόμη είναι το προαίσθημα που φωτίζει το δρόμο προς τις θεωρήσεις.
Jacobi  F-H (1743-1819), David Hume et la croyance. Idéalisme et ralisme, Vrin, 2000, σελ.169.
Επόμενες Συναντήσεις: 24-4-2017: Παρουσία και Μαρτυρία, 8-5-2017: Το είναι του μυστικού, 15-5-2017: Η μυστική στη σκέψη. 22-5-2017: Επιλογικό. 
Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615.

(Φιλοσοφικό Καφενείο)
27-3-2017: Μυστική Ωραιότητα και Κάλλος.  Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ:  Ωραίο είναι ό,τι βρίσκεται την εποχή του, στην ακμή του. Άρα, ό,τι ωραίο είναι παροδικό και κάποτε, αργά ή γρήγορα, παύει να είναι ωραίο μέχρι αφανισμού. Βέβαια,  κάθε μορφή ωραίου προσδιορίζεται από αισθητούς παράγοντες. Η ομοιότητα, η αναλογία, η απαλότητα, το υποβλητικό, το επιβλητικό, το χαρμικό κ.ο.κ. προσδιορίζονται ως παράγοντες οι οποίοι συνθέτουν ωραίες μορφές, σχήματα κ.ο.κ. Σε τι συνίστανται όμως οι αισθητοί χαρακτήρες που κάνουν το θεατή, τον παρατηρητή, τον μέτοχο να θαυμάζει και να κρίνει την ‘’ωραιότητα’’;  Είναι αισθητοί ή πνευματικοί;
Αν  οποιοδήποτε αισθητό είναι πνευματική μαρτυρία, αν ο κόσμος μας είναι πνευματικός, κριτήριο  προσέγγισης του ωραίου είναι το αιωνίως ωραίο, η αιώνια δηλαδή φύση των πραγμάτων. Το κάλλος είναι το πλήρωμα του ωραίου και εδώ το πνεύμα των αισθητών κατηγοριών  δεν είναι παρά υπόκρουση του απολύτου στο σχετικό. Υπ’ αυτό το πνεύμα κάθε αισθητισμός είναι έωλος και η αισθητική, βαθύτατα θεωρούμενη, οδηγεί στην οντολογία και στην ηθική. Υπάρχει ενότητα στην οποία οφείλεται η ορθή εκτίμηση του ωραίου σε όλες τις μορφές των αισθητικών κατηγοριών για τις οποίες έχουμε ήδη κάνει λόγο.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Η σκέψη δε μπορεί ούτε να αντιλαμβάνεται, ούτε να σχηματίζει τη φύση του χώρου. Όταν διανοείται και σχηματίζει έννοιες περιέχει τους περιορισμούς των καθαρών της ορίων. Αυτός ο χώρος δεν είναι εκείνος τον οποίο συναντά ο στοχασμός. Η σκέψη έχει πάντα έναν ορίζοντα, το στοχαζόμενο πνεύμα όχι. Η σκέψη δε μπορεί πια να πάει  απ’ το περιορισμένο σε ό,τι είναι απέραντο, δε μπορεί να μεταμορφώσει το περιορισμένο σε ανόριο… Αν όμως η ωραιότητα δεν είναι αυτό  (οι αισθητές μορφές), δεν είναι παρά μία επιφανειακή αντίδραση των αισθήσεων. Η ωραιότητα, όπως και η Αγάπη δεν είναι πέρα απ’ την αφή και την όραση;
Jiddu Krishnamurti(1875-1986), La Révolution du Silence, 10/18, σελ. 195.
Ό,τι είναι υλικό εξαντλείται πολύ γρήγορα στην ουσία του Όλου: Κάθε αιτία επαναλαμβάνεται στο λόγο του Όλου• κάθε ανάμνηση θάπτεται τάχιστα στο χρόνο… Μάλιστα σε μια γηραιά γυναίκα και σε έναν γέροντα θα μπορέσει κάποιος με τα μάτια του φιλοσόφου να διακρίνει κάποιο σφρίγος, μια έγκαιρη ωραιότητα, όπως ακριβώς στα παιδιά, το ελκυστικό θαύμα της αγάπης… Έτσι, ένας άνθρωπος με το αίσθημα και τη βαθιά επίγνωση του τι συμβαίνει  στο Όλο, δε θα ‘βρισκε γενικά σχεδόν τίποτε και μάλιστα σε ό,τι συμβαίνει με τον τρόπο της έγχρονης αναγκαιότητας που να μη φέρει ένα κάποιο ειδικό χάρμα.
Μάρκου Αυρηλίου (121-180), Τά εἰς ἑαυτόν (και γαλλική έκδοση: Pensées pour moi-mȇme, Garnier-Flammarion, 1964, VII, 115, 54).
Επόμενες Συναντήσεις:  3-4 2017: Σιωπή και Λόγος 24-4-2017: 
Παρουσία και Μαρτυρία. 8-5-2017: Το είναι του μυστικού. 15-5-2017: Η μυστική στη σκέψη.22-5-2017: Επιλογι
Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615.
ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ   ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ- ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ


(Φιλοσοφικό Καφενείο)
20-3-2017: Τα είναι της λογοτεχνίας.  Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ:  Γνωρίζουμε πως οι τέχνες του λόγου κληροδοτούνταν επί αιώνες από γενιά σε γενιά προφορικά και πως στηρίζονταν κυρίως σε μύθους, σε θρύλους σε παραδόσεις, σε ήθη και έθιμα, σε περιπέτειες θεών, ηρώων και ανθρώπων. Με το γραπτό λόγο αθανατίστηκαν, αλλά το ουσιώδες στη λογοτεχνική δημιουργία και στη διαχρονική και διαπολιτισμική ανάπτυξή της συνίσταται στο πνεύμα της και όχι στις σχολές και στις τεχνοτροπίες. Η ποίηση της οποίας κύρια εκφραστικά στοιχεία είναι το μέτρο, ο ρυθμός, η μουσικότητα, δε μπορεί να είναι υψηλή χωρίς βαθιές εμπνοές που εξακοντίζουν στη μυστική της συμβολικής έκφρασής της κατά τρόπο που μορφή και περιεχόμενο να δεόχνουν αγήραστους προβληματισμούς, κλασικούς δηλαδή. Το ίδιο ισχύει και όλες τις μορφές της πεζογραφίας. Το πνεύμα της λογοτεχνίας ‘’εγκατοικεί’’ στις βαθιές αναμονές και πληρωματικές καταστάσεις του ανθρωποκοσμικού είναι. Ζυτό θα δείξουμε. ΚΕΙΜΕΝΑ: …Είναι μια εκστατική ανάπαυση, αλλά γλυκεία  και συνεχής έκσταση που δεν προκαλεί πια αλλαγή στις αισθήσεις: Η ψυχή έχει περάσει στο Θεό της με την ευγενή έξοδο απ’  τον ίδιο της τον εαυτό. Παρατηρώντας τα απόλυτα κατηγορήματά του, ο Θεός, όπως σε έναν καθρέφτη, αρπάζεται απ’ την Ωραιότητά του στη Σύζυγό του και λέει: Ω πολυαγαπημένη μου πόσο ωραία είσαι στην ωραιότητά μου και πόσο η ωραιότητά μου είναι ωραία σε σε!... Ο Σύζυγος αγκαλιάζει την Αγαπημένη του και είναι μέσα της• την περιβάλλει από έξω και εισδύει μέσα της εκ των έσω. Αισθάνεται πως σε αυτόν τον μυστικό ύπνο, βυθίζεται μέσα της και ενώνεται με αυτήν. Madame Guyon (1648-1717), Les Torrents et Commentaires au Cantique des cantiques, Jerôme Millon, 2004, σελ. 288, 231. Έμενα ολόκληρες ώρες σε κατάσταση έκστασης μπροστά σε αυτόν τον πίνακα…χωρίς σκέψεις, χωρίς επιθυμία, χωρίς σχέδιο να αναπνέω έναν εξαίσιο αέρα. Αυτό το χάρμα ήταν τόσο βαθύ που μου φαινόταν πως αυτή η θεία ατμόσφαιρα με μεταμόρφωνε ουσιαστικά και με μια άρρητη ευχαρίστηση ανυψωνόμουν προς το στερέωμα σαν ένα καθαρό πνεύμα.
Chataeubriand F-R (1768-1848), Mémoires d’ outre-tombe, II, Hachette, 1955, σελ.116. Τα αστέρια τρεμόπαιζαν το φως στο στερέωμα σαν δάκρυα. Ο Jotin έγειρε το κεφάλι ως νεύμα ευγνωμοσύνης απέναντι στη ζωή, άπλωσε το χέρι του προς αυτόν που θα τον άφηνε και όταν ο Θάνατος άπλωσε το χέρι του στη σκοτεινή νύχτα, έπιασε αυτό το χέρι με πλήρη εμπιστοσύνη. Rabinbanath Tagore (1861-1941), Mashi, Gallimard/Connaissance de l’  Orient, 1991, σελ. 16.
Επόμενες Συναντήσεις:  27-3-2017: Μυστική Ωραιότητα και Κάλλος. 24-4 2017: Σιωπή και Λόγος 8-5-2017: Παρουσία και Μαρτυρία. 15-5-2017: Το είναι του μυστικού. 22-5-2017: Επιλογικό. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615.



ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ(Φιλοσοφικό Καφενείο) 6-3-2017: H μαρτυρία της ζωγραφικής και της γλυπτικής, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ. 
ΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ:  Οι εικαστικές τέχνες  και ιδιαίτερα η ζωγραφική κι η γλυπτική με τις οποίες θα ασχοληθούμε αποτελούν οπωσδήποτε εκφάνσεις της πορείας του πνεύματος, αλλά ως συγκεκριμένες, καταθέτουν τη δική τους μαρτυρία. Βέβαια, με την πρώτη ματιά θεωρούνται μιμήσεις ή και δημιουργικές απομιμήσεις της φύσης. Έτσι όμως χάνουν την αποκαλυπτική τους διάσταση, παύουν να είναι τέχνες, καλλιτεχνική δηλαδή δημιουργία η οποία είναι μαρτυρία του πνεύματος. Τι ακριβώς συμβαίνει, αν σε όλους τους πολιτισμούς και μάλιστα ανεξαρτήτως επιπέδου συναντάμε αυτές τις καλλιτεχνικές δημιουργίες, πέρα από κάθε σχολή ή τεχνοτροπία; Η ζωγραφική, θα το δούμε λεπτομερώς, προσπαθεί να καταστήσει το φευγαλέο παράμονο, αιωνίζει το έγχρονο ή οτιδήποτε έγχρονο που θεωρείται σπουδαίο και αποκαλυπτικό νοήματος και μάλιστα κατά τις αξίες του πολιτισμού στον οποίο ζει ο καλλιτέχνης. Υπερβαίνει τη φυσική τάξη απ’  την οποία δανείζεται τα υλικά της. Η γλυπτική δίνει εμφανέστερα σάρκα και οστά στο συμβαίνον το οποίο εγκεντρώνεται στον άνθρωπο και στις κάθε μορφής διανθρώπινες σχέσεις. Αιωνίζει με τον τρόπο της. Αυτό θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε. ΚΕΙΜΕΝΑ:  1. Η μεγάλη τέχνη δεν είναι μεγάλη παρά μόνο να έχει ομοιότητες με τη θεία τάξη…Το ιδεατό είναι η προήχηση  της τάξης απ’  το πνεύμα. Το πνεύμα είναι επιδεκτικό του ιδεατού επειδή είναι πνεύμα, επειδή δηλαδή διαβλέπει το αιώνιο. H.-F. Amiel (1821-1881), Journal Intime,  v. XI, σελ. 836, 837. 2. Η ψυχή του Γεωμέτρη δε μπορεί να μην τέρπεται κατά την αντίληψη   αυτών των αναλλοίωτων σχέσεων  των αριθμών ή των σχημάτων τα οποία η διάνοιά του αντιλαμβάνεται, όπως η ψυχή ενός καλλιτέχνη  δε θα μπορούσε να είναι ψυχρή στην παρουσίαση των σημείων τα οποία κάνουν να γεννηθεί σε αυτόν η ιδέα και το αίσθημα του ωραίου…Διέκρινα συχνά στον εαυτό μου αυτές τις αιφνίδιες και αυθόρμητες ελλάμψεις κατά τις οποίες η αλήθεια ξεφεύγει απ’  τα νέφη• φαίνεται πως η υλική μας ιδιοσυστασία που εμπόδιζε την έσω ενόραση έπαυε να ανθίσταται και πως το πνεύμα δεν κάνει παρά να δέχεται το φως το οποίο του ανήκει. Maine de Biran (1766-1824), Etre et Penser, I, Baconnière, 1954, σελ. 90, 115. 3. Ο κινεζικός όρος myô ορίζει αυτό που είναι υπέροχο. Ό,τι αποκαλώ υπέροχο είναι μια φανέρωση που στερείται μορφής. Με γενικό τρόπο, η ωριμότητα με τον τρόπο του υπέροχου χάρματος, θα μπορούσε άνετα  να ορίσει ένα ύφος πολύ κοντινό με το υπέροχο. La tradition secrète du Nô, Gallimard, 1979, σελ.132. Επόμενες Συναντήσεις: 13-3-2017: Τέχνη και Αρετή: φιλοσοφική και μεταφυσική τους διάσταση. Εισηγητής: Ελευθέριος Γκίκας. 20-3-2017: Τα είναι της λογοτεχνίας. 27-3-2017: Μυστική Ωραιότητα και Κάλλος. 23-4 2017: Σιωπή και Λόγος 8-5-2017: Παρουσία και Μαρτυρία. 15-5-2017: Το είναι του μυστικού. 22-5-2017: Επιλογικό. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.philosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615
 ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ.  13-2-2017: Η καλλιτεχνική δημιουργία  και η επίνοια. Πλωτίνος

ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Η καλλιτεχνική δημιουργία (εικαστικές τέχνες και τέχνες του λόγου σε όλη τους την έκταση) είναι κατεξοχήν έκφραση, αποκαλυπτική έκφραση βιωμάτων, αξιών, θρησκευτικών βιωμάτων και μάλιστα μυθική έκφραση με συμβολική φορά. Αναστρεφόμενοι με κάθε μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης και εισδύοντας στους ανεξάντλητους και δημιουργικούς μαιάνδρους της διαπιστώνουμε πως σκοπός είναι η αναζήτηση και δυνατή έκφραση του Κάλλους, του πληρωματικού, του πληρώματος, όσο και αν το αιτούμενο διαφέρει από δημιουργό σε δημιουργό. Ο φιλόσοφος ο οποίος επεσήμανε την προοπτική των τεχνών και τη σχέση τους με το κάλλος είναι ο νεοπλατωνικός Πλωτίνος για τον οποίο κάθε ‘’ομοιώμα’’ της ιδέας του είναι μεν κατώτερο του αρχετύπου, αλλά εμπνέεται απ’ το ’άφθιτο’’ κάλλος που είναι πηγή γνώσης και δημιουργίας.Αυτό θα εξετάσουμε προσεκτικά. 

ΚΕΙΜΕΝΑ:    Ὅτι δὲ εἰς τὸ παράδειγμα ἀνάγει τὸ ἠγάσθη δῆλον ποιεῖ ἐπίτηδες τὸ ἑξῆς τῆς λέξεως λαβών• εἶπε γάρ• ἠγάσθη τε καὶ ἔτι μᾶλλον πρὸς τὸ παράδειγμα αὐτὸ ἐβουλήθη ἀφομοιῶσαι, τὸ κάλλος τοῦ παραδείγματος οἷόν ἐστιν ἐνδεικνύμενος διὰ τὸ ἐκ τούτου τὸ γενόμενον καλὸν καὶ αὐτὸ ὡς εἰκόνα ἐκείνου εἰπεῖν• ἐπεὶ καὶ εἰ μὴ ἐκεῖνο ἦν τὸ ὑπέρκαλον κάλλει ἀμηχάνωι, τί ἂν τούτου τοῦ ὁρωμένου ἦν κάλλιον; Πᾶν γὰρ τὸ κατὰ ἄλλο ποιηθὲν ὅταν τις θαυμάσηι ἐπ᾽ ἐκεῖνο ἔχει τὸ θαῦμα, καθ᾽ ὅ ἐστι πεποιημένον. Πλωτίνου, Εννεάδες (Περί του νοητού κάλλους) Έμενα ολόκληρες ώρες σε κατάσταση έκστασης μπροστά σε αυτόν τον πίνακα…χωρίς σκέψεις, χωρίς επιθυμία, χωρίς σχέδιο να αναπνέω έναν εξαίσιο αέρα. Αυτό το χάρμα ήταν τόσο βαθύ που μου φαινόταν πως αυτή η θεία ατμόσφαιρα με μεταμόρφωνε ουσιαστικά και με μια άρρητη ευχαρίστηση ανυψωνόμουν προς το στερέωμα σαν ένα καθαρό πνεύμα. Chataeubriand F-R (1768-1848), Mémoires d’ outre-tombe, II, Hachette, 1955, σελ.116.

Επόμενες Συναντήσεις: 20-2-2017: Το Θεώρημα του Γκαίντελ: Εισηγητής Γιάννης Βουλιουρής. 6-3-2017: Η μαρτυρία της ζωγραφικής και της γλυπτικής. 13-3-2017: Τέχνη και Αρετή: φιλοσοφική και μεταφυσική τους διάσταση. Εισηγητής: Ελευθέριος Γκίκας. 20-3-2017: Τα είναι της λογοτεχνίας. 27-3-2017: Μυστική Ωραιότητα και Κάλλος. 23-4 2017: Σιωπή και Λόγος 8-5-2017: Παρουσία και Μαρτυρία. 15-5-2017: Το είναι του μυστικού. 22-5-2017: Επιλογικό. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.philosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615 
(Φιλοσοφικό Καφενείο) Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ. 6-2-2017:   Το είναι της αρετής. Η μυστική υφή. ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Αν, όπως ήδη αναπτύξαμε, το ηθικοδιανοητικό είναι εγκλείει λόγο και συναίσθημα, αν δηλαδή οι τρόποι έκφρασης μηνύουν ήθος και διάνοια, οφείλουμε να εγκύψουμε στο είναι της αρετής. Συνήθως στα εγχειρίδια Ηθικής, εξαριθμούνται επί μέρους αρετές σε αντιπαράθεση με τα πάθη. Κατά βάθος όμως η αρετή είναι μία και η αυτή με πολλές διαθλάσεις, όπως και το πάθος είναι ένα με πολλές εκφράσεις. Τι είναι η αρετή; Απλά, η ορθή κάτοψη του ανθρωποκοσμικού είναι, ό,τι δηλαδή καθιστά δυνατή την εννόηση των πραγμάτων και του ανθρώπου, την αληθεύουσα εννόηση: Κοινωνία, εγγύτητα, θυσία τρέφουσα και τρεφομένη, εμβίωση του απολύτου στο σχετικό, του αιώνιου στο έγχρονο, η αναίρεση του εγώ(ισμού) που αποτελεί την πηγή της ιδιοτέλειας, της εγωπάθειας, κάθε πάθους δηλαδή. Δεν υπάρχει επομένως ούτε διανοητική, ούτε συναισθηματική προσέγγιση της αρετής, αλλά ηθικοδιανοητική με συγκεκριμένες διεκφράσεις. ΚΕΙΜΕΝΑ: …Μπορείς να διαπιστώσεις πως η καταγωγή και το αντικείμενο της κατάνυξης συνίσταται, με υπερουσιώδη τρόπο, στην απλή θέαση και στην άμεση εμπειρία του καθαρού σου είναι…Το είναι υπήρξε πάντα εν αυτώ χωρίς αρχή και εκεί θα μείνει χωρίς όμως να είναι ο ίδιος ο Θεός. La quête de la sagesse (ανώνυμου μυστικού του 17(;) αιώνα) , Seuil/Sagesses, 2004, σελ. 129, 133. Πρβλ επίσης το αγγλικό κείμενο: The cloud of Unknowing, Penguin books, 1961.  Για μπορέσουμε να αγγίξουμε τις ρίζες αυτού του κόσμου, να πραγματώσουμε την ύψιστη μέθη, την εμπειρία του αρχέγονου και του πρωτογενούς, φθάνουμε να δοκιμάζουμε ένα μεταφυσικό αίσθημα που κατάγεται απ’ την έκσταση των ουσιαστικών στοιχείων του είναι. Οι πιο βαθιές υποκειμενικές εμπειρίες είναι τόσο οικουμενικές όσο εκείνες που αγγίζουν το αρχέγονο βάθος της ζωής. Cioran E. (1911-1995), Sur les cimes du désespoir, L’ Herne, 1990, σελ. 43, 51. ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 13-2-2017: Η καλλιτεχνική δημιουργία  και η επίνοια. Πλωτίνος. 20-2-2017: Το Θεώρημα του Γκαίντελ: Εισηγητής Γιάννης Βουλιουρής. 6-3-2017: Η μαρτυρία της ζωγραφικής και της γλυπτικής. 13-3-2017: Αρετή και Τέχνη: φιλοσοφική και μεταφυσική τους διάσταση. Εισηγητής: Ελευθέριος Γκίκας. 20-3-2017: Τα είναι της λογοτεχνίας. 27-3-2017: Μυστική Ωραιότητα και Κάλλος. 23-4 2017: Σιωπή και Λόγος 8-5-2017: Παρουσία και Μαρτυρία. 15-5-2017: Το είναι του μυστικού. 22-5-2017: Επιλογικό. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.philosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615




 ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ. 30-1-2017. Το Ηθικοδιανοητικό είναι.ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Πολύς λόγος γίνεται στη  ιστορία της σκέψης για τις σχέσεις ήθους και διάνοιας. Η  καντιανή διάκριση είναι χαρακτηριστική (Καθαρός λόγος: γνώση, Πρακτικός λόγος: ηθική). Ωστόσο, προσεκτικότερη ματιά πείθει πως στο ύστατο είναι του οντικού, ήθος και διάνοια ταυτίζονται (πρβλ Πλάτωνα, Αριστοτέλη, Spinoza κ.α.). Τι συμβαίνει; Επισταμένη θεώρηση πείθει πως ένα είναι ακαταμάχητο, ένα το οποίο δοκιμάζει όλες τις μεγάλες λογικές θεωρήσεις, συστήματα, προσπάθειες. Η ηθική ταυτίζεται με τη λογική. Θα αναλύσουμε αυτήν την αλήθεια υπό το πρίσμα τη μυστικής διόρασης που μας πληροφορεί πως  το πράττειν είναι θεωρείν και το θεωρείν είναι πράττειν.

ΚΕΙΜΕΝΑ: ἐν δὲ τῇ περιόδῳ καθορᾷ μὲν αὐτὴν δικαιοσύνην, καθορᾷ δὲ σωφροσύνην, καθορᾷ δὲ ἐπιστήμην, οὐχ ᾗ γένεσις πρόσεστιν, οὐδ᾽ ἥ ἐστίν που ἑτέρα [247e] ἐν ἑτέρῳ οὖσα ὧν ἡμεῖς νῦν ὄντων καλοῦμεν, ἀλλὰ τὴν ἐν τῷ ὅ ἐστιν ὂν ὄντως ἐπιστήμην οὖσαν Πλάτωνος Φαίδρος 247e
Δε θα ήταν δυνατό να δείξουμε με ποιο τρόπο ένα άπειρο αυτής της φύσης θα συνέπιπτε με μια τέτοια ενότητα της γνώσης, ούτε με ποιο τρόπο μια τέτοια ενότητα της γνώσης θα αφεταιριζόταν από ένα τέτοιο άπειρο της ενόρασης…Άρα, δεν υπάρχει Εγώ χωρίς κόσμο, ούτε Κόσμος χωρίς εγώ. …Αυτή η αναλογία είναι τέτοια, εξαιτίας της σχέσης της αντίληψης με το απόλυτο είναι, σχέσης που δε μπορεί να γνωσθεί ποτέ στην αντιληπτική διαδικασία, αλλά της είναι αιώνια κεκρυμμένη…. Fichte J. G. (1762-1814), Exposé de la doctrine de la science, lebeer-hossmann, 1987, σελ. 190, 234.
Το απόλυτο δεν είναι ό,τι επιθυμείται, αλλά ό,τι εμπνέει τη θέληση… Το απόλυτο σημαίνει μετοχή στο αιώνιο, στο είναι. … Όσο πιο πολύ ελεύθερος είναι ο άνθρωπος, τόσο είναι βέβαιος για το Θεό. Όταν είμαι πραγματικά ελεύθερος, είμαι βέβαιος ότι δεν υπάρχω με βάση τον εαυτό μου.
Karl Jaspers ((1883-1969), Introduction à la philosophie, Plon, 1965, 57, 67.

Επόμενες Συναντήσεις: 6-2-2017:   Το είναι της αρετής. Η μυστική υφή. 13-2-2017: Η καλλιτεχνική δημιουργία  και η επίνοια. Πλωτίνος. 20-2-2017: Το Θεώρημα του Γκαίντελ: Εισηγητής Γιάννης Βουλιουρής. 6-3-2017: Η μαρτυρία της ζωγραφικής και της γλυπτικής. 13-3-2017: Αρετή και Τέχνη: φιλοσοφική και μεταφυσική τους διάσταση. Εισηγητής: Ελευθέριος Γκίκας. 20-3-2017: Τα είναι της λογοτεχνίας. 27-3-2017: Μυστική Ωραιότητα και Κάλλος. 23-4 2017: Σιωπή και Λόγος 8-5-2017: Παρουσία και Μαρτυρία. 15-5-2017: Το είναι του μυστικού. 22-5-2017: Επιλογικό. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.philosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615

(Φιλοσοφικό Καφενείο)
Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ. 23-1-2017, Το πνεύμα των καταγωγών
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Υπάρχει άραγε πνεύμα καταγωγών; Ευθύβολη απάντηση θα δοθεί, λαμβανομένου υπόψη του συμβολικού χαρακτήρα της γλώσσας η οποία προσπαθεί να αποδώσει το ανέκφραστο με εκφραστό τρόπο. Ο νους μας πηγαίνει στην παιδικότητα και στο πνεύμα της όπως βιώνεται εσαεί και όπως οι παραδείσιες περιγραφές των μυθογράφων, των ποιητών, των στοχαστών το δόξασαν. Μεταβαίνει επίσης η σκέψη μας σε ‘’αρχέτυπα’’, όπως το αιώνιο θήλυ,  η ωραία ψυχή, ο ιπποτισμός, αλλά, κυριότατα και ουσιαστικότατα στη συνειδησιακή καθαρότητα, στον παρθενικό χαρακτήρα του ήθους όπως διαζωγραφίζεται με οικουμενικές σταθερές (εντιμότητα, μεγαλοψυχία, ευγένεια, καθαρότητα) για να οδηγείται κυκλικά σε ό,τι καταγοητεύει: Στο χάρμα, την έκπληξη, στο θαυμασμό, στην επιφωνηματική έκπληξη του υπάρχειν. Προκείμενα όλα αυτά μας οδηγούν στο εξής: Πνεύμα των καταγωγών δεν είναι κάτι απ’ το οποίο καταγόμαστε, αλλά ό,τι συνέχει τον καθαρό βίο. Αυτό θα επισκοπήσουμε με προσοχή. ΚΕΙΜΕΝΑ: Tόπος χλόης ἐστὶν ἡ πρακτικὴ ἀρετή· ὕδωρ δὲ ἀναπαύσεως, ἡ γνῶσις τῶν γεγονότων. (Η πρακτική αρετή είναι τόπος χλοερός, η δε γνώση των γεγονότων ύδωρ ανάπαυσης). Μάξιμος ο Ομοληγητής Το πλέον κεκρυμμένο από όλα τα πράγματα δε θα το πω/δεν έχεις προκαταλήψεις/και αυτή η γνώση θα διώξει τα σκότη…/Είναι μια γνώση χωρίς σκιές, ένα φωτεινό μυστικό/μια ασύγκριτη φαεινότητα/άμεσα προσβατή/μια θεμελιώδης γνώση/κατάλληλη να μας κάνει αναλλοίωτους. (Krishna) Bhagavat Gîtâ, arléa, 2004, σελ. 77. Έκραξα: Αναζητώ την αλήθεια! Αναζητώ την αλήθεια!/Καθώς το ρουμπίνι του Εαυτού αφυπνίσθηκε,/απορροφήθηκα απ’  αυτό/και το σώμα μου έγινε θείο δοχείο του ιερού. Lalla (μυστική ποιήτρια του 14ου αιώνα),  Chants mystiques du tantrisme cachenirien, Seuil/Sagesses, 2000, σελ. 87, 61

Επόμενες Συναντήσεις: 30-1-2017: Το Ηθικοδιανοητικό είναι. 6-2-2017:   Το είναι της αρετής. Η μυστική υφή. 13-2-2017: Η καλλιτεχνική δημιουργία  και η επίνοια. Πλωτίνος. 20-2-2017: Το Θεώρημα του Γκαίντελ: Εισηγητής Γιάννης Βουλιουρής. 6-3-2017: Η μαρτυρία της ζωγραφικής και της γλυπτικής. 13-3-2017: Τέχνη και Αρετή: φιλοσοφική και μεταφυσική τους διάσταση. Εισηγητής: Ελευθέριος Γκίκας. 20-3-2017: Τα είναι της λογοτεχνίας. 27-3-2017: Μυστική Ωραιότητα και Κάλλος. 23-4 2017: Σιωπή και Λόγος 8-5-2017: Παρουσία και Μαρτυρία. 15-5-2017: Το είναι του μυστικού. 22-5-2017: Επιλογικό. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.philosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615
Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ. 23-1-2017, Το πνεύμα των καταγωγών
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Υπάρχει άραγε πνεύμα καταγωγών; Ευθύβολη απάντηση θα δοθεί, λαμβανομένου υπόψη του συμβολικού χαρακτήρα της γλώσσας η οποία προσπαθεί να αποδώσει το ανέκφραστο με εκφραστό τρόπο. Ο νους μας πηγαίνει στην παιδικότητα και στο πνεύμα της όπως βιώνεται εσαεί και όπως οι παραδείσιες περιγραφές των μυθογράφων, των ποιητών, των στοχαστών το δόξασαν. Μεταβαίνει επίσης η σκέψη μας σε ‘’αρχέτυπα’’, όπως το αιώνιο θήλυ,  η ωραία ψυχή, ο ιπποτισμός, αλλά, κυριότατα και ουσιαστικότατα στη συνειδησιακή καθαρότητα, στον παρθενικό χαρακτήρα του ήθους όπως διαζωγραφίζεται με οικουμενικές σταθερές (εντιμότητα, μεγαλοψυχία, ευγένεια, καθαρότητα) για να οδηγείται κυκλικά σε ό,τι καταγοητεύει: Στο χάρμα, την έκπληξη, στο θαυμασμό, στην επιφωνηματική έκπληξη του υπάρχειν. Προκείμενα όλα αυτά μας οδηγούν στο εξής: Πνεύμα των καταγωγών δεν είναι κάτι απ’ το οποίο καταγόμαστε, αλλά ό,τι συνέχει τον καθαρό βίο. Αυτό θα επισκοπήσουμε με προσοχή. ΚΕΙΜΕΝΑ: Tόπος χλόης ἐστὶν ἡ πρακτικὴ ἀρετή· ὕδωρ δὲ ἀναπαύσεως, ἡ γνῶσις τῶν γεγονότων. (Η πρακτική αρετή είναι τόπος χλοερός, η δε γνώση των γεγονότων ύδωρ ανάπαυσης). Μάξιμος ο Ομοληγητής Το πλέον κεκρυμμένο από όλα τα πράγματα δε θα το πω/δεν έχεις προκαταλήψεις/και αυτή η γνώση θα διώξει τα σκότη…/Είναι μια γνώση χωρίς σκιές, ένα φωτεινό μυστικό/μια ασύγκριτη φαεινότητα/άμεσα προσβατή/μια θεμελιώδης γνώση/κατάλληλη να μας κάνει αναλλοίωτους. (Krishna) Bhagavat Gîtâ, arléa, 2004, σελ. 77. Έκραξα: Αναζητώ την αλήθεια! Αναζητώ την αλήθεια!/Καθώς το ρουμπίνι του Εαυτού αφυπνίσθηκε,/απορροφήθηκα απ’  αυτό/και το σώμα μου έγινε θείο δοχείο του ιερού. Lalla (μυστική ποιήτρια του 14ου αιώνα),  Chants mystiques du tantrisme cachenirien, Seuil/Sagesses, 2000, σελ. 87, 61

Επόμενες Συναντήσεις: 30-1-2017: Το Ηθικοδιανοητικό είναι. 6-2-2017:   Το είναι της αρετής. Η μυστική υφή. 13-2-2017: Η καλλιτεχνική δημιουργία  και η επίνοια. Πλωτίνος. 20-2-2017: Το Θεώρημα του Γκαίντελ: Εισηγητής Γιάννης Βουλιουρής. 6-3-2017: Η μαρτυρία της ζωγραφικής και της γλυπτικής. 13-3-2017: Τέχνη και Αρετή: φιλοσοφική και μεταφυσική τους διάσταση. Εισηγητής: Ελευθέριος Γκίκας. 20-3-2017: Τα είναι της λογοτεχνίας. 27-3-2017: Μυστική Ωραιότητα και Κάλλος. 23-4 2017: Σιωπή και Λόγος 8-5-2017: Παρουσία και Μαρτυρία. 15-5-2017: Το είναι του μυστικού. 22-5-2017: Επιλογικό. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.philosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615
ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ. 16-1-2017, Το έγχρονο και το αιώνιο
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Ο όρος αιώνιο είναι αμφίσημος. Συνήθως υπό τον όρο εννοούμε το ατελεύτητο, όπως άπειρο συνήθως ονομάζουμε το επ’ άπειρο τεμνόμενο, διαιρούμενο, εκτεινόμενο κ.ο.κ. Ωστόσο, η σύγχυση οφείλεται στην άδηλη ειδωλοποίηση του χώρου και ιδιαίτερα στην αδυναμία κατανόησης πως κάθε συγκεκριμένο αισθητό είναι μεν πεπερασμένο αλλά συνεχώς μεταβλητό, κινητό κ.ο.κ. αλλά νοείται απόλυτα και επομένως ορίζεται πνευματικά κατά τρόπο που το αιώνιο είναι ο ορισμός του έγχρονου και αυτή η αλήθεια αλλάζει τη νοητή ‘’εικόνα’’: Η άμεση εννόηση-αντίληψη κάθε πράγματος που ορίζεται είναι ήδη κατάφαση στο εξής: Το έγχρονο τρέφεται απ’  το αιώνιο αλλά και συνιστά τόπο φανέρωσής του. Αυτή η αλήθεια δεν προκύπτει λογικά αλλά αποτελεί τη μήτρα υπό την οποία εκκολάπτεται εσαεί κάθε λογική έκφραση. Πρόκειται για ενορατική-διαισθητική-άμεση-μυστική α-λήθεια. Αυτό θα προσεγγίσουμε.

ΚΕΙΜΕΝΑ: Διέκρινα συχνά στον εαυτό μου αυτές τις αιφνίδιες και αυθόρμητες ελλάμψεις κατά τις οποίες η αλήθεια ξεφεύγει απ’  τα νέφη• φαίνεται πως η υλική μας ιδιοσυστασία που εμπόδιζε την έσω ενόραση έπαυε να ανθίσταται και πως το πνεύμα δεν κάνει παρά να δέχεται το φως το οποίο του ανήκει. Maine de Biran (1766-1824), Etre et Penser, I, Baconnière, 1954, σελ. 90, 115. Εκεί που η αφυπνισμένη συνείδηση και η κενότητα είναι ένα, είναι το απόλυτο Σώμα. Μη διορθώνετε σε αυτήν την κατάσταση τίποτε, αφήστε την σε μια φυσική κατάσταση και θα αναδύσει αφεαυτής τη φαεινότητα. Στην αποκλειστική κατάσταση της μη κίνησης ό,τι οφείλει να γίνει θα είναι….Dilgo Khyentsé 1910-1991), Le trésor du Coeur des êtres éveillés, 1996 σελ. 199. Δε μπορεί να δειχθεί ούτε με τη σχέση γιατί είναι ΄΄χωρίς δεύτερο΄΄ και δεν είναι το αντικείμενο κανενός πράγματος εκτός απ’  το καθαρό του είναι. Συνεπώς, δε μπορεί να ορισθεί ούτε με μια λέξη, ούτε με μια ιδέα. Όπως λέει η Γραφή, είναι το Ένα  ΄΄μπροστά στο οποίο οι λέξεις υποχωρούν΄΄ Sankara. In Aldous Huxley (1894-1963), La philosophie éternelle, Seuil/Sagesses, 1977, σελ. 39. Επόμενες Συναντήσεις: 23-1-2017: Το Πνεύμα των καταγωγών. 30-1-2017: Το Ηθικοδιανοητικό είναι. 6-2-2017:   Το είναι της αρετής. Η μυστική υφή. 13-2-2017: Η καλλιτεχνική δημιουργία  και η επίνοια. 20-2-2017: Το Θεώρημα του Γκαίντελ: Εισηγητής Γιάννης Βουλιουρής. 6-3-2017: Η μαρτυρία της ζωγραφικής και της γλυπτικής. 13-3-2017: Αρετή και Τέχνη στη φιλοσοφική και μεταφυσική τους διάσταση. Εισηγητής: Ελευθέριος Γκίκας. 20-3-2017: Τα είναι της λογοτεχνίας. 27-3-2017: Μυστική Ωραιότητα και Κάλλος. 23-4 2017: Σιωπή και Λόγος 8-5-2017: Παρουσία και Μαρτυρία. 15-5-2017: Το είναι του μυστικού. 22-5-2017: Επιλογικό. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.philosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικ: 6977093615









ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ




ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ


   2016-17



ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.30 μ.μ. 10-10-2016. Εισαγωγικό: Η ριζική φιλοσοφική ερώτηση (Μυστική και Φιλοσοφία)




 2016


Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 21-3-2016: Αυτοορισμός και Αυτοερμηνεία στη Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 7-3-2016: Το πνεύμα των σχημάτων λόγου, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 18 Ιανουαρίου 2016: Συγχρονική και διαχρονική έκφραση στον προφορικό και στον γραπτό λόγο, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών     Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο)21 Δεκεμβρίου 2015: Σχέση προφορικού και γραπτού λόγου, η επανάσταση της γραφής Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, 7.30 μ.μ., εισηγητής: Νίκος Μακρής.




Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών     Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο) 7 Δεκεμβρίου 2015: Προφορικός και γραπτός λόγος: Η δυναμική της συμβολικής φοράς στη γλωσσική έκφραση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής






Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών     Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο)

ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ










25 Μαϊου 2015: Επιλογικό (τελευταία συνάντηση της 16ης χρονιάς των συναντήσεών μας. Εισηγητής: Νίκος Μακρής).
ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ


ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ




Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών  Συζητήσεων- Αναζητήσεων
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών  Συζητήσεων- Αναζητήσεων

Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών  Συζητήσεων- Αναζητήσεων













 Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών  Συζητήσεων- Αναζητήσεων
9 Μαρτίου 2015: Συνειδητή φαντασιακή δραστηριότητα και συνήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής





    














Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών   Συζητήσεων-Αναζητήσεων


           
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων (Φιλοσοφικό Καφενείο)
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών   Συζητήσεων-Αναζητήσεων
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών   Συζητήσεων-Αναζητήσεων















Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών  Συζητήσεων-Αναζητήσεων

Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων
Επί οκτάμηνο αναφερθήκαμε στην ΠΡΩΤΙΣΤΗ ΓΝΩΣΗ με κάθε δυνατή αναγωγή στις παραμέτρους της. Βεβαίως, υπό τον όρο εννοούμε όχι τις συγκεκριμένες γνώσεις, αλλά τη βασική αφετηρία χωρίς την οποία δεν είναι δυνατή καμιά γνωσιοθεωρητική προσπάθεια, καμιά συγκεκριμένη γνώση σε οποιοδήποτε πεδίο της διανθρώπινης προσπάθειας.
Ελπίζουμε πως απ' τον ερχόμενο Οκτώβριο, θα συνεχίζουμε την προσπάθειά μας για 16 χρονιά με τη συμβολή και τη συμπαράσταση όλων όσοι επιθυμούν να μετέχουν στις συναντήσεις μας. Θα υπάρξει έγκαιρη ενημέρωση.





Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων



ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ

Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων- Αναζητήσεων, 15 έτος
         

Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων Φιλοσοφικό Καφενείο







ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ

Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων- Αναζητήσεων, 15 έτος
17 Φεβρουαρίου 2014, café Κοραής, Η Λογική Καθαρότητα Ιπποκράτους 35.
Εισηγητής: Νίκος Μακρής.


ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ  Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-     Αναζητήσεων, 15 έτος



ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙO
ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ



(Φιλοσοφικό Καφενείο)
Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ. 19 Δεκεμβρίου 2016: Το φανερούμενο και το κρυπτόμενο.
Σχέδιο Εισήγησης: Υπάρχει κρυπτόμενο αν το φανερούμενο είναι ο αισθητός κόσμος; Αυτή η απλή ερώτηση οδηγεί στο εξής: Δεν είναι δυνατή η αντίληψη του αισθητού κόσμου ως ‘’ολότητας’’ χωρίς την άμεση πρωτοπληροφορία η οποία βρίσκεται στην αφετηρία κάθε λογικής, συναισθηματικής, ηθικής κ.ο.κ. θέσης και έκφρασης.  Υπάρχει πράγματι κρυπτόμενο και πως μπορεί να συσχετισθεί με το φανερούμενο; Μήπως κάθε φανερούμενο είναι υπάρχον, τουτέστιν φθαρτό, μεταβλητό, κινητό, ενώ το κρυπτόμενο είναι το κατεξοχήν είναι, ό,τι δηλαδή καθιστό το φανερούμενο εννοητό; Οπωσδήποτε το κρυπτόμενο δεν είναι το αντίθετο του φανερούμενο, αλλά τι πλήρωμά του, η πληρωματική του αρχή, κατά τρόπο που υπάρχει συμπληρωματικότητα που πληρώνει τη χωροχρονικότητά μας και όλες τις διαπλώσεις της.
Κείμενα: Oὐκ ἐμοῦ, ἀλλὰ τοῦ λόγου ἀκούσαντας ὁμολογεῖν σοφόν ἐστιν ἓν πάντα εἶναι.
(Όχι εμένα, αλλά το λόγο αφού ακούσετε είναι σοφό να ομολογείτε πως όλα είναι ένα.)
…τοῦ δὲ λόγου τοῦδ᾽ ἐόντος ἀεὶ ἀξύνετοι γίνονται ἄνθρωποι καὶ πρόσθεν ἢ ἀκοῦσαι καὶ ἀκούσαντες τὸ πρῶτον· γινομένων γὰρ πάντων κατὰ τὸν λόγον τόνδε ἀπείροισιν ἐοίκασι, πειρώμενοι καὶ ἐπέων καὶ ἔργων τοιούτων, ὁκοίων ἐγὼ διηγεῦμαι κατὰ φύσιν διαιρέων ἕκαστον καὶ φράζων ὅκως ἔχει· τοὺς δὲ ἄλλους ἀνθρώπους λανθάνει ὁκόσα ἐγερθέντες ποιοῦσιν, ὅκωσπερ ὁκόσα εὕδοντες ἐπιλανθάνονται.
(…Αυτός δε ο λόγος του παντός, αν και είναι παντοτινός, οι άνθρωποι συμπεριφέρονται πάντα ως ασύνετοι και πριν ακούσουν και αφού ακούσουν πριν· γιατί, ενώ όλα γίνονται σύμφωνα με αυτόν το λόγο, οι άνθρωποι φαίνονται άπειροι στην προσπάθειά τους να εκφέρουν λόγια και να πράττουν τέτοια έργα τα οποία εγώ διηγούμαι με φυσικό τρόπο διαιρώντας το καθένα και λέγοντάς το όπως έχει·  διαφεύγουν  δε της προσοχής των άλλων ανθρώπων όσα πράττουν αφού ξυπνήσουν όπως ακριβώς όσα ξεχνούν καθώς κοιμούνται.) Ηρακλείτου (περ.. 540-480), Fragmenta, Β. 50, Β.1.
Επόμενες Συναντήσεις: 16-1-2017: Το έγχρονo και το αιώνιο. 23-1-2017: Το Πνεύμα των καταγωγών. 30-1-2017: Το Ηθικοδιανοητικό είναι. 6-2-2017:   Το είναι της αρετής. Η μυστική υφή. 13-2-2017: Η καλλιτεχνική δημιουργία  και η επίνοια. 20-2-2017: Το Θεώρημα του Γκαίντελ: Εισηγητής Γιάννης Βουλιουρής. 6-3-2017: Η μαρτυρία της ζωγραφικής και της γλυπτικής. 13-3-2017: Αρχιτεκτονική και μαρτυρία της τέχνης. 20-3-2017: Τα είναι της λογοτεχνίας. 27-3-2017: Μυστική Ωραιότητα και Κάλλος. 23-4 2017: Σιωπή και Λόγος 8-5-2017: Παρουσία και Μαρτυρία. 15-5-2017: Το είναι του μυστικού. 22-5-2017: Επιλογικό.
 Εισηγητής: Νίκος Μακρής.
www.philosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο

Τηλ. επικ: 6977093615 

ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45 μ. μ. 12 Δεκεμβρίου 2016: 12 Δεκεμβρίου 2016: Ενότητα και Ταυτότητα.
Σχέδιο Εισήγησης: Οι όροι είναι αρκετά συγκεχυμένοι και γι’ αυτό προσέγγισή τους ανα-θέτει και όλη σχεδόν τη φιλοσοφική προβληματική. Κατά πρώτο λόγο η ταυτότητα είναι μόνη και ισχύουσα αρχή κατά την οποία το αμερές, το άτμητο, το αδιάστατο, το άχρονο, το όλο δε δηλώνουν παρά ένα και το αυτό. Υπ’ αυτήν την προϋπόθεση γίνεται αντιληπτό κάθε τμητό, διαστατό, σχετικό, πεπερασμένο κ.ο.κ., η κίνηση των αισθητών με άλλα λόγια.
Η ενότητα δεν είναι παρά το όμμα της ταυτότητας στον έγχρονο βίο μας και αυτό, αν προσεχθεί, καθόσον ο σύνδεσμος και η διαπλοκή των αισθητών πραγμάτων, η ενότητά τους, και κατά την εναντίωσή τους, από-καλύπτει πώς η ταυτότητα υπάρχει παντού ως τρέφουσα κάθε μορφή ετερότητας, ομοιότητας, αρμονίας, αναλογίας κ.ο.κ. Απλά, η ενότητα του κοσμικού συμβαίνοντος, αφετηρία γνώσης και λόγου και συναισθήματος, είναι ο τρόπος ανά-γνωσης του ανθρωποσμικού συμβαίνοντος. Χωρίς αυτήν την αλήθεια δε θα γνωρίζαμε τις έννοιες και κυρίως τις κατηγορίες ή τις λεγόμενες γενικές έννοιες. Θα τα εξετάσουμε προσεκτικά για να διαγνώσουμε τη μυστική διόραση.
Κείμενα: Τώρα πια ας μιλήσουμε για τη στιγμή. Πρόκειται ακριβώς για κάτι με ιδιάζουσα φύση. Σίγουρα είναι σύντομη και έγχρονη όπως είναι πάντα καθώς περνάει απ’ την περασμένη στην ακολουθούσα στιγμή. Κι όμως είναι αποφασίζουσα και πλήρης αιωνιότητας. Μια τέτοια στιγμή απαιτεί όντως ένα ειδικό νόημα: Ας την αποκαλέσουμε πλήρωμα του χρόνου.
S. Kierkegaarg (1813-1855), Riens philosophiques, Gallimard/idées, 1969, σελ. 60, 61.
Επόμενες Συναντήσεις: 19 Δεκεμβρίου 2016: Το φανερούμενο και το κρυπτόμενο. 16 Ιανουαρίου 2017: Το έγχρονο και το αιώνιο. 16-1-2017: Το

έγχρονκαι το αιώνιο. 23-1-2017: Το Πνεύμα των καταγωγών. 30-1-2017: Το Ηθικοδιανοητικό είναι. 6-2-2017:   Το είναι της αρετής. Η μυστική υφή. 13-2-2017: Η καλλιτεχνική δημιουργία  και η επίνοια. 20-2-2017: Το Θεώρημα του Γκαίντελ: Εισηγητής Γιάννης Βουλιουρής.6-3-2017: Η μαρτυρία της ζωγραφικής και της γλυπτικής. 13-3-2017: Αρχιτεκτονική και μαρτυρία της τέχνης. 20-3-2017: Τα είναι της λογοτεχνίας. 27-3-2017: Μυστική Ωραιότητα και Κάλλος. 23-4 2017: Σιωπή και Λόγος 8-5-2017: Παρουσία και Μαρτυρία. 15-5-2017: Το είναι του μυστικού. 22-5-2017: Επιλογικό. Εισηγητής: Νίκος Μακρής

ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7. 45μ. μ. 28 Νοεμβρίου 2016: Οι διαπλώσεις του μυστικού.
Σχέδιο Εισήγησης: Έχουμε πει, και το τονίζουμε, πως το μυστικό στοιχείο δεν αποτελεί κάποια υπόσταση, αλλά τρόπο πρόσληψης της πραγματικότητας, τρόπος ο οποίος αναδύεται στο βαθμό ο λογιζόμενος άνθρωπος αυτοσυνειδητοποιείται. Αυτό ακριβώς μαρτυρείται όχι μόνο στην ιστορία της φιλοσοφίας, στους μυστικούς (θεωρητικούς και της μυστικής εμπειρίας), αλλά σε όλες τις εκφάνσεις της διανθρώπινης προσπάθειες, όπως στην τέχνη (στις τέχνες τις εικαστικές και στις τέχνες του λόγου), στην ίδια την ανθρώπινη φύση σε όλες τις λογικές και συναισθηματικές της εκφράσεις (θεσμοί, ήθος, τέχνες κ.ο.κ.) Γιατί; Απλά, θα το δείξουμε σε επόμενες συναντήσεις μας περισσότερο: Καμιά διόραση, καμιά διαπίστωση, καμιά ενατένιση δεν είναι δυνατή χωρίς τη συνειδητοποιημένη αμεσότητα χωρίς την οποία παραλύει και η σκέψη και το συναίσθημα.
Κείμενα: Καλὸν οὖν πρώτως, καὶ ὅλον δὲ καὶ πανταχοῦ ὅλον, ἵνα μηδὲ μέρη ἀπολείπηται τῶι καλῶι ἐλλείπειν, τίς οὖν οὐ φήσει καλόν; Οὐ γὰρ δὴ ὃ μὴ ὅλον αὐτό, ἀλλ᾽ ὃ μέρος ἔχον ἢ μηδέ τι αὐτοῦ ἔχον. Ἢ εἰ μὴ ἐκεῖνο καλόν, τί ἂν ἄλλο; Τὸ γὰρ πρὸ αὐτοῦ οὐδὲ καλὸν ἐθέλει εἶναι• τὸ γὰρ πρώτως εἰς θέαν παρελθὸν τῶι εἶδος εἶναι καὶ θέαμα νοῦ τοῦτο καὶ ἀγαστὸν ὀφθῆναι. Διὸ καὶ Πλάτων, τοῦτο σημῆναι θέλων εἴς τι τῶν ἐνεργεστέρων ὡς πρὸς ἡμᾶς, ἀποδεξάμενον ποιεῖ τὸν δημιουργὸν τὸ ἀποτελεσθέν, διὰ τούτου ἐνδείξασθαι θέλων τὸ τοῦ παραδείγματος καὶ τῆς ἰδέας κάλλος ὡς ἀγαστόν. Πᾶν γὰρ τὸ κατὰ ἄλλο ποιηθὲν ὅταν τις θαυμάσηι ἐπ᾽ ἐκεῖνο ἔχει τὸ θαῦμα, καθ᾽ ὅ ἐστι πεποιημένον. Εἰ δ᾽ ἀγνοεῖ ὃ πάσχει, θαῦμα οὐδέν• ἐπεὶ καὶ οἱ ἐρῶντες καὶ ὅλως οἱ τὸ τῆιδε κάλλος τεθαυμακότες ἀγνοοῦσιν ὅτι δι᾽ ἐκεῖνο• δι᾽ ἐκεῖνο γάρ. Ὅτι δὲ εἰς τὸ παράδειγμα ἀνάγει τὸ ἠγάσθη δῆλον ποιεῖ ἐπίτηδες τὸ ἑξῆς τῆς λέξεως λαβών• εἶπε γάρ• ἠγάσθη τε καὶ ἔτι μᾶλλον πρὸς τὸ παράδειγμα αὐτὸ ἐβουλήθη ἀφομοιῶσαι, τὸ κάλλος τοῦ παραδείγματος οἷόν ἐστιν ἐνδεικνύμενος διὰ τὸ ἐκ τούτου τὸ γενόμενον καλὸν καὶ αὐτὸ ὡς εἰκόνα ἐκείνου εἰπεῖν• ἐπεὶ καὶ εἰ μὴ ἐκεῖνο ἦν τὸ ὑπέρκαλον κάλλει ἀμηχάνωι, τί ἂν τούτου τοῦ ὁρωμένου ἦν κάλλιον;
(Είναι λοιπόν πρωταρχικά καλό και ολότητα και παντού όλο ώστε ούτε μέρη να απομένουν που υστερούν ως προς το καλό και ποιος επομένως δε θα το πει καλό; Γι’ αυτό ό,τι δεν είναι όλο δεν είναι αυτό αλλά ό,τι έχει μέρη ή ό,τι δεν έχει τίποτε απ’ τον εαυτό του. Αν λοιπόν εκείνο δεν είναι καλό, ποιο άλλο θα ήταν; Ό, τι προηγείται αυτού ούτε θέλει να είναι καλό, καθόσον αυτό το οποίο πρωταρχικά ξέφυγε απ’ το να είναι συγκεκριμένη μορφή και θέαση του νου, αυτό είναι και θαυμαστό ως προς τη θέα. Γι’ αυτό το λόγο και ο Πλάτων επειδή ήθελε με ενάργεια να επισημάνει αυτήν την αλήθεια ως προς εμάς, κάνει το δημιουργό να δέχεται το δημιουργηθέν θέλοντας έτσι να δείξει το κάλλος του αρχετύπου και της ιδέας ως θαυμαστό. Αυτό συμβαίνει επειδή κάθε πράγμα που δημιουργήθηκε σύμφωνα με άλλο πρότυπο, όταν κάποιος το θαυμάζει, το θαυμασμό τον τρέπει σε εκείνο σύμφωνα με το οποίο δημιουργήθηκε. Αν όμως αγνοεί αυτό το οποίο πάσχει δε δημιουργείται κανένας θαυμασμός και γι’ αυτό το λόγο και οι εραστές και όσοι θαυμάζουν ολοκληρωτικά το αισθητό κάλλος αγνοούν ότι το θαυμάζουν εξαιτίας της πηγής του. Το γεγονός όμως ότι ανάγει το θαυμασμό στο πρότυπο καθιστά φανερό ότι επίτηδες το παρέλαβε απὀ αυτήν τη λέξη γιατί είπε το θαύμασε και έτσι θέλησε αυτόν τον όρο να τον εξομοιώσει με την ιδέα, δείχνοντας έτσι το κάλλος του παραδείγματος (ιδέας): εξαιτίας της το δημιουργημένο είναι καλό ως εικόνα της ιδέας-παραδείγματός του, γιατί, αν δεν ήταν εκείνο υπέρκαλο ως προς το πρωτογενές του κάλλος ποιο απ’ τα ορώμενα πράγματα θα ήταν καλύτερο; )
Πλωτίνου (204-270), Εννεάδες, Περί του νοητού κάλλους, 5. 8. 8.
Επόμενες συναντήσεις: 5 Δεκεμβρίου 2016: Πλάτων και Πλωτίνος: Μυστική διόραση και σκέψη. 12 Δεκεμβρίου 2016: Ενότητα και Ταυτότητα. 19 Δεκεμβρίου 2016: Το φανερούμενο και το κρυπτόμενο. 16 Ιανουαρίου 2017: Το έγχρονο και το αιώνιο. Θα ανακοινωθούν έγκαιρα οι συναντήσεις Ιανουαρίου-Μαϊου 2017.
            Εισηγητής: Νίκος Μακρής

 ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ(Φιλοσοφικό Καφενείο)
21-11-2016, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ:. Το μυστικό και η σκέψη.
Σχέδιο Εισήγησης: ‘Ο, τι αναπτύχθηκε σε προηγούμενες συναντήσεις μας μάς οδηγεί στο εύλογο ερώτημα το σχετικό με τα μυστικό στη σκέψη. Υπάρχει σκέψη χωρίς τη μυστική διόραση; Αν η συνειδητοποίηση δεν ταυτίζεται με την εμμεσοποίηση της γνώσης και κάθε ενέργειά μας, διαπιστώνουμε χωρίς δυσκολία πως δεν υπάρχει δυνατότητα συνειδητής κοινωνίας μας με τους συνανθρώπους μας αλλά και με τι αισθητό μας κόσμο χωρίς την αμεσότητα της αίσθησης, της αντίληψης, της φαντασιακής χωροχρονικότητας, αυτό είναι βέβαιο. Η ενέργεια του λογίζεσθαι δεν είναι απρόσωπη ή αυτόματη φυσική τάχα κίνηση ή συνέπεια του απρόσωπου κοσμικού συμβαίνοντος, αλλά συνειδητή επίγνωση του υπάρχειν στον κόσμο, οντολογική κοινωνία με το λειτουργείν του. Γι’ αυτό ακριβώς το μυστικό, η συνειδητοποιημένη αμεσότητα ή διόραση, σφραγίζει όλες τις μορφές του σκέπτεσθαι-συναισθάνεσθαι: Στη γνωσιοθεωρία, στην ηθική, στην αισθητική, στην επιστημονική έρευνα. Θα το εξετάσουμε με κάθε προσοχή.
Κείμενα: 1.Όσο πιο πολύ απομακρύνεται κάτι απ’ την ΄Υψιστη διάνοια, τόσο περισσότερο τα δεσμά του τροχιοδρομούνται, ενώ κάτι είναι τόσο λιγότερο εξαρτώμενο απ’ το πεπρωμένο και όλο και πιο λίγο εξαρτάται απ’  αυτό, και προσεγγίζει πιο πολύ το θεμέλιο του σύμπαντος.
Boèce (Βοήθιος, 480-524), Consolations de la philosophie, Rivages, poche, 1991, σελ. 176. 2. Όπως ένας παρόμοιος λόγος είναι μυστικός και μάλιστα χωρίς άσμα και ειδικό μέλος, έτσι, επίσης μεταξύ των αγίων, υπάρχει μια μυστική που γίνεται λόγος χωρίς λέξεις, καθοριστικότατα και απόλυτα κατανοητή έκφραση της πιο βαθιάς εσωτερικότητας…Όλα είναι πληρωμένα και έμπλεα από ό,τι είναι άγιο και μυστικό….  Υπάρχει εδώ μια ενόραση του Σύμπαντος η οποία γεννιέται και τρέφεται απ’ το Όλο και διακατέχει την ψυχή και μόνο εκείνος ο οποίος τη διακρίνει πραγματικά παντού…δε βρίσκει παρά ένα μόνο έργο αυτού του πνεύματος…Ό,τι είναι ορατό είναι όντως κόσμος, κόσμος σχηματισμένος, διαποτισμένος και πλήρης θεότητας και ένας. Schleiermacher , Discours sur la religion, Aubier, 1944, 239, 174. Επόμενες συναντήσεις: 28 Νοεμβρίου 2016: Οι διαπλώσεις του μυστικού. 5 Δεκεμβρίου 2016: Πλάτων και Πλωτίνος: Μυστική διόραση και σκέψη. 12 Δεκεμβρίου 2016: Ενότητα και Ταυτότητα. 19 Δεκεμβρίου 2016: Το φανερούμενο και το κρυπτόμενο. 16 Ιανουαρίου 2017: Το έγχρονο και το αιώνιο. Θα ανακοινωθούν έγκαιρα οι συναντήσεις Ιανουαρίου-Μαϊου 2017. Εισηγητής: Νίκος Μακρής Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615 (nikos.makris2@gmail.com)
Ο ιστότοπός μας: www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικό καφενείο (Google).

(Φιλοσοφικό Καφενείο)
14-11-2016, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ: Αμεσότητα και Συνειδητοποίηση. Σχέδιο Εισήγησης: Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως η στοιχειώδης μορφή και έκφραση της αμεσότητας μαρτυρείται στον αισθητό κόσμο ως λειτουργία που όσο οι τρόποι έκφρασης ενισχύονται γίνονται ενστικτώδης συνειδητοποίηση η οποία αρέσκεται σε επαναληπτική δυναμική χωρίς στάδια περαιτέρω εκδίπλωσης. Στον άνθρωπο όμως η αμεσότητα συνειδητοποιείται και ιδού η ζωή του συνειδητού πνεύματος, ό,τι αποκαλούμε συνειδητοποιημένη πνευματική μαρτυρία. Αίρεται όμως η αμεσότητα στο πεδίο της λογικής και συναισθηματικής δραστηριότητας; Θα το εξετάσουμε όσο πιο προσεκτικά γιατί είναι αποκαλυπτικό γιατί μας συνέχει.
Κείμενα: Δε μπορεί να δειχθεί ούτε με τη σχέση γιατί είναι ΄΄χωρίς δεύτερο΄΄ και δεν είναι το αντικείμενο κανενός πράγματος εκτός απ’  το καθαρό του είναι. Συνεπώς, δε μπορεί να ορισθεί ούτε με μια λέξη, ούτε με μια ιδέα. Όπως λέει η Γραφή, είναι το Ένα  ΄΄μπροστά στο οποίο οι λέξεις υποχωρούν΄΄ Sankara. In Aldous Huxley (1894-1963), La philosophie éternelle, Seuil/Sagesses, 1977, σελ. 39.
      Η Φύση, ναός με ζωντανά αγκωνάρια,
      αναδίνουν κάποτε λόγια με σύγχυση̇
      περνάει ο άνθρωπος απ’ τα δάση των συμβόλων
      που τον βλέπουν με οικεία κοιτάγματα…
……………………………………….
Αγαπώ την ανάμνηση αυτών των γυμνών εποχών
που ο Φοίβος αρεσκόταν να κοσμεί με αγάλματα…
…………………………………………………………….
Μακριές νεκροφόρες χωρίς μουσική και τύμπανα
παρελαύνουν αργά στην ψυχή μου̇  η Ελπίδα,
νικημένη κλαίει και το άγριο άγχος, τυραννικό,
στα γερμένο κρανίο μου στήνει τη μαύρη σημαία του.
Charles Baudelaire (1821-1867), Oeuvres Complètes, Seuil, 1968, Correspondances, Spleen, σελ. 46, 85.
Επόμενες συναντήσεις: 21 Νοεμβρίου 2016: Το μυστικό και η σκέψη. 28 Νοεμβρίου 2016: Οι διαπλώσεις του μυστικού. 5 Δεκεμβρίου 2016: Πλάτων και Πλωτίνος: Μυστική διόραση και σκέψη. 12 Δεκεμβρίου 2016: Ενότητα και Ταυτότητα. 19 Δεκεμβρίου 2016: Το φανερούμενο και το κρυπτόμενο. 16 Ιανουαρίου 2017: Το έγχρονο και το αιώνιο. Θα ανακοινωθούν έγκαιρα οι συναντήσεις Ιανουαρίου-Μαϊου 2017. Εισηγητής: Νίκος Μακρής Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615 (nikos.makris2@gmail.com)

Ο ιστότοπός μας: www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικό καφενείο (Google).


ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
7-11-2016, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ:  Το συνεχές και το ασυνεχές
Σχέδιο Εισήγησης: Το πρόβλημα της συνέχειας και της ασυνέχειας συνιστά βασική προϋπόθεση όχι μόνο της γνωσοθεωρίας, αλλά και της λογικής, όπως και της επιστημολογίας. Για να το προσεγγίσουμε οφείλουμε να απαλλαγούμε απ’ την ειδωλική θεώρηση της συνέχειας ως αντίθετης της ασυνέχειας. Αν λάβουμε υπόψη μας πως ο αισθητός κόσμος είναι ριζικά ασυνεχής, αναρωτιόμαστε πώς το συνεχές συνδέεται με το ασυνεχές. Παράλληλα, η φαντασιακή χωρικότητα, ό,τι είναι αμετάβλητο ακολουθεί τη συμβολική τάξη και δεν υπείκει στους νόμους του ασυνεχούς, του αισθητού δηλαδή, είναι η αμεσότητά μας και μάλιστα η συνειδητή μας αμεσότητα η οποία εκφράζεται ως αντίληψη. Είναι άμεση, αυθόρμητη, εσαεί παρούσα που μπορεί με τη συναντιληπτική ενσυναίσθηση να αναγιγνώσκει τη συμβολική τάξη του κόσμου. Θα επιμείνουμε στη βασική θέση: Συνέχεια είναι ο ορισμός της ασυνέχειας.
Κείμενα: 1. Ὅλος γὰρ ὁ νοητὸς κόσμος ὅλῳ τῷ αἰσθητῷ μυστικῶς τοῖς συμβολικοῖς εἴδεσι τυπούμενος φαίνεται τοῖς ὁρᾷν δυναμένοις· καὶ ὅλος ὅλῳ τῷ νοητῷ ὁ αἰσθητὸς γνωστικῶς κατὰ νοῦν τοῖς λόγοις ἁπλούμενος ἐνυπάρχων ἐστίν. (Γιατί όλος ο νοητός κόσμος φαίνεται να σφραγίζεται μυστικά απ’ τον αισθητό με συμβολικούς τρόπους σε αυτούς που μπορούν να διακρίνουν σωστά• και όλος ο κόσμος με όλο το νοητό κατά τους τρόπους του ενυπάρχει και διαπλώνεται νοερά.) Μαξίμου του Ομολογητού( 580-662), Μυσταγωγία, Β.
2. Ο μεγάλος μυστικός είναι μια ατομικότητα η οποία υπερβαίνει τα όρια που προσδιορίζουν το είδος εξαιτίας της υλικότητάς του η οποία προεκτείνει έτσι τη θεία δράση… Η μυστική ψυχή θέλει να είναι αυτό το όργανο. Αποκόβει απ’ την ουσία της ό,τι δεν είναι αρκετά καθαρό… H. Bergson, Les deux sources de la Morale et de la Religion, Alcan, 1932, σελ. 233, 243.                                                 *
Επόμενες συναντήσεις: 14 Νοεμβρίου 2016: Αμεσότητα και Συνειδητοποίηση. 21 Νοεμβρίου 2016: Το μυστικό και η σκέψη. 28 Νοεμβρίου 2016: Οι διαπλώσεις του μυστικού. 5 Δεκεμβρίου 2016: Πλάτων και Πλωτίνος: Μυστική διόραση και σκέψη. 12 Δεκεμβρίου 2016: Ενότητα και Ταυτότητα. 19 Δεκεμβρίου 2016: Το φανερούμενο και το κρυπτόμενο. 16 Ιανουαρίου 2017: Το έγχρονο και το αιώνιο. Θα ανακοινωθούν έγκαιρα οι συναντήσεις Ιανουαρίου-Μαϊου 2017. Εισηγητής: Νίκος Μακρής Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615 (nikos.makris2@gmail.com)

Ο ιστότοπός μας: www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικό καφενείο (Google).

(Φιλοσοφικό Καφενείο)
31-10-2016, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.  Χωροχρονικότητα και φαντασία
Σχέδιο Εισήγησης: Για να κατανοήσουμε το χαρακτήρα του αισθητού κόσμου και την ουσιαστική φύση τόσο της αίσθησης όσο και της αντίληψης αι του λόγου, οφείλουμε να εξετάσουμε το τι της χωροχρονικότητας και της φαντασίας.
Αναδιατυπώνουμε υπό το πνεύμα της ευρύτερης αναζήτησής μας κάποιες παλαιότερες θέσεις μας (Γνώση και φαντασιακή χωροχρονικότητα):
і. Δεν υπάρχει ομογενής χώρος, αλλά φαντασιακός χρόνος. іі. Χρόνος είναι η αντίληψης της αλλαγής η οποία όμως για να ισχύει, αναγκαιοί την έμφυτη αντίληψη του φθαρτού, του μεταβλητού, του τμητού των αισθητών πραγμάτων. ііі. Η αντίληψη όμως αυτή βασίζεται στη νόηση-εννόηση του άτμητου, του αμετάβλητου κ.ο.κ. Άρα, ο τρόπος πρόσληψης, έκφρασης και εννόησης τελείται με τη χρονικότητα-έγχρονό μας που ενεργεί φαντασιακά και εκφράζεται λογικά. Ποιο το υποπόδιο ατής της λειτουργίας; Είναι άφραστο ή παράγεται απ’  την  εμπειρία; Θα το διερευνήσουμε.
Κείμενα: 1.  Οὐ γὰρ ἄνευ τοῦ ἐόντος, ἐν ᾧ πεφατισμένον ἐστίν,/εὑρήσεις τὸ νοεῖν• οὐδ΄ ἦν γὰρ <ἢ> ἔστιν ἢ ἔσται/ἄλλο πάρεξ τοῦ ἐόντος, ἐπεὶ τό γε Μοῖρ΄ ἐπέδησεν/ οὖλον ἀκίνητόν τ΄ ἔμεναι• τῷ πάντ΄ ὄνομ΄ ἔσται,/ ὅσσα βροτοὶ κατέθεντο πεποιθότες εἶναι ἀληθῆ…(Γιατί βέβαια δε θα βρεις τη νόηση χωρίς το ον με το οποίο και εκφράζεται• δε θα ήταν ή δεν είναι ή δε θα είναι κάτι άλλο εκτός απ’το ον καθόσον η Μοίρα το δέσμευσε να παραμένει όλο και ακίνητο. Δυνάμει αυτού όλα ονομάζονται όσα οι θνητοί ονομάτισαν με την πεποίθηση ότι είναι αληθινά.)
 Παρμενίδης (περ. 540-480), Περί Φύσεως,  ΙΙΙ, VIII, 35 κ. εξ.
2. Εκεί που η αφυπνισμένη συνείδηση και η κενότητα είναι ένα, είναι το απόλυτο Σώμα. Μη διορθώνετε σε αυτήν την κατάσταση τίποτε, αφήστε την σε μια φυσική κατάσταση και θα αναδύσει αφεαυτής τη φαεινότητα. Στην αποκλειστική κατάσταση της μη κίνησης ό,τι οφείλει να γίνει θα είναι….
Dilgo Khyentsé 1910-1991), Le trésor du Coeur des êtres éveillés, 1996 σελ. 199.
Επόμενες συναντήσεις: 7 Νοεμβρίου 2016: Το συνεχές και το ασυνεχές. 14 Νοεμβρίου 2016: Αμεσότητα και Συνειδητοποίηση. 21 Νοεμβρίου 2016: Το μυστικό και η σκέψη. 28 Νοεμβρίου 2016: Οι διαπλώσεις του μυστικού. 5 Δεκεμβρίου 2016: Πλάτων και Πλωτίνος: Μυστική διόραση και σκέψη. 12 Δεκεμβρίου 2016: Ενότητα και Ταυτότητα. 19 Δεκεμβρίου 2016: Το φανερούμενο και το κρυπτόμενο. 16 Ιανουαρίου 2017: Το έγχρονο και το αιώνιο. Θα ανακοινωθούν έγκαιρα οι συναντήσεις Ιανουαρίου-Μαϊου 2017. Εισηγητής: Νίκος Μακρής Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615 (nikos.makris2@gmail.com) Ο ιστότοπός μας: www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικό καφενείο (Google)


ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ-  ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
24-10-2016, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.  Η ευρύτητα της οντικής μαρτυρίας
Σχέδιο Εισήγησης: Το οντικό, κομψότερη, θα λέγαμε, επίκληση του οντολογικού, συνιστά κύρια μαρτυρία της σκέψης, πέρα από κάθε ουσιοκρατική προσέγγιση. Επισκεπτόμενοι κάθε πρόταση, δε κάθε γλώσσα, διακρίνουμε πως χωρίς το ρήμα είμαι το οποίο διακρίνεται με διαφορετικούς τρόπους, αλλά στηρίζει κάθε λόγο, δεν υπάρχει δυνατότητα σκέψης. Είναι ακριβώς το κλειδί της σκέψης.
Φιλοσοφική προσέγγιση όμως απαιτεί περισσότερα: Το οντικό είναι ακριβώς ο δίαυλος διακοινωνίας του άρρητου με το ρητό, του άφραστου με το φραστό, του έγχρονου με το άχρονο και θέτει ουσιώση προβλήματα στο είναι του χρόνου, της κίνησης, της αλλαγής, της συνέχειας, της ασυνέχειας, όπως θα δούμε σε άλλη μας συνάντηση. Το είναι και ο όποια συμβολική του έκφραση εκφράζει τη διάχυση του νοείν σε λογίζεσθαι.
Κείμενα: …ἡ δὲ νόησις ἡ καθ' αὑτὴν τοῦ καθ' αὑτὸ ἀρίστου, καὶ ἡ μάλιστα τοῦ μάλιστα. αὑτὸν δὲ νοεῖ ὁ νοῦς κατὰ μετάληψιν τοῦ νοητοῦ· νοητὸς γὰρ γίγνεται θιγγάνων καὶ νοῶν, ὥστε ταὐτὸν νοῦς καὶ νοητόν. τὸ γὰρ δεκτικὸν τοῦ νοητοῦ καὶ τῆς οὐσίας νοῦς, ἐνεργεῖ δὲ ἔχων, ὥστ' ἐκείνου μᾶλλον τοῦτο ὃ δοκεῖ ὁ νοῦς θεῖον ἔχειν, καὶ ἡ θεωρία τὸ ἥδιστον καὶ ἄριστον. … Αριστ., Μ. τ. Φ., 1011a
Επόμενες συναντήσεις: 31 Οκτωβρίου 2016: Χωροχρονικότητα και φαντασία. 7 Νοεμβρίου 2016: Το συνεχές και το ασυνεχές. 14 Νοεμβρίου 2016: Αμεσότητα και Συνειδητοποίηση. 21 Νοεμβρίου 2016: Το μυστικό και η σκέψη. 28 Νοεμβρίου 2016: Οι διαπλώσεις του μυστικού. 5 Δεκεμβρίου 2016: Πλάτων και Πλωτίνος: Μυστική διόραση και σκέψη. 12 Δεκεμβρίου 2016: Ενότητα και Ταυτότητα. 19 Δεκεμβρίου 2016: Το φανερούμενο και το κρυπτόμενο. 16 Ιανουαρίου 2017: Το έγχρονο και το αιώνιο. Θα ανακοινωθούν έγκαιρα οι συναντήσεις Ιανουαρίου-Μαϊου 2017. Εισηγητής: Νίκος Μακρής Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615 (nikos.makris2@gmail.com)

Ο ιστότοπός μας: www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικό καφενείο (Google).

(Φιλοσοφικό Καφενείο)
17-10-2016, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.  17 Οκτωβρίου 2016: Η ριζική φιλοσοφική α-λήθεια.
Σχέδιο Εισήγησης: Υπάρχει όντως ριζική φιλοσοφική α-λήθεια, και αν ναι, προς τι τα φιλοσοφήματα και οι φιλοσοφικές σχολές που δε συμφωνούν; Για να εμβαθύνουμε στην ερώτηση, οφείλουμε να δούμε πώς είναι δυνατό να αναζητήσουμε κάτι παρόμοιο. Γνωρίζουμε λ.χ. πως οι γλώσσες είναι πολλές, αλλά πως βασίζονται σε κοινές προϋποθέσεις που καθιστούν το λέγειν δυνατό. Επιπλέον, όλες οι γλώσσες εκφράζονται συμβολικά. Το αυτό θα μπορούσαμε να πούμε και για τον αισθητό κόσμο, για την αίσθηση, την αντίληψη κ.ο.κ.
Υπάρχει επομένως κάτι κοινό το οποίο διενώνει άνθρωπο κι σύμπαν, κοινό το οποίο διαμορφώνει τις δυνατότητες σκέψης, παρόλο που υπάρχουν διαφορετικές μορφές σκέψης, όχι μόνο στο φιλοσοφικό χώρο αλλά και στην επιστήμη. Το αυτό συμβαίνει και στα ήθη, στις παραδόσεις, στα πολιτεύματα κ.ο.κ. Επειδή επομένως υπάρχουν διαφοροποιήσεις, οφείλει να υπάρχει υπόρριζη συνθέτουσα την οποία θα ανερευνήσουμε.
ΚΕΙΜΕΝΑ: ... τὸ γὰρ αὐτὸ νοεῖν ἐστίν τε καὶ εἶναι. (…και βέβαια η νόηση και το είναι το ίδιο πράγμα.)
………………………………………………….
… Οὐ γὰρ ἄνευ τοῦ ἐόντος, ἐν ᾧ πεφατισμένον ἐστίν, εὑρήσεις τὸ νοεῖν• οὐδ΄ ἦν γὰρ <ἢ> ἔστιν ἢ ἔσται ἄλλο πάρεξ τοῦ ἐόντος, ἐπεὶ τό γε Μοῖρ΄ ἐπέδησεν  οὖλον ἀκίνητόν τ΄ ἔμεναι• τῷ πάντ΄ ὄνομ΄ ἔσται,  ὅσσα βροτοὶ κατέθεντο πεποιθότες εἶναι ἀληθῆ…
(Γιατί βέβαια δε θα βρεις τη νόηση χωρίς το ον με το οποίο και εκφράζεται• δε θα ήταν ή δεν είναι ή δε θα είναι κάτι άλλο εκτός απ’το ον καθόσον η Μοίρα το δέσμευσε να παραμένει όλο και ακίνητο. Δυνάμει αυτού όλα ονομάζονται όσα οι θνητοί ονομάτισαν με την πεποίθηση ότι είναι αληθινά.)
 Παρμενίδης (περ. 540-480), Περί Φύσεως,  ΙΙΙ, VIII, 35 κ. εξ.
Επόμενες συναντήσεις: 24 Οκτωβρίου 2016:Η ευρύτητα της οντικής μαρτυρίας. 31 Οκτωβρίου 2016: Χωροχρονικότητα και φαντασία. 7 Νοεμβρίου 2016: Το συνεχές και το ασυνεχές. 14 Νοεμβρίου 2016: Αμεσότητα και Συνειδητοποίηση. 21 Νοεμβρίου 2016: Το μυστικό και η σκέψη. 28 Νοεμβρίου 2016: Οι διαπλώσεις του μυστικού. 5 Δεκεμβρίου 2016: Πλάτων και Πλωτίνος: Μυστική διόραση και σκέψη. 12 Δεκεμβρίου 2016: Ενότητα και Ταυτότητα. 19 Δεκεμβρίου 2016: Το φανερούμενο και το κρυπτόμενο. 16 Ιανουαρίου 2017: Το έγχρονο και το αιώνιο. Θα ανακοινωθούν έγκαιρα οι συναντήσεις Ιανουαρίου-Μαϊου 2017. Εισηγητής: Νίκος Μακρής Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615 (nikos.makris2@gmail.com
Ο ιστότοπός μας: www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικό καφενείο (Google)



Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο όγδοο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο)


Σχέδιο Εισήγησης: Υπάρχει μια υποβόσκουσα ερώτηση η οποία διατρέχει όχι μόνο την ιστορία της φιλοσοφίας, αλλά και όλες τις πνευματικές δραστηριότητες του ανθρώπου, ερώτηση ευρύτατου διαπολιτισμικού φάσματος την οποία συναντάμε παντού.
    Αναφερόμαστε στη σχέση σκέψης και μυστικής, μακριά από μυστικιστικά σχήματα, θεοσοφίζουσες, μαγικής πνοής επινοήσεις κ.ο.κ. σχέσεις οι οποίες υποσημαίνονται από ιστορικούς των ιδεών (μυθικών, θρησκευτικών, αλληγορικών κ.ο.κ.) χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται η φύση του μυστικού στοιχείου στη διαμόρφωση των ιδεών.
Αυτό θα προσπαθήσουμε να κάνουμε επικεντρώνοντας το θέμα μας στο φιλοσοφικό κυρίως χώρο και προσάγοντας αξιόπιστες πηγές- μαρτυρίες. Ήδη, ανατέμνουμε τη φιλοσοφική προβληματική στον καθαρό της χώρο επισκεπτόμενοι τους ‘’τόπους’’ της, όπως αίσθηση, αντίληψη, χωρικότητα, χρονικότητα, λόγος, συναίσθημα, ηθικοδιανοητικό είναι, αισθητική συγκίνηση στις κύριες διεκφράσεις της. Πρόκειται για ουσιαστική προσπάθεια η οποία αποτελεί και προϋπόθεση καρποφόρας φιλοσοφικής ενασχόλησης. Τα κείμενα τα οποία θα συμβουλευόμαστε έχουν επιλεγεί από όλο το εύρος των κλασικών πηγών.

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 17 Οκτωβρίου 2016: Η ριζική φιλοσοφική α-λήθεια. 24 Οκτωβρίου 2016:Η ευρύτητα της οντικής μαρτυρίας. 31 Οκτωβρίου 2016: Χωροχρονικότητα και φαντασία. 7 Νοεμβρίου 2016: Το συνεχές και το ασυνεχές. 14 Νοεμβρίου 2016: Αμεσότητα και Συνειδητοποίηση. 21 Νοεμβρίου 2016: Το μυστικό και η σκέψη. 28 Νοεμβρίου 2016: Οι διαπλώσεις του μυστικού. 5 Δεκεμβρίου 2016: Πλάτων και Πλωτίνος: Μυστική διόραση και σκέψη. 12 Δεκεμβρίου 2016: Ενότητα και Ταυτότητα. 19 Δεκεμβρίου 2016: Το φανερούμενο και το κρυπτόμενο. 16 Ιανουαρίου 2017: Το έγχρονο και το αιώνιο. Θα ανακοινωθούν έγκαιρα οι συναντήσεις Ιανουαρίου-Μαϊου 2017. Εισηγητής: Νίκος Μακρής       


Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 30-5-2016, 7.30 μ.μ., Αποκαλύψεις της σιωπής και γλώσσα, Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Αν η σιωπή είναι μυστική παρουσία σε όλες μας τις δημιουργικές-πνευματικές δραστηριότητες, διέχει το υπάρχειν μας και δεν τοποθετείται σε κάποιο απροσδιόριστο ‘’τόπο’’ του συνειδότος. Ενεργεί ως άρρητη δραστηριότητα του πνεύματός μας κατά τρόπο που οι ώριμες και ισχύουσες διατυπώσεις μας τόσο στο πεδίο της διανοητικής μας δραστηριότητας, όσο και συναισθηματικές μας διςκφράσεις, αφού λόγος και  δυναίσθημα έχουν κοινή ρίζα: Δεν υπάρχει λογίζεσθαι χωρίς το συναισθάνεσθαι, ούτε συναισθάνεσθαι χωρίς το λογίζεσθαι. Το αυτό ισχύει και στο πεδίο της καλλιτεχνικής μας δραστηριότητας. Το πραγματικό νεύμα ενός έργου τέχνης, μιας λογικής καταγραφής, ενός συναισθήματος, είναι η σιωπή.
Προς τι η γλώσσα; Είπαμε πως η γλώσσα εκφράζει συμβολικά το ρητό, το εκφραστό, το σχετικό. Νόημα όμως σε κάθε εκφραστή μορφή είναι το νόημά του το οποίο νοείται και εννοείται απολύτως. Ήδη η σιωπή είναι η μυστική μήτρα του λέγειν του εκφράζεσθαι και αποκαλύψεις της είναι όλες οι αληθείς διαπιστώσεις του πνεύματός μας. Ο κόσμος της σιωπής δεν έχει χρόνο, αλλά ορίζει το έγχρονο ως κύρια συνθέτουσά του.
ΚΕΙΜΕΝΑ:   Καθένας είχε τη δική του έκσταση, μια κοινή αίσθηση θανάτου, κάτι που τους κρατούσε…Εγώ πηγαίνω στους φίλους μου, στη δική μου καρδιά, γυρεύω ανάμεσα σε φράσεις και θρύψαλα κάτι το άθραυστο-εγώ, που η ομορφιά του φεγγαριού ή του δένδρου δε μου είναι αρκετά…V. Woolf, Τα Κύματα, Ύψιλον βιβλία, 1994, σελ.193.—.Η εικόνα μοιάζει με μια στάση στο δρόμο που οδηγεί απ’ τη σιωπήστη λέξη. Εγείρει στον άνθρωπο την ανάμνηση ενός τρόπου ύπαρξης αρχαιότερης απ’ το εγώ και ως νοσταλγία αυτού του τρόπου ύπαρξης. Gabriel MARCEL. «Préface». In Max PICARD. Le Monde du silence. Presses universitaires de France. Paris, 1954. p. xi
 www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615.

Με τη σημερινή μας συνάντηση ολοκληρώνεται ο κύκλος των συζητήσεών μας οι οποίες συνεχίζονται ανελλιπώς για δεκαεπτά χρόνια. Ελπίζουμε πως θα ξανασυναντηθούμε τον Οκτώβριο (2016) για να συνεχίσουμε για δέκατη όγδοη χρονιά. Θερμές ευχαριστίες στις φίλες και στους φίλους, ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!


 Θα υπάρξει έγκαιρη ενημέρωση στον παρόντα ιστότοπο


Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 23-5-2016:, 7.30 μ.μ., Γλώσσα και Σιωπή, Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Συνηθίζουμε να θεωρούμε τη σιωπή ως κατάσταση αδυναμίας έκφρασης βιωμάτων ή εντυπώσεών μας. Επίσης, την τοποθετούμε σε ένα υπερβατικό τόπο τον οποίο δε μπορούμε να προσεγγίσουμε και αυτό δυσχεραίνει τη σωστή θεώρησή της. Ωστόσο, προσέχοντας κάπως περισσότερο, διαπιστώνουμε πως για να υπάρχει σιωπή, για να σιωπούμε, και αισθανόμαστε και αντιλαμβανόμαστε και λογιζόμαστε. Οφείλουμε επομένως να δούμε τι αναστέλλει τις πνευματικές μας καταλληλότητες, τι δηλαδή μας οδηγεί στη σιωπή. Όντως, ‘’αναστολή’’ των πνευματικών μας καταλληλοτήτων σημαίνει συγκέντρωση ή αποδιαστολή, κάτι το παράδοξο, αλλά αποκαλυπτικό. Η αμηχανία, ο θαυμασμός, η συγκίνηση, αποκαλύπτουν το είναι του λόγου και της γλώσσας. Η σιωπή επομένως δε μηνύει κάτι έξω απ’ το λέγειν, αλλά αποτελεί εισβολή στο είναι του λέγειν, πέρα από κάθε σχετικότητα ή συμβολικό χαρακτήρα του λέγειν. Η σιωπή είναι πλήρωμα του λόγου, της γλώσσας, το είναι της. Αυτό θα προσπαθήσουμε να δείξουμε εκτενέστερα.

ΚΕΙΜΕΝΑ: Ό,τι μπορεί να δειχθεί δε μπορεί να ειπωθεί, ό,τι δε μπορεί να ειπωθεί τηρείται στο σιγή. Είναι το μυστικό. Wittgenstein
Όταν μιλάμε για το Θεό, ας γνωρίζουμε πως δεν είναι ο Θεός αυτό για το οποίο μιλάμε. Gabriel Marcel
περιπλανιόνταν εδώ κι εκεί σαν ψυχές ορφανεμένες κι έκαναν τ’  ασάλευτα πανιά να πλατιγίζουν σαν να τα βρήκε αναπάντεχα ο φόβος και το ρυτίδισμα ενός σαβανωμένου ωκεανού να ψιθυρίζει πέρα μακριά τη συμπόνια του –με φωνή θρηνητική, ασύνορη, σβησμένη…
Joseph Conrad, Ο Αράπης του Νάρκισσου, Ζώδιο, 1986, σελ. 139, 140.


ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615.



 Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 16-5-2016: Τα όρια της Γλώσσας: Το Απόλυτο και το Σχετικό, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Είναι γνωστή η ρήση του Wittgenstein κατά την οποία τα όρια της γλώσσας μου είναι του κόσμου μου. Θα λέγαμε πως τα όρια της γλώσ- σας μου είναι τα όρια του εκφραστού μου κόσμου, αλλά και αυτή η διατύπωση υστερεί. Αν κάθε εκφραστό είναι σχετικό, μυθικό και συμβολικό, είναι σαφές πως η γλωσσική έκφραση είναι σχετική και συμβολική, αλά όρια δε μπορούμε να θέσουμε, εκτός και αν εννοούμε πως απ’  τη φύση της αυτοπεριορίζεται.
Αυτό σημαίνει πως  δε μπορούμε να εκφράσουμε παρά ό,τι είναι σχετικό, αλλά επίσης πως το σχετικό είναι το δοχείο του απολύτου και γι’  αυτό ακριβώς το εκφράζεσθαι, το γλωσσικά εκφράζεσθαι, διέπεται από λογικό νόημα. Αυτή η αλήθεια ανατάσσει το όρο όρια και μας επιστρέφει στον ορισμό ως δημιουργικό περιορισμό, πράγμα που σημαίνει πως το ορίζειν προϋποθέτει το κοινωνείν με την ολότητα των φαινομένων, δεδομένου πως σε κάθε φαινόμενα διαζωγραφίζεται η όλη φύση του κοσμικού συμβαίνοντος. Κοινωνία με αυτήν την αλήθεια σημαίνει αυτοορισμό. Η γλώσσα είναι έκφραση του του αυτοορισμού, της σχέσης και κοινωνίας του ρητού με το άρρητο.
Θα δούμε σε επόμενη συνάντηση και το νόημα της σιωπής.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Σε αυτή τη μέθοδο η γλώσσα δεν αντανακλά την πραγματική ύπαρξη αλλά δημιουργεί διανοητικά σύμβολα, ενώ η ίδια η πραγματικότητα, η πραγματικότητα η οποία μας είναι δεδομένη, δεν είναι ανεξάρτητη σπ’ το είδος και την κατασκευή των γλωσσικών συμβολικών δομών σελ. 35.  (Η κρίση του Weigerber σχετικά με τη θέση του Humboldt, θέση επηρεασμένη και απ’ τη φιλοσοφία του Kant).
Ο Franz Boas λ.χ. τόνισε τη στενή σχέση γλώσσας και κουλτούρας, κάτι που έπραξε και ο Benjamin Lee Whorf ο οποίος υπονοούσε πως κάθε γλώσσα συμβάλλει σε αξιοπρόσεκτο βαθμό στο να δομεί τον αντιληπτικό κόσμο εκείνων που την ομιλούν. (Edward T. Hall, La dimension cachée, Seuil/essays, 1978, σελ. 118 κ. εξ.)
Η γλώσσα είναι ένας κόσμος και όχι μόνο ένα παράρτημα ενός κόσμου. Έχει πληρότητα που υπεεβαίνει ό,τι έχει πρακτικό σκοπό. Max Picard, Le monde du silence, PUF, 1954, σελ. 12.


ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ:, 23-5-2016: Γλώσσα και Σιωπή, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 18-4-2016: 18-4-2015: Πολιτισμικές Αξίες και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Ο όρος πολιτισμός εκφράζει τη σύνθεση ομοιογενών πνευματικών επιτεύξεων λαών με κοινά στοιχεία, όπως η γλώσσα, η θρησκεία, οι μύθοι, οι παραδόσεις, η επιστήμη, η τεχνική κ.ο.κ.  Βέβαια, προϋποτίθεται η συμβολή εθνών και μικρότερων κοινωνικών οντοτήτων  (φυλή, συμμετοχή σε κοινούς θεσμούς, διαφυλετικές και, αργότερα, διακρατικές επιρροές κ.ο.κ.) κατά τρόπο που ο όρος καθίσταται ευρύς, ρευστός, και εσαεί τελούμενος.
Προϋπόθεση πολιτισμικής δημιουργίας βέβαια είναι οι θεσμοί οι οποίοι μεταβάλλονται, επηρεάζουν και επηρεάζονται απ’ τις πολιτισμικές αξίες. (Σε αυτό συνίσταται η διαφορά της παιδείας, της κουλτούρας  απ’ τον πολιτισμό)
Η γλώσσα αποτελεί σημαντικότατο και αναγκαία παράγοντα άνθησης του πολιτισμού και είναι σαφές πως διαμορφώνεται και διαμορφώνει τις πολιτισμικές αξίες. Έχουμε τη γλώσσα της λογοτεχνίας, της εξουσίας, των ηθικοθρησκευτικών αναγκαιοτήτων, κ.ο.κ., τη γλώσσα της ιδεολογίας κατά τους νεώτερους χρόνους. Το πρόβλημα προσλαμβάνει πολλές διαστάσεις, αλλά θα επιμείνουμε στη συμβολή της γλώσσας στην πολιτισμική πρόοδο, όπως και τις παγίδες που υποκρύβονται.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Τα βασικά στοιχεία του πολιτισμού αποσκοπούν στο σταμάτημα του γίγνεσθαι ως γεγενημένα, της εξέλιξης ως αποκρυσταλλώσεις, της ζωής ως θάνατος, ‘’του τοπίου και της παιδικότητας της ψυχής που είναι ορατά στο δωρικό και στο γοτθικό στυλ, ως πνευματική γήρανση και σκληρύνουσα και σκληρυμένη ταυτόχρονα κοσμική πάλη’’. O. Spengler, Le déclin de loccident, I, σελ. 43…Ο  χρόνος είναι το τραγικό και οι επιμέρους πνευματικές επιτεύξεις διακρίνονται κατά το αίσθημα του χρόνου… Op. Cit., I, 133.
Με τη γλώσσα της μυθολογίας και της θεολογίας η ώθηση ή το κίνητρο το οποίο δημιουργεί μια τέλεια δραστηριότητα Yin (το κρύο, το κακό, το αρνητικό, Yan: η θέρμη, ο ήλιος, το καλό) έρχεται απ’ την παρείσφρυση του Κακού στο σύμπαν του Θεού. A. Toynbee, A Study of History, σελ. 63. Οι νεκροί πολιτισμοί δεν είναι νεκροί
Από αναγκαιότητα ή απ’ την πορεία της φύσης και γι’ αυτό ο πολιτισμός μας  δεν είναι εκ των προτέρων και αμετάκλητα καλεσμένος στον αφανισμό.  Op. cit., σ.215.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 16-5-2016: Τα όρια της Γλώσσας: Το Απόλυτο και το Σχετικό, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής. 23-5-2016: Γλώσσα και Σιωπή, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 697709361

Αθηναϊκά  Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 11-4-2016: Διαθλάσεις του γλωσσικού φαινομένου: Πλαστικότητα και δημιουργικότητα. Μορφές διάπλωσης. 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Είναι σαφές πως η ιστορία της γλώσσας είναι και ιστορία της προόδου του ανθρωπίνου πνεύματος σε όλους τους τομείς διέκφρασής του. Αν η γλώσσα θεμελιώνεται παντού στην κατηγορική πρόταση, όποια και αν είναι η εκφραστική της μορφή,  η περαιτέρω ανέλιξη που δεν είναι παρά εμπλουτισμός φωτίζει ακόμη περισσότερο  το πνεύμα της γλωσσικής έκφρασης. Στη λογοτεχνία τα σχήματα λόγου και η συντακτική διεύρυνση της θεμελιώδους προτάσεως είναι ενδεικτική.  Τόσο στην ποίηση όσο και στη λογοτεχνία ο εμπλουτισμός  με όλο και νέες λέξεις είναι ουσιαστικά πνευματική εξόρυξη η οποία συνεχίζεται ακατάπαυστα φωτίζοντας με νέους όρους (σύνθετα, παράγωγα, συνώνυμα, αντώνυμα, επιθήματα, συνθετικά κ.ο.κ.) που δεν είναι παρά διαθλάσεις φωτογραφούμενες και ανταποκρινόμενες τόσο στο φυσικό γίγνεσθαι, όσο και στις πνευματικές και συναισθηματικές μας βιώσεις. Στην ποίηση κυρίως ο συνδυασμός μέτρου, ρυθμού και μουσικότητας είναι καταπλήσσουσα μαστυρία. Στη γλώσσα της μουσικής τα μουσικά σύμβολα είναι ενδεικτικά, ενώ στη γλώσσα των Μαθηματικών τα μαθηματικά σύμβολα είναι πολυτιμότατη μαρτυρία. Αυτά θα προσπαθήσουμε να αξιολογήσουμε.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Η γοητεία της παιδικότητάς μας οφείλεται στο ότι η παιδικότητα είναι  η στιγμή της γοητείας, είναι η ίδια καταγοητευμένη, εκπεπληγμένη,  και αυτή η χρυσή ηλικία  φαίνεται  περιλουσμένη  από ένα λαμπρό φως γιατί δεν αποκαλύπτει κάτι, όντας ξένο σε κάθε αποκάλυψη, καθαρό απαύγασμα…
M. Blanchot,, L’ espace littéraire, Gallimard/idées, 1955. σελ.26.
 Το δεδομένο της μυθολογίας είναι τα ίδια τα αρχέτυπα, ενώ το δεδομένο της πραγματικότητας δεν είναι οι έννοιες το οποίο υπάρχει και χωρίς αυτές… Και ο φωτισμός που τα τελειώνει είναι το πνεύμα.. Το πνεύμα είναι η κατεξοχήν ζωή, η ζωή της αιωνιότητας, όχι των εννοιών , με την οποία έρχεται σε προσωπική σχέση ο έμμυθος άνθρωπος.
 Χρήστος Μαλεβίτσης,Ο Φωτισμός του Ανθρώπου, Οι Εκδόσεις των Φίλων, 1996, σελ. 22.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ:, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 18-4-2015: Πολιτισμικές Αξίες και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 16-5-2016: Τα όρια της Γλώσσας: Το Απόλυτο και το Σχετικό, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής. 23-5-2016: Γλώσσα και Σιωπή, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615.


Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 4-4-2016: Γλώσσα, Λόγος και Πνεύμα 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
            ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Συμβολική έκφραση του εκφράζεσθαι η γλώσσα, όπως έχουμε ήδη αναλύσει, διερμνηνεύει το λογίζεσθαι με τη βοήθεια της μνήμης και της φαντασίας, δεδομένων βέβαια της αίσθησης και της αντίληψης. Ωστόσο, εκφράζει αναπόφευκτα εντυπώσεις οι οποίες, παρά το ότι δημιουργούν νόημα, γίνονται δηλαδή κατανοητές, εικονίζουν νατουραλιστικά κοσμοείδωλα με έρμαιο και το ανθρωποείδωλο. Στο βαθμό όμως που συνειδητοποιούμε το συμβαίνον, ο λόγος μας, το λογίζεσθαί μας καταγράφεται με λογική συνέπεια και συνάφεια και η γλώσσα καθίσταται μέρτυρας του ορθού λογισμού. Αυτ΄ς ο λόγος ανατέλλει κυρίως με τη φιλοσοφία και με την ανάπτυξη των επιστημών, αλλά ενοικεί επίσης και στην ηθικοσυναισθηματική μας φύση η οποία εγκεντρίζεται απ’  το βάθος του νοήματος. Αγγέλλεται έτσι το πνεύμα που μαρτυρείται με την ευρύτητα του λογίζεδθαι που γίνεται αναπόφευκτα και ευρύτητα της γλώσσας ως σάρκας του πνεύματος. Αυτήν την πνευματική ευρύτητα της γλώσσας τη διακρίνουμε  στον πλούτο του λεξιλογίου, στις ορολογίες που δημιουργούνται, σε όλες τις μορφές της λογοτεχνικής έκφρασης και κυριότατα στο φιλοσοφικό και στον επιστημονικό λόγο. Βέβαια, οι αναγνώσεις αυτής της αλήθειας είναι πολλές, αλλά η γλωσσική μαρτυρία είναι αναντίρρητη. 
ΚΕΙΜΕΝΑ: H πνευματική φύση είναι αποκλειστικά το πιο άξιο σημείο καταγωγής για τη σκέψη του Απολύτου στο σημείο που η σκέψη  παίρνει αφετηρία και επιθυμεί  να προσλαμβάνει εκείνο το οποίο της είναι το πιο εγγύς. G. W. F. Hegel, Précis de l’Encyclopédie des Sciences Philosophiques, Vrin, 1978, σελ. 59. Αναφέρουμε, επίσης, μια άποψη του de  Maistre την οποία έχουμε επικαλεστεί και στο παρελθόν:  Η σκέψη προϋπάρχει των λέξεων οι οποίες όμως είναι φυσικά σημεία της. Joseph de Maistre, Les Soirées de Saint-Peterbourg, Editions de la Maisni, 1991, I, σελ. 92, 102, In: Η Αιώνια Φιλοσοφία, Δρόμων, 2002,  σελ. 38.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 11-4-2016: Διαθλάσεις του Γλωσσικού Φαινομένου: Πλαστικότητα και δημιουργικότητα. Μορφές διάπλωσης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 18-4-2015: Πολιτισμικές Αξίες και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 16-5-2016: Τα όρια της Γλώσσας: Το Απόλυτο και το Σχετικό, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής. 23-5-2016: Γλώσσα και Σιωπή, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615.



 ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Έχουμε πει κατ’ επανάληψη πως κάθε ορισμός είναι περιορισμός,  δημιουργικός έστω περιορισμός, και αυτό επιμαρτυρείται απ’ την ιστορία της σκέψης. Ο ορισμός όμως δεν έχει ερμηνευτικό χαρακτήρα, αλλά περιγραφικό. Κάθε ερμηνεία δεν είναι παρά καταγραφή συνεπειών απ’ το διασυσχετισμό των οριζομένων. (αξίωμα, θεώρημα, πόρισμα).Ο άνθρωπος βέβαια, δεν ερμηνεύεται γιατί ορίζει. Ωστόσο, αυτοορίζεται και ο αυτοορισμός καθιστά δυνατό κάθε επιμέρους ορισμό. Κατά παράλληλο τρόπο, η γλώσσα ως συμβολική έκφραση νοήματος, δεν είναι δυνατό να αυτοερμηνεύεται, ούτε να αυτοορίζεται και εδώ ακριβώς η ιστορία της Γλωσσολογίας είναι ενδεικτική.
Η γλώσσα εκφράζει την ανθρώπινη νόηση όπως σχηματίζεται απ’  τις σχέσεις αίσθησης, αντίληψης, μνήμης, κρίσης. Θα εξετάσουμε έτσι τη δυναμική της γλώσσας ως έκφρασης των οριζομένων απ’  τον αυτοοριζόμενο άνθρωπο. Έτσι ανοίγει ο δρόμος του λόγου και του πνεύματος. 

ΚΕΙΜΕΝΑ: Αν ξυπνούσε κανένας τη Διοτίμα λίγο πριν το ξύπνημά της και της ζητούσε αυτό που αναζητούσε, θα απαντούσε αναμφίβολα  και χωρίς ανάγκη να σκεφθεί πως η δύναμη αγάπης μιας ζωντανής ψυχής αισθανόταν την ανάγκη να κοινωνήσει με όλον τον κόσμο· απ’ τη στιγμή όμως που θα ξυπνούσε πλήρως, θα προέβαινε σ’ αυτόν τον περιορισμό κατά τον οποίο σε έναν κόσμο σαν το δικό μας ο οποίος έχει κατακλυσθεί απ’ το ζιζάνιο της  διάνοιας και του πολιτισμού, δε μπορούσε κανένας στ’ αλήθεια να μιλάει για να είναι συνετός παρά για μια απλή έμπνευση  ανάλογη με τη δύναμη της αγάπης….,σελ 416. Τι έπρεπε να απαντήσει όταν εκείνη τον καλούσε να σκεφθεί στην άβυσσο της εσωτερικής ομορφιάς παρά να μεριμνάει για το γυναικείο της σώμα Αιφνίδια, έπρεπε να κατανοήσει  τη διαφορά ανάμεσα στον ερωτισμό, όπου το πνεύμα της αγάπης κυματίζει ελεύθερα αλαφρωμένο απ’ το βάρος των επιθυμιών  και την καθαρή σεξουαλικότητα…, σελ.419. Και ενώ η οργανωμένη απ’ το λόγο των θεολόγων πίστη οφείλει παντού να δίνει σκληρή μάχη κατά της αμφιβολίας, και της αντίθεσης του λόγου της εποχής μας,, φαίνεται πως το θεμελιώδες γεγονός της μυστικής αρπαγής, η γυμνή εμπειρία, απογυμνωμένη από όλα τα πέπλα της διανοητικής και παραδοσιακής πίστης ως γηραιών θρησκευτικών εικόνων, αυτή η εμπειρία την οποία ίσως δεν είναι πια δυνατό να  θεωρήσουμε αποκλειστικά θρησκευτική, αναπτύχθηκε εξαιρετικά και  αποτελεί τη μορφή αυτού του πολύμορφου κινήματος του αλογισμού που κυνηγάει τον αιώνα μας σαν ένα πτηνό της νύχτας που παραπλανήθηκε  από παράλειψη. Pobert Musil, L’homme sans qualités, tom.I @ II, Éditions du Seuil, μτρφς. Philippe Jaccottet, σελ. 721.ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ:. 28-3-2016: Γλώσσα και Πληροφορία, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-4-2016: Γλώσσα, Λόγος και Πνεύμα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, Σόλωνος 124, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 11-4-2016: Διαθλάσεις του Γλωσσικού Φαινομένου: Πλαστικότητα και δημιουργικότητα. Μορφές διάπλωσης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 18-4-2015: Πολιτισμικές Αξίες και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 16-5-2016: Τα όρια της Γλώσσας: Το Απόλυτο και το Σχετικό, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής. 23-5-2016: Γλώσσα και Σιωπή, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615.

ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Το πνεύμα των σχημάτων λόγου (κατά το νοούμενον, παρομοίωση, μεταφορά, σχήμα έλξεως, υπαλλαγή, πρωθύστερο, υπερβατό, χιαστό,  παρήχηση, κύκλος, πλεονασμός, συνεκδοχή, κ.ο.κ.) που είναι τόσο γνωστό απ’  τη σπουδή της λογοτεχνίας αποκαλύπτει τον πλούτο της γλώσσας και οφείλει να αξιολογηθεί φιλοσοφικά. Εδώ, πέρα και έξω από κάθε λογοτεχνισμό, θριαμβεύει η λογικομεταφυσική αρχή της ομοιότητας-αναλογίας. Ωστόσο κύριος πυρήνας ο οποίος βρίσκεται στις απαρχές του γλωσσικού φαινομένου, είναι η ενότητα ανθρώπου και κόσμου, η ανθρωποκοσμική αρχή, η αμφίπλευρη σχέση ανθρώπου και κοσμικών στοιχείων υπό την απέραντη ποικιλομορφία τους. Ο κόσμος προσωποποιείται και προσλαμβάνει την πνοή του ομιλούντος, του γράφοντος, του στοχαζομένου. Ταυτόχρονα ο άνθρωπος ‘’μιμείται’’ τη δυναμική, τη νηφάλια, την αλληγορική φορά των κοσμικών στοιχείων και αυτό δημιουργεί φιλοσοφικούς προβληματισμούς, το πνεύμα των σχημάτων λόγου που μεγαλύνονται με τη λογοτεχνία, αλλά που υπάρχουν ήδη στις απαρχές της γλώσσας. Πιστοποιείται επίσης και η ενότητα γραμματικής και συντακτικού, όπως ήδη έχουμε τονίσει. ΚΕΙΜΕΝΑ: Έπεσε η νύχτα, ανέβηκαν τα’ άστρα, ένα λυπητερό μισοφαγωμένο φεγγάρι κρεμάστηκε παράμερα στον ουρανό. Μανταλωμένες οι πόρτες του Άι-Γιάννη, ένα ένα τα, λυχνάρια έσβηναν, βούλιαζε το χωριό στο σκοτάδι· και μόνο η πόρτα του Μανούσακα ήταν ορθάνοιχτη, τα λυχνάρια αναμμένα και στη μέση της αρχοντοκάμαρας, ξαπλωμένο νεκρικάτα απάνω στα τρίποδα, το λείψανο του νοικοκύρη πλυμμένο με κρασί, σαβανωμένο, μ’ ένα κέρινο σταυρό στα χείλια…Ν. Καζαντζάκη, Ο Καπετάν Μιχάλης, 19707, σελ. 207. Σήκωσε το κεφάλι, κοίταξε γύρα του· σα να ‘χε λιποθυμήσει ο κόσμος κι  αχνόφεγγε χλωμός μέσα στο γαλάζιο σκοτάδι και τα κεφάλια του λαού αφανίστηκαν, και μονάχα τα μάτια τους, μαύρες τρύπες, τρυπούσαν το αγέρα· πυκνό κοπάδι γεράκια, που ‘χαν μυριστεί το αίμα κι είχαν χυμήξει κατά το Γολγοθά, έφευγαν τώρα κατατρομαγμένα….Ν. Καζαντζάκη, Ο Τελευταίος Πειρασμός, εκδ. Ελ. Καζαντζάκη, 19655, σελ. 460. 
Μετωνυμία: Ο Σολωμός, ο Βαλαωρίτης, αντί τα ποιήματα του Σολωμού…
Περίφραση: Ο δημιουργός της σύγχρονης Ελλάδας (Καποδίστριας). 
Αλληγορία: Κυάμων απέχεσθαι…
Μεταφορά: Στόμα ποταμού, λόγια μελιστάλακτα… Πλεονασμός: Δήμητρας καρπός (σιτάρι).  
Ευφημισμός, υπερβολή,κ.ο.κ. 
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 21-3-2016: Αυτοορισμός και Αυτοερμηνεία στη Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 28-3-2016: Γλώσσα και Πληροφορία, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-4-2016: Γλώσσα, Λόγος και Πνεύμα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, Σόλωνος 124, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 11-4-2016: Διαθλάσεις του Γλωσσικού Φαινομένου: Πλαστικότητα και δημιουργικότητα. Μορφές διάπλωσης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 18-4-2015: Πολιτισμικές Αξίες και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 16-5-2016: Τα όρια της Γλώσσας: Το Απόλυτο και το Σχετικό, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής. 23-5-2016: Γλώσσα και Σιωπή, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615.


Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 29-2-2016: Γλωσσική Ενότητα κατά την Ενότητα του Ανθρωποκοσμικού. Είναι και Φαίνεσθαι, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Υπάρχει οπωσδήποτε γλωσσική ενότητα που καταφαίνεται στη σχέση, εσώτερη σχέση, γραμματικής και συντακτικού, όπως είδαμε σε προηγούμενες συναντήσεις μας. Μιλήσαμε μάλιστα και για τη σχέση γραμματικής και συντακτικού με τις αρχές της ταυτότητας και ετερότητας, μεταφυσικής και λογικής.
Οφείλουμε όμως, για να συνεχίσουμε, να στραφούμε στην ανθρωποκοσμική ενότητα η οποία είναι ενδεικτική όλων των ενεργειών του πνεύματος. Άνθρωπος και κόσμος είναι συμπληρωματικά κατά τρόπο που ούτε ο κόσμος είναι νοητός από μόνος του, ούτε ο άνθρωπος. Συμπληρωματική αυτή η ενότητα, ‘’προδίδεται’’ απ’  την ενότητα αίσθησης και αντίληψης, χρονικότητας και άχρονου, μέρους και ολότητας, κ.ο.κ. Ήδη, διαπιστώνουμε πως κάθε ενέργεια του πνεύματος φανερώνει την ‘’απόλυτη’’ ενότητα της οποίας πληρωματική αλήθεια είναι η οντολογική αρχή της ταυτότητας. Αυτό θα διερευνήσουμε.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Την μεν ζωγραφίαν ποίησιν σιωπώσαν, την δε ποίησιν ζωγραφίαν λαλούσαν (μτφ: Η ζωγραφική είναι σιωπηλή ποίηση, ενώ η ποίηση είναι ομιλούσα ζωγραφική). Σιμωνίδης ο Κείος
Υπήρξε καιρός που ο λειμώνας, το άλσος και το ρυάκι
η γη μας και κάθε βλέψη
έμοιαζαν με μένα
ντυμένα με ουράνιο φως
με τη δόξα και τη στιλπνότητα ενός ονείρου…
W. Wordsworth, Ode in Intimations…of Early Chilhood, Penguin Books, 1985.
Η γραφή είναι δεινόν…ἤ και ὡς ἀληθῶς ὃμοιον ζωγραφίᾳ Πλάτ. Φαίδρος, 275d.
 ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 7-3-2016: Το πνεύμα των σχημάτων λόγου, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 21-3-2016: Αυτοορισμός και Αυτοερμηνεία στη Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 28-3-2016: Γλώσσα και Πληροφορία, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-4-2016: Γλώσσα, Λόγος και Πνεύμα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, Σόλωνος 124, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 11-4-2016: Διαθλάσεις του Γλωσσικού Φαινομένου: Πλαστικότητα και δημιουργικότητα. Μορφές διάπλωσης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 18-4-2015: Πολιτισμικές Αξίες και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 16-5-2016: Τα όρια της Γλώσσας: Το Απόλυτο και το Σχετικό, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής. 23-5-2016: Γλώσσα και Σιωπή, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615.





Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 22-2-1016: Γραμματική και Συντακτικό: Λογική και Μεταφυσική αξιολόγηση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Αν η γλώσσα είναι σάρκα του πνεύματος και όχημα διαπόρθμευσης πνευματικών καταστάσεων, προδίδει οπωσδήποτε αρχές που διέπουν όχι μόνο τον άνθρωπο, αλλά και το ανθρωποκοσμικό. Συγκεκριμένα, η ενότητα γραμματικής και συντακτικού εικονίζει την ενότητα λογικής και μεταφυσικής. Είναι σοφές πως κάθε γλωσσικής έκφρασης προϋποτίθεται η νόηση, η αίσθηση, η αντίληψη, η μνήμη, η κτίση, η φαντασία.
Ήδη, κατά τη μεταφυσική αρχή ή αρχή της ταυτότητας, το άτμητο, το αδιάστατο, το όλο, το συνεχές, είναι ταυτογενείς όροι που δηλώνουν το απόλυτο είναι ως κυριαρχική ανθρωποκοσμική οντολογική αλήθεια. Αυτή είναι η μήτρα κάθε νοήματος το οποίο όμως εκφράζεται επί συγκεκριμένων μεγεθών που είναι τμητά, μεταβλητά, μέρη, ασυνεχή. Πρόκειται για την αρχή της ετερότητας απ’  την οποία δημιουργείται και η λογικομεταφυσική αρχή της ομοιότητας-αναλογίας.
Είναι σαφές πως θα δείξουμε ότι με το συντακτικό που νοηματοδοτεί κάθε γλωσσικά εκφραστό εικονίζεται η μεταφυσική αρχή και πως με τη γραμματική που διαδηλώνει την ποικιλότητα κ.ο.κ. εκφράζεται η λογική αρχή. Στην ενότητά τους θα επιμείνουμε.
 ΚΕΙΜΕΝΑ: Η επιφανειακή δομή καθορίζει ολοκληρωτικά την φωνητική ερμηνεία και η βαθιά δομή εκφράζει τις γραμματικές λειτουργίες οι οποίες παίζουν ένα ρόλο στον καθορισμό της σημαντικής λειτουργίας, παρόλο που μερικές απόψεις της επιφανειακής δομής είναι επίσης σε θέση να συμβάλλουν στον ορισμό του νοήματος της φράσης.  Chomsky, Le langage et la pensee; Payot, σελ. 52. ΠΣΣ, 173.
Η αυτονομία της γλώσσας η οποία όφειλε να κατακτηθεί βήμα βήμα σε μια γλωσσολογία της αναπαράστασης (παράστασης) είναι δεδομένη μεμιάς σε μια γλωσσολογία της communication… 66. Οι δυσκολίες οι πιο σοβαρές αφορούν αναμφίβολα την εφαρμογή της φωνολογικής μεθόδου στα προβλήματα του νοήματος. 78. Oswald Ducrot, Le structuralisme en linguistique, Seuil/Points,
Την μεν ζωγραφίαν ποίησιν σιωπώσαν, την δε ποίησιν ζωγραφίαν λαλούσαν (μτφ: Η ζωγραφική είναι σιωπηλή ποίηση, ενώ η ποίηση είναι ομιλούσα ζωγραφική).
Σιμωνίδης ο Κείος
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ:  29-2-2016: Γλωσσική Ενότητα κατά την Ενότητα του Ανθρωποκοσμικού. Είναι και Φαίνεσθαι, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 7-3-2016: Το πνεύμα των σχημάτων λόγου, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 21-3-2016: Αυτοορισμός και Αυτοερμηνεία στη Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 28-3-2016: Γλώσσα και Πληροφορία, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-4-2016: Γλώσσα, Λόγος και Πνεύμα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, Σόλωνος 124, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 11-4-2016: Διαθλάσεις του Γλωσσικού Φαινομένου: Πλαστικότητα και δημιουργικότητα. Μορφές διάπλωσης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 18-4-2015: Πολιτισμικές Αξίες και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 16-5-2016: Τα όρια της Γλώσσας: Το Απόλυτο και το Σχετικό, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής. 23-5-2016: Γλώσσα και Σιωπή, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615.Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 8-2-2016: Η Ενότητα Γραμματικής και Συντακτικού στη Γλωσσική Έκφραση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Δεν είναι δυνατό να αντικρίσουμε τη γλώσσα, να τη διανοηθούμε χωρίς την  ενότητα γραμματικής και συντακτικού. Τρανή απόδειξη αυτής της αλήθειας είναι η ίδια η ιστορία της γλώσσας: Η γραμματική και το συντακτικό διαμορφώθηκαν πολύ μετά την αργή και αποκαλυπτική συγκρότηση της γλώσσας και αυτό έγινε κυρίως για όσους διδάσκονταν τη γλώσσα, πέραν της μητρικής τους. Επιπλέον, από τις στοιχειώδεις μορφές της γλωσσικής έκφρασης μέχρι τις πλέον περίπλοκες διαπιστώνουμε πως όσο η γλώσσα αναπτύσσεται, τόσο η ενότητα κραταιώνεται. Μια ματιά στα λεγόμενα μέρη του λόγου, τις κλιτές και άκλιτες λέξεις, τις ρίζες, τις πτώσεις, την ετυμολογία όπως και στις συντακτικές σχέσεις που συνδιαμορφώνονται με τον εμπλουτισμό της γλώσσας (κύριες, δευτερεύουσες προτάσεις, πλήθος προσδιορισμών κ.ο.κ.) πείθει πόσο ο λαβύρινθος της γραμματικής και του συντακτικού διενώνεται ως ενότητα που πείθει πως γραμματική και συντακτικό είναι οι  δύο όψεις του αυτού νομίσματος. Σε αυτήν την πραγματικότητα θα επιμείνουμε.

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ:  22-2-1016: Γραμματική και Συντακτικό: Λογική και Μεταφυσική αξιολόγηση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 29-2-2016: Γλωσσική Ενότητα κατά την Ενότητα του Ανθρωποκοσμικού. Είναι και Φαίνεσθαι, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 7-3-2016: Το πνεύμα των σχημάτων λόγου, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 21-3-2016: Αυτοορισμός και Αυτοερμηνεία στη Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 28-3-2016: Γλώσσα και Πληροφορία, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-4-2016: Γλώσσα, Λόγος και Πνεύμα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, Σόλωνος 124, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 11-4-2016: Διαθλάσεις του Γλωσσικού Φαινομένου: Πλαστικότητα και δημιουργικότητα. Μορφές διάπλωσης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 18-4-2015: Πολιτισμικές Αξίες και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 16-5-2016: Τα όρια της Γλώσσας: Το Απόλυτο και το Σχετικό, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής. 23-5-2016: Γλώσσα και Σιωπή, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615.
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο). 25 Ιανουαρίου 2016: Στοιχειώδεις Δομές της Γλωσσικής Έκφρασης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ:  Είναι γνωστό πως η γλώσσα εκφράζεται συμβολικά, με σύμβολα. Ο τρόπος έκφρασης όμως είναι σημαντικός αποκαλυπτικός δείκτης του νοήματός της, της πνευματικής της φύσης δηλαδή.
Αναζητώντας τις στοιχειώδεις δομές της γλωσσικής έκφρασης στις αλφαβητικές κυρίως γλώσσες διαπιστώνουμε πως υπάρχουν σε δύο  βασικές της εκφράσεις: Στη γραμματική και στη συντακτική έκφραση. Αν στη γραμματική περιλάβουμε, όπως οφείλουμε, και την ετυμολογία, όπως και τη σύνθεση των λέξεων (ρίζες, καταλήξεις, προθήματα, επιθήματα κ.ο.κ.), αν προχωρήσουμε σε λεπτομερέστερη ανάλυση των μερών του λόγου, κάτι το οποίο θα συναντήσουμε σε επόμενες συναντήσεις μας, διαπιστώνουμε το εκ των προτέρων πρότερο: Την απλή κατηγορική πρόταση η οποία είναι και η σπονδυλική στήλη κάθε γλωσσικής έκφρασης.
Σ’ αυτό το σημείο επεμβαίνει ο συντακτικός παράγοντας ο οποίος διαμηνύει τον τρόπο έκφρασης νοήματος καθόσον δηλώνει σαφώς το υποκείμενο και ποιότητα ή ποιότητές του. Αυτές τις στοιχειώδεις δομές της γλώσσα θα αναλύσουμε.
Κείμενα θα αναγνωσθούν κατά τη συνάντηση

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 1-2-2016: Συνέχεια και Ασυνέχεια στη Γλώσσα, 7.30 μ.μ.,εισηγητής: Νίκος Μακρής. Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35. 8-2-2016: Η Ενότητα Γραμματικής και Συντακτικού στη Γλωσσική Έκφραση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 22-2-1016: Γραμματική και Συντακτικό: Λογική και Μεταφυσική αξιολόγηση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 29-2-2016: Γλωσσική Ενότητα κατά την Ενότητα του Ανθρωποκοσμικού. Είναι και Φαίνεσθαι, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 7-3-2016: Το πνεύμα των σχημάτων λόγου, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 21-3-2016: Αυτοορισμός και Αυτοερμηνεία στη Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 28-3-2016: Γλώσσα και Πληροφορία, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-4-2016: Γλώσσα, Λόγος και Πνεύμα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, Σόλωνος 124, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 11-4-2016: Διαθλάσεις του Γλωσσικού Φαινομένου: Πλαστικότητα και δημιουργικότητα. Μορφές διάπλωσης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 18-4-2015: Πολιτισμικές Αξίες και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 16-5-2016: Τα όρια της Γλώσσας: Το Απόλυτο και το Σχετικό, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής. 23-5-2016: Γλώσσα και Σιωπή, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615.

ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Στη γλωσσολογία κυρίως οι όροι συγχρονία και διαχρονία δηλώνουν την ιστορική εξέλιξη και διαμόρφωση της γλώσσας (διαχρονία) και, παράλληλα, τη σύγχρονη μορφή και διαμόρφωσή της (συγχρονία). Είναι έτσι σαφές πως η ενότητα του γλωσσικού φαινομένου απαιτεί γνώση και της συγχρονικής και της διαχρονικής ανάπτυξης και μορφής της γλώσσας.
Το φαινόμενο αποκαλύπτει αφεαυτού όχι μόνο την ενότητα του γλωσσικού φαινομένου, αλλά και τον πλούτο του και τις προοπτικές του. Η δημιουργικότητα της γλώσσας που δεν είναι παρά η κινητικότητα του πνεύματος και η εμπλουτίζουσα φανέρωσή του καθιστά τη γλώσσα όχι μόνο καθρέπτη της διανόησης και της έκφρασης, αλλά και μάρτυρα του ιριδισμού της.
Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη μας το πλήθος των διαλέκτων οι οποίες κορμό τους έχουν την ‘’κοινή’’ γλώσσα με όλους τους εμπλουτισμούς που προσάγονται, μπορούμε να διίδουμε στη γλώσσα όχι μόνο την ενότητα, αλλά και την πολυμορφία στο πλαίσιο της ενότητας.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Ἀλώπηξ λιμώττουσα, ὡς ἐθεάσατο ἀπό τινος ἀναδενδράδος βότρυας κρεμαμένους, ἠβουλήθη αὐτῶν περιγενέσθαι καί ουκ ἠδύνατο. Ἀπαλλαττομένη δε προς ἑαυτήν εἶπεν: ‘’Ὂμφακές εἰσιν’’ (Μια αλεπού που πεινούσε, καθώς διέκρινε να κρέμονται σταφύλια από κάποια κληματαριά, θέλησε να τα φτάσει, αλλά δε μπορούσε. Καθώς έφευγε, είπε: ‘’Είναι άγουρα.’’) Αισώπου, Ἀλώπηξ και βότρυς.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 25 Ιανουαρίου 2016: Στοιχειώδεις Δομές της Γλωσσικής Έκφρασης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 1-2-2016: Συνέχεια και Ασυνέχεια στη Γλώσσα, 7.30 μ.μ.,εισηγητής: Νίκος Μακρής. Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35. 8-2-2016: Η Ενότητα Γραμματικής και Συντακτικού στη Γλωσσική Έκφραση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 22-2-1016: Γραμματική και Συντακτικό: Λογική και Μεταφυσική αξιολόγηση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 29-2-2016: Γλωσσική Ενότητα κατά την Ενότητα του Ανθρωποκοσμικού. Είναι και Φαίνεσθαι, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 7-3-2016: Το πνεύμα των σχημάτων λόγου, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 21-3-2016: Αυτοορισμός και Αυτοερμηνεία στη Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 28-3-2016: Γλώσσα και Πληροφορία, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-4-2016: Γλώσσα, Λόγος και Πνεύμα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, Σόλωνος 124, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 11-4-2016: Διαθλάσεις του Γλωσσικού Φαινομένου: Πλαστικότητα και δημιουργικότητα. Μορφές διάπλωσης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 18-4-2015: Πολιτισμικές Αξίες και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 16-5-2016: Τα όρια της Γλώσσας: Το Απόλυτο και το Σχετικό, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής:  Νίκος Μακρής. 23-5-2016: Γλώσσα και Σιωπή, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 30-5-2016: Αποκαλύψεις της Σιωπής και Γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο. τηλ. επικ. 6977093615

ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Είναι γνωστό πως υπό τον όρο γλώσσα εννοούμε κυρίως τον προφορικό λόγο, την αποκαλύπτουσα φορά του οποίου εξετάζουμε. Παράλληλα όμως, ο γραπτός λόγος, αποτέλεσμα της γραφής, αποτελεί ουσιαστική επανάσταση του πνεύματος με ανυπολόγιστες συνέπειες στην ιστορία και στον πολιτισμό. Ας λαμβάνουμε όμως υπόψη μας πως χωρίς τον προφορικό λόγο, χωρίς την εκφραστική μας ικανότητα, είναι αδιανόητος ο γραπτός λόγος. Αν ο προφορικός λόγος είναι δημιούργημα του πνεύματος του λαού, των λαών, για να κυριολεκτούμε, ο γραπτός λόγος, πέρα απ’ τα αρχέγονα σύμβολα γραφής και την ιστορία τους που είναι οπωσδήποτε καθορίζουσας σημασίας, διευρύνει τους ορίζοντες του πνεύματος, φωτίζει φιλοσοφικότερα τη φορά του γλωσσικού φαινομένου, καθιστά δυνατή την ‘’αθανασία’’ των γνώσεων και των επιτεύξεων (επιστήμες του ανθρώπου και φυσικές επιστήμες) και έχει μεγάλη σημασία σε όλες τις μορφές του οργανωμένου βίου.
ΚΕΙΜΕΝΑ: ...Αυτές οι εσωτερικές δυνάμεις προέρχονται από μια βαθιά πηγή η οποία δεν τρέφεται απ’ τη συνείδηση και ξεγεύγει απ’ τον έλεγχό της. Jung, Essai dexploration de linconscient, Denoël,1993, σελ.140.
Καθένας είχε τη δική του έκσταση, μια κοινή αίσθηση θανάτου, κάτι που τους κρατούσε…Εγώ πηγαίνω στους φίλους μου, στη δική μου καρδιά, γυρεύω ανάμεσα σε φράσεις και θρύψαλα κάτι το άθραυστο-εγώ, που η ομορφιά του φεγγαριού ή του δένδρου δε μου είναι αρκετά…
V. Woolf, Τα Κύματα, Ύψιλον βιβλία,1994, σελ.193.

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ.
 18 Ιανουαρίου 2016: Συγχρονική και διαχρονική έκφραση στον προφορικό και στον γραπτό λόγο, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
25 Ιανουαρίου 2016: Στοιχειώδεις Δομές της Γλωσσικής Έκφρασης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.

Ο ιστότοπός μας: www. filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικοιν. 6977093615
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Είναι γνωστό πως ο προφορικός λόγος, η κυρίως γλώσσα δηλαδή, προηγήθηκε του γραπτού λόγου ο οποίος είναι πολύ μεταγενέστερος. Ο προφορικός λόγος προδιαγράφει για πάντα τη δυναμική και τη φιλοσοφική φορά της γλώσσας και μάλιστα με τρόπο ο οποίος είναι αναμφισβήτητος (δομή πρότασης, φορά της σκέψης, είδη προτάσεων, νόημα, κ.ο.κ.)
Ωστόσο, ο γραπτός λόγος αποτελεί μια νέα επανάσταση του πνεύματος, καθόσον τα σύμβολα γραφής συλλαμβάνουν κατά κάποιο τρόπο τη δυναμική των φωνημάτων, αρμόζουν, συναρμόζουν, εμπλουτίζουν τη γλώσσα και την αθανατίζουν τη γλώσσα, δημιουργούν νέο σύμπαν πρωτόγνωρο κι αν ο προφορικός λόγος είναι άμεσος, ενώ ο γραπτός έμμεσος.
Σε αυτές τις αλήθειες θα εγκύψουμε.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Επικαλούμαστε επομένως σύντομα τη θεώρηση του Πλάτωνα η οποία ερμηνεύει τη γλώσσα με βάση τον ιδεαλισμό, κυρίως στον Κρατύλο. Η ουσία του μηνυομένου γίνεται ἐγκρατής τοῦ ὀνόματος το οποίο δεν είναι παρά η φανέρωση, η αισθητή φανέρωση του είναι κάθε πράγματος, της ιδέας του δηλαδή. Μόνο έτσι ονομαζόμενα τα πράγματα δίνουν βεβαιότητα της ταυτότητάς τους, αφού δηλώνουν την πραγματική φύση τους.
Μόνο στις σχέσεις ταυτοχρόνου, της γειτονίας, και της εξωτερικότητας βρίσκει τον τρόπο να εκθέτει τους συσχετισμούς, τις εξαρτήσεις, και τις ποιοτικές αντιθέσεις τις πιο αντιθετικές. Ernst Cassirer, La Philosophie des Formes Symboliques, Minuit, 1972, σελ. 154.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 14 Δεκεμβρίου 2015: Η μυθική-ουτοπική-συμβολική συνθέτουσα στη γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 21 Δεκεμβρίου 2015: Σχέση προφορικού και γραπτού λόγου, η επανάσταση της γραφής, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 18 Ιανουαρίου 2016: Συγχρονική και διαχρονική έκφραση στον προφορικό και στον γραπτό λόγο, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 25 Ιανουαρίου 2016: Στοιχειώδεις Δομές της Γλωσσικής Έκφρασης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.

Ο ιστότοπός μας: www. filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικοιν. 6977093615



23 Νοεμβρίου 2015:  Η γλωσσική έκφραση, το γλωσσικό φαινόμενο, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
ΣΕΧΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Η γλώσσα, οικουμενικό φαινόμενο το οποίο συνιστά ουσιαστική ποιότητα του ανθρώπου ανήκει στις ανώτερες μορφές της ανθρώπινης έκφρασης. Για να κατανοήσουμε όμως το πνεύμα της γλωσσικής έκφρασης οφείλουμε να επισημάνουμε πως είναι συμβολική, μυθική και ουτοπική.
Ταυτόχρονα όμως σε αυτό το πλαίσιο οφείλουμε να πούμε πως δεν υπάρχει γλώσσα χωρίς αίσθηση, νόηση, αντίληψη, λόγο.  Αυτό είναι το συμβαίνον στη γλωσσική έκφραση και το ανακαλύπτουμε σε κάθε λαό, και στους σύγχρονους πρωτογόνους με τις τόσες και τόσες διαλέκτους. Είτε κάνουμε λόγο για τη γλώσσα της καθημερινότητας, είτε σκεπτόμαστε τη λογοτεχνία, τη γλώσσα των επιστημών, ουσιαστικά αναστρεφόμαστε με το γλωσσικό φαινόμενο και με την ανθρωπολογική και φιλοσοφική του σπουδαιότητα. Αυτό θα επιχειρήσουμε να εξετάσουμε.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Σε αυτή τη μέθοδο η γλώσσα δεν αντανακλά την πραγματική ύπαρξη αλλά δημιουργεί διανοητικά σύμβολα, ενώ η ίδια η πραγματικότητα, η πραγματικότητα η οποία μας είναι δεδομένη, δεν είναι ανεξάρτητη σπ’ το είδος και την κατασκευή των γλωσσικών συμβολικών δομών. Adam Schaff, Langage et connaissance, Anthropos/points, 1974.σελ. 35.  (Η κρίση του Weisgerber σχετικά με τη θέση του Humboldt, θέση επηρεασμένη και απ’ τη φιλοσοφία του Kant)
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ.
30 Νοεμβρίου 2015: Γλώσσα και Φιλοσοφία, 730 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Λευτέρης Γκίκας. 7 Δεκεμβρίου 2015: Προφορικός και γραπτός λόγος: Η δυναμική της συμβολικής φοράς στη γλωσσική έκφραση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 14 Δεκεμβρίου 2015: Αντιμετώπιση κατάθλιψης-Ψυχογενής ρευματισμός και κόπωση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Δρ. Δημήτριος Γουλές. 21 Δεκεμβρίου 2015: Σχέση προφορικού και γραπτού λόγου, η επανάσταση της γραφής, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
Ο ιστότοπός μας: www. filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικοιν. 6977093615 
 Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών     Συζητήσεων-   Αναζητήσεων, Δέκατο έβδομο έτος (Φιλοσοφικό Καφενείο)
2 Νοεμβρίου 2015: Οι μορφές της συμβολικής έκφρασης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Έχουμε διαπιστώσει πως ο,τιδήποτε σχετικό, μεταβλητό, φθαρτό, πεπερασμένο, μερικό, είναι εκφραστό. Κάθε έκφραση επομένως αναφέρεται σε εκφράσιμα, αισθητά δηλαδή μεγέθη. Ωστόσο,  ας το συγκρατήσουμε, ό,τι εκφράσιμο, φανερώνεται, εκφράζεται συμβολικά. Βέβαια, τα εκφράσιμα δεν είναι σύμβολα, αλλά συμβολικές μορφές έκφρασης. Γιατί όμως; Μήπως πρόκειται για κενολογία;
Ας δούμε. Τα εκφράσιμα, τα συμβολικά εκφραζόμενα, προϋποθέτουν εκφραστή, πράγμα που σημαίνει τα πνεύμα μας, την συναισθηματική συναντίληψη, το λόγο, το πνεύμα. Πηγή επομένως κάθε μορφής έκφρασης, συμβολικής έκφρασης, είναι ο εκφράζων, το υποκείμενο, το πνεύμα.
Μορφές επομένως της συμβολικής έκφρασης είναι τα έργα του πνεύματος και εδώ μεταβαίνουμε απ’ τον κόσμο της αισθητής φύσης, στον κόσμο της συμβολικής πνευματικής έκφρασης, όπως η λογοτεχνία, η τέχνη γενικότερα, η επιστήμη σε όλες τους τις εκδιπλώσεις. Αυτό θα διερευνήσουμε.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Σε μια γοητευτική αντίθεση με όλα όσα προσέβαλλαν τα μάτια του εδώ και καιρό, έβλεπε, έξι βήματα μακριά του, μια αξιολάτρευτη γυναίκα με μια θεία ομορφιά. Όμως, ετούτη η ομορφιά ήταν σχεδόν η μικρότερη γοητεία της. Αντί για εκείνη, τη βεβιασμένη, την αφύσικη ευγένεια που πάνω της είναι αποτυπωμένη η υποκρισία και που βρομάει ψευτιά, ευγένεια για την οποία φημιζόταν ο οίκος ντε Σερπιέρ, αντί για εκείνη τη μανία της κυρίας ντε  Πουλωράν να κάνει πνεύμα με το παραμικρό, η κυρία ντε Σαστελλέρ ήταν απλή κι ψυχρή , αλλά μ’  εκείνη την απλότητα που γοητεύει γιατί δεν καταδέχεται να κρύβει μια ψυχή φτιαγμένη για τις πιο υψηλές συγκινήσεις και μ’  εκείνη την ψυχρότητα τη συγγενική προς τις φλόγες που μοιάζει έτοιμη να αλλάξει σε καλοσύνη ακόμη και σε ενθουσιασμό, αν ξέρετε να τον εμπνεύσετε.
Stendhal, Lucien Leuwen    , μετάφραση Κρις Μαυρομμάτη και Βαλερύ Λασπιλλέρ, Μέδουσα, 1991, σελ. 238
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 9 Νοεμβρίου 2015: Προκείμενες της έκφρασης: Νόηση, αίσθηση, αντίληψη, γνώση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 23 Νοεμβρίου 2015:  Η γλωσσική έκφραση, το γλωσσικό φαινόμενο, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
30 Νοεμβρίου 2015: Βιώματα και Ποίηση στο έργο του Δ. Σολωμού, 730 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Αναστασόπουλος. 7 Δεκεμβρίου 2015: Προφορικός και γραπτός λόγος: Η δυναμική της συμβολικής φοράς στη γλωσσική έκφραση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 14 Δεκεμβρίου 2015: Η μυθική-ουτοπική-συμβολική συνθέτουσα στη γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 21 Δεκεμβρίου 2015: Σχέση προφορικού και γραπτού λόγου, η επανάσταση της γραφής, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.

Ο ιστότοπός μας: www. filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο Τηλ. επικοιν. 6977093615

                                    (Φιλοσοφικό Καφενείο)


Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών         Συζητήσεων-   Αναζητήσεων
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
26 Oκτωβρίου 2015: Γλώσσα και Φιλοσοφία,
Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, 19.30 μ.μ. Θέμα: Η συμβολική φορά της έκφρασης. Εισηγητής: Νίκος Μακρής.
Σχέδιο Εισήγησης: Είναι σαφές πως το κοσμικό συμβαίνον το οποίο συνάπτεται απόλυτα ως προς την οντική του φύση με το ανθρώπινο, δεδομένου ότι όταν κάνουμε λόγο για έκφραση, εννοούμε οπωσδήποτε κάτι το οποίο είναι εκφραστό και ‘’κάτι’’ το οποίο το εκφράζει. Επιπλέον, απαιτείται και ο τρόπος έκφρασης. Ως προς αυτήν την αλήθεια, οι Στωικοί είναι σύγχρονοι με τους όρους σημαίνον, σημαινόμενον, σημείον.
Διακρίνοντας τις μορφές έκφρασης, όπως η γλώσσα, οι τόσες και τόσες τέχνες (ζωγραφική, αρχιτεκτονική, γλυπτική), οι επιστήμες (επιστήμες του ανθρώπου, όπως η οικονομία, η ιστορία, η θρησκειολογία, η γλωσσολογία, η κοινωνική ανθρωπολογία, η αρχαιολογία κ.ο.κ. όπως και οι θετικές επιστήμες, οι φυσικές δηλαδή επιστήμες: Φυσική, Χημεία, Ιατρική, Ζωολογία, η Αστροφυσική κ.ο.κ.), τα Μαθηματικά που είναι η γλώσσα της επιστήμης, διαπιστώνουμε πως δεν υπάρχει δυνατότητα της γνώσης χωρίς τον τρόπο έκφρασης.
Τι εκφράζουμε όμως και πώς;
Τι είναι η έκφραση, αν όχι συμβολική κατάθεση της γνώσης, των εμπειριών, των καταστάσεων κ.ο.κ.;
Θα επανέλθουμε προσεκτικά αλλά επί του παρόντος οφείλουμε να πούμε πως αν ο κόσμος είναι συμβολική έκφραση, κάθε επιμέρους έκφραση είναι αναπόφευκτα συμβολική.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Η Julia Kristeva Le langage cet  inconnu, Seul/essais, 1981,: Η γλώσσα παράγει αυτές τις πραγματικότητες (υποκειμενικότητα, υποκείμενο, διάλογος, χρόνος, ιστορία κ.ο.κ.)  ή αντίθετα αυτές ανακλώνται στη γλώσσα; (σελ. 42) Άξια αναφοράς είναι η θέση της Kristeva η σχετική με τη γλώσσα των πρωτογόνων: Δεν εξιδανικεύουν, δεν προχωρούν σε αφαιρετικές διαδικασίες, αλλά θεωρούν ότι μετέχουν στο κοσμικό γίγνεσθαι (σελ. 56).
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 26 Οκτωβρίου 2015:  Σύμβολο και συμβολική, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35 εισηγητής: Νίκος Μακρής. 2 Νοεμβρίου 2015: Οι μορφές της συμβολικής έκφρασης, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 9 Νοεμβρίου 2015:  : Προκείμενες της έκφρασης: Νόηση, αίσθηση, αντίληψη, γνώση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
23 Νοεμβρίου 2015:  Η γλωσσική έκφραση, το γλωσσικό φαινόμενο, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
30 Νοεμβρίου 2015: Γλώσσα και Φιλοσοφία, 730 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Λευτέρης Γκίκας.  7 Δεκεμβρίου 2015: Προφορικός και γραπτός λόγος: Η δυναμική της συμβολικής φοράς στη γλωσσική έκφραση, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 14 Δεκεμβρίου 2015: Η μυθική-ουτοπική-συμβολική συνθέτουσα στη γλώσσα, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής. 21 Δεκεμβρίου 2015: Σχέση προφορικού και γραπτού λόγου, η επανάσταση της γραφής, 7.30 μ.μ., Καφέ Κοραής Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής.
Ο ιστότοπός μας: www.filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: το φιλοσοφικό καφενείο

τηλ. επικ.: 697793615

Θα συνεχίσουμε τις συναντήσεις μας τον ερχόμενο Οκτώβριο και θα υπάρξει έγκαιρη ενημέρωση. Καλές διακοπές! 

                                    (Φιλοσοφικό Καφενείο)
18 Μαϊου 2015, Καφέ Κοραής, Ιπποκράτους 35, Μαρξισμός και Νεομαρξισμός: Ιδεολογία, Φιλοσοφία ή Επιστημονική Θεωρία; Εισηγητής: Νίκος Μακρής
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Ο Karl Marx (1818-18830) δέχτηκε την επίδραση α. του Hegel (1770-1831), b. των ουτοπικών σοσιαλιστών (Owen, 1771-1858, Saint Simon ,1760-1825,  Fourier,1772-1837, Proudhon, 1809-1865) και γ. των εκπροσώπων  της Αγγλικής Σχολής  (πολιτική Οικονομία: A. Smith, Ricardo, κ. α. Αναφέροντας σύντομα τις επιδράσεις, οφείλουμε να επισκοπήσουμε την  ίδια τη σκέψη του Marx, του μαρξισμού ο οποίος έχει τις  εξής συνθέτουσες: Διαλεκτικός υλισμός, ιστορικός υλισμός, πάλη των τάξεων, δικτατορία του προλεταριάτου, αταξική κοινωνία. Ωστόσο, κύρια δομή κάθε κοινωνικού σχηματισμού είναι η οικονομία (οικονομισμός): Όλες οι αξίες (δίκαιο, θρησκεία, θεσμοί κ.ο.κ.) ως υπερδομές  εξαρτώνται ουσιωδώς απ’  τις οικονομικές σχέσεις.
Παρόμοια ολιστική ερμηνεία της ιστορίας και του ανθρώπου δεν είναι μόνο  ολοκληρωτική. Αλλά και ιδεολογική. Συγκεκριμένα, ο μαρξισμός οφείλει να είναι  ή φιλοσοφία, ή ιδεολογία, ή επιστημονική θεωρία. Αν είναι επιστημονική θεωρία, όπως κάθε επιστημονική θεώρηση, υπερβαίνεται απ’  τη ιστορική εμπειρία και μεταβάλλεται ή και ανατρέπεται. Ως φιλοσοφία, αν είναι, είναι ατελής και δεν καλύπτει όλη την πραγματικότητα.
Θα δείξουμε ότι ο μαρξισμός είναι ιδεολογία με φιλοσοφικά και επιστημονικά στοιχεία τα ποία όμως εντάσσονται στον οικονομικό  ολοκληρωτισμό τους. Θα αναφέρουμε και θεωρήσεις των νεομαρξιστών (Σχολή της Φραγκφούρτης, κ.α.), όπως και σε ευρύτερη κριτική του μαρξισμού.

ΚΕΙΜΕΝΑ: Και, όταν επιτελώ επιστημονική εργασία εκπληρώνω μια κοινωνική αποστολή, μια ανθρώπινη πράξη δηλαδή. Η καθαρή μου ύπαρξη είναι κοινωνική δραστηριότητα…Παρόλο που ο άνθρωπος είναι ένα ανεπανάληπτο αυτό –και αυτό ειδικά τον καθιστά άτομο,  ένα πραγματικά ατομικό κοινωνικό ον –είναι ομοίως  το όλο, το ιδεατό όλο, η υποκειμενική ύπαρξη της κοινωνίας ως σχέση και εμπειρία. Economic and Philosophical manuscripts, In W.S.S.P., p. 92
Η ταξική πάλη στον αρχαίο κόσμο λ.χ. πήρα κυρίως τη μορφή μιας πάλης ανάμεσα σε οφειλέτες και δανειστές που κατέληξε  στη Ρώμη με την καταστροφή των πληβείων οφειλετών  οι οποίοι αντικαταστήθηκαν από δούλους. Στο Μεσαίωνα η πάλη τελείωσε με την καταστροφή των φεουδαρχών οφειλετών  οι οποίοι έχασαν την πολιτική τους  εξουσία μαζί με την οικονομική της βάση Capital, vol 1, σελ. 175, 233.
Να μερικές εσωγενείς αντιφάσεις του χρήματος: Πραγματοποιεί τους σκοπούς του αρνούμενο τον εαυτό του.  Γίνεται αυτόνομο απέναντι στα εμπορεύματα, από μέσο γίνεται σκοπός. Πραγματοποιεί την αξία ανταλλαγής των εμπορευμάτων, χωριζόμενο από αυτά.  Grundrisse, I, σελ.145.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 25Μαϊου 2015: Επιλογικό, Ακαδημίας 45, Το Πανεπιστημιακόν, 7.45 μ.μ. εισηγητής: Νίκος Μακρής
Filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικό καφενείο (Google)

Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615.  

                                    (Φιλοσοφικό Καφενείο)
11 Μαϊου 2015: Αυτοσύλληψη και Φαντασία. Εισηγητής: Νίκος Μακρής,
Ακαδημίας 45, Το Πανεπιστημιακόν, 7.45 μ.μ.
Σχέδιο Εισήγησης: Είναι η αυτοσύλληψη αυτοσυγκέντρωση, κατάνυξη, περισυλλογή, ανακαταληπτικός λογισμός, ενόραση κ.ο.κ., όπως εκτίθεται από φιλοσόφους αλλά και μυστικούς; Άλλοι κάνουν λόγο για μηδέν, για απόλυτο, για άπειρο κ.ο.κ. και εδώ συναντάμε το κατεξοχήν καίριο φιλοσοφικό πρόβλημα, δεδομένου ότι το είναι της αντίληψης, της αίσθησης, της χρονικότητας απαιτεί απάντηση: Μήπως ό,τι ονομάζουμε αυτοσύλληψη, περισυλλογή κ.ο.κ. δεν είναι παρά το είναι κάθε πράγματος και κατάστασης, το είναι μας- είναι του κόσμου; Πού μεταβαίνει ο μαθηματικός, ο ποιητής, ο τεχνίτης όταν αυτοσυγκεντρώνεται απόλυτα και φαίνεται πως η μνήμη του, η αίσθησή του, η φαντασία του κ,ο.κ. χάνονται και να που προβάλλει η καθαρή γνώση, το ζητούμενο;  
Κυριότερα, ποια η σχέση της φαντασιακής χωρικότητας με την περισυλλογή, αυτοσύλληψη, κατάνυξη κ.ο.κ.;   Αιώνιο πρόβλημα το οποίο κρύπτεσθαι φιλεί, το οποίο παροξύνει, το οποίο ανοίγει ορίζοντες χωρίς να εξαντλείται.
Θα υποστηρίξουμε πως ό,τι αποκαλείται αυτοσύλληψη υπό οποιονδήποτε ρόλο δεν είναι παρά το απόλυτο της φαντασίας, της νόησης, της αίσθησης, της μνήμης, του λόγου. Είναι το άρρητο ο οποίο καθιστά δυνατή τη λειτουργία κάθε ρητού. Εδώ φωτίζεται ό,τι ονομάσαμε φαντασιακή χρονικότητα. Είναι όντως η πιο σαφής πραγματικότητα.
KEIMENA: Επιστρέψτε απ’ το Μοντέλο στη Μήτρα! Ευτυχισμένοι (οι καλλιτέχνες) που καταδύονται μακριά, προς τον αρχέγονο Νόμο, κοντά  στη μυστική πηγή που τρέφει κάθε εξέλιξη….σελ. 30… Αλλά η παλλομένη καρδιά μας μάς ωθεί πιο μακριά, μας βυθίζει περισσότερο  στο αρχέγονο βάθος….Τότε μόνο οι Περιέργειες γίνονται Πραγματικότητες. Πραγματικότητες της τέχνης οι οποίες ευρύνουν  τα όρια της ζωής όπως αυτή μας φαίνεται συνήθως…Γιατί δεν αναπαράγουν το ορατό  με περισσότερη ή λιγότερη θέρμη, αλλά καθιστούν ορατή μια μυστική θέα…σελ.31…Η δημιουργική δύναμη ξεφεύγει κάθε ορισμό,  παραμένει, σε τελευταία ανάλυση, ένα άρρητο μυστήριο. Όχι όμως έα απρόσιτο μυστήριο ανίκανο να μας κλονίσει μέχρι τα τρίσβαθά μας. Είμαστε φορτισμένοι μ’ αυτήν τη δύναμη μέχρι το τελευταίο άτομο του μυελού μας. Δε μπορούμε να πούμε τι είναι, αλλά μπορούμε να προσεγγίσουμε την πηγή της με ποικίλα σταθμά…σελ. 57….Η έννοια του απείρου αγγίζει όχι μόνο την Αρχή, αλλά τη συνδέει   με το Τέλος και μας οδηγεί στις έννοιες  του κύκλου και της κυκλοφορίας…σελ.59. Paul Klee, Théorie de lart moderne, folio/essays, εκδ., μετφρ.Pierre-Henri Gonthier, 1985.
   Εκείνο ακριβώς το Ανέκφραστο το οποίο αιώνια λείπει από κάθε δική μας πραγματικότητα, ακόμη και από την όμορφη πραγματικότητα της καρδιάς, αυτό δίνει τη Λογοτεχνία και ζωγραφίζει πάνω  στην αυλαία της αιωνιότητας το μελλοντικό θέαμα· η Λογοτεχνία δεν είναι ένας κοινός καθρέφτης του παρόντος, αλλά ο μαγικός καθρέφτης του χρόνου που δεν υπάρχει’ (Jean Paul) σελ.. 34…. «Η ύψιστι  ομορφιά, να η ύψιστη τάξη είναι λοιπόν μόνον αυτή που έχει το Χάος το οποίο περιμένει μόνο  την επαφή της Αγάπης για να αναπτυχθεί  σ’ έναν αρμονικό κόσμο» σελ. 48 (Fr. Schlegel)….γι αυτόν (τον Solger), για τον οποίο  κάθε Τέχνη είναι  η ‘τραγωδία του Ωραίου’, για τον οποίο  κάθε ποιητική φαντασία μέσω της ανεπάρκειάς της δείχνει ανεπιτυχώς το Άπειρο, γι’ αυτόν η μοντέρνα, η ρομαντική Τέχνη, είναι τώρα πια μόνο προϊόν μιας ποιητικής παρόρμησης, μιας φαντασίας που αυτοκαταστρέφεται  σταθερά, σε όλα της τα κατασκευάσματα, επειδή αντιλαμβάνεται το θεϊκό , το νόημα  (της  Τέχνης) τώρα πια  μόνον ως αποκλειστικά δική της ισχυρή, ζώσα, δραστική ιδιορρυθμία…σελ. 56 «Η πιο χαρακτηριστική μορφή της Ποίησης είναι μάλλον το παραμύθι…Το παραμύθι είναι  κατά κάποιο τρόπο ο κανών  κάθε Ποίησης. Κάθε ποιητικό πρέπει να είναι παραμυθένιο» (Novalis), σελ.61… Το Ύψιστο  μπορεί κανείς να το εκφράσει μόνον αλληγορικά επειδή είναι ανέκφραστο (Fr. Schlegel), σελ. 68.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 18-5-2015: (Παρένθετο) Μαρξισμός και Νεομαρξισμός: Ιδεολογία, Φιλοσοφία ή Επιστημονική θεωρία; Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 25 Μαϊου 2015, Επιλογικό, Ακαδημίας 45, Το Πανεπιστημιακόν, 7.45 μ.μ. εισηγητής: Νίκος Μακρής

Filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικό καφενείο (Google)
Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615.  



(Φιλοσοφικό Καφενείο)
4-5-2015: Φαντασία και λογοτεχνία, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ:  Έχουμε ήδη τονίσει πως η φαντασία είναι δημιουργική συνθέτουσα του πνεύματος, πως είναι απαραίτητη προϋπόθεση κάθε δημιουργίας σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα. Στη λογοτεχνία η φορά της φαντασίας, η παρουσία της, είναι σαφέστατη και ενδεικτικότατη, είτε κάνουμε λόγο για την ποίηση σε όλες της τις μορφές, είτε κάνουμε λόγο επίσης για τις μορφές του ‘’πεζού΄΄ λόγου (μύθος, διήγημα, μυθιστόρημα, επιφυλλίδα, χρονογράφημα, δοκίμιο κ.ο.κ.). Ποιο είναι το ουσιώδες νόημα; Απλά, η έγχρονη φαντασία μας, πυροδοτημένη απ’  το συμβαίνον, απ’  τη συμβολική φορά της γλωσσικής έκφρασης και απ’  την συναντιληπτική ενσυναίσθηση, προεκτείνει βιώματα, εμβαθύνει σε καταστάσεις, επινοεί, επεκτείνει, συνδυάζει (συνδυαστική φαντασία), προσφέρει το βάθος και δεν αρκείται σε περιγραφή της λεγόμενης εξωτερικότητας. Πρόκειται για τη δημιουργική φαντασία όπου το φαντασιακό φωτίζει και φωτίζεται, αποκαλύπτει το βάθος του ανθρωπίνου, τη φορά της χρονικότητας, το μυστηριώδες βάθος της σιωπής, γιατί ο λόγος και στην περίπτωσή μας ο λογοτεχνικός λόγος, μυεί σε αλήθειες και είναι έκφραση του πνεύματος του λαού, όπως το τελευταίο αναδύεται απ’  τη μακραίωνα διεργασία του πολιτισμικού αχού. Τρανή απόδειξη, τα μεγαλουργήματα όλων των αιώνων και των πολιτισμών.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Η μαγεία του αδύνατου; Ή μήπως αυτό που ξυπνάνε οι ιστορίες του μέσα στους απόβλητους αυτούς της ζωής μοιάζει με την αινιγματική φανέρωση ενός κόσμου περίλαμπρου που υπάρχει δώθε απ’  τα σύνορα της προστυχιάς και της βρωμιάς, δώθε απ’  τις παρυφές της γλίτσας και της φτώχειας, της μιζέριας και της παραλυσίας που κατεβαίνουν χαμηλά από παντού ολόγυρα στις άκρες του αμόλυντου ωκεανού και που είναι το μόνο πράγμα  που αυτοί ξέρουν απ’  τη ζωή, το μόνο πράγμα που βλέπουν απ’  τη γύρω στεριά- αυτοί οι ισοβίτες του πελάγου; Μυστήριο! Joseph Conrad, Ο Αράπης του Νάρκισσου, Ζώδιο, σελ.25.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 11-5-2015: Αυτοσύλληψη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 18-5-2015: Επιλογικό, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35 , 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. Filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικο καφενείο (Google)
Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615.  




 Ενδεικτικά κείμενα:

Ήθελα νάρθεις μια βραδιά, σα βουρκωμένο σύννεφο
Αίμα των άστρων φύλλο της μυρτιάς,
Γιατί στ΄ αγνό σου μέτωπο κάποτε θα ΄βλεπα κι εγώ
Το χιόνι των προβάτων και των κρίνων,
Μα πέρασες απ’  τη ζωή σαν ένα δάκρυ της θάλασσας.
Νίκος Γκάτσος, Ελεγείο

Μα όπως η αρετή
ποτέ της δεν κλονίζεται, όσο κι αν η ασέλγεια
μ΄ουράνιο σχήμα τη μαυλίζει, έτσι κι η λαγνεία
κι αν είναι μ’ άγγελον λαμπρόν στεφανωμένη
στο θεϊκό κρεβάτι κι αν αφού χορτάσει θα ριχθεί
και στο ψοφίμι.
Σαίξπηρ, Άμλετ.


Γιατί ο άνθρωπος που ποθεί το σωστό και το δίκαιο, ποθεί το απόλυτο, και ο Ες κατάλαβε για πρώτη φορά ότι το θέμα δεν ήταν η ηδονή, αλλά η ένωση που αίρεται πάνω απ’ το τυχαίο και το αξιοθρήνητο, ναι, πάνα και από την άθλια αφορμή της για να ολοκληρωθεί σε μια κοινή εκμηδένιση, που όντας άχρονη η ίδια, καταργεί το χρόνο, και πως η αναγέννηση του ανθρώπου είναι τόσο γαλήνια όσο και το σύμπαν, που, ωστόσο, αφού επιβάλει την εκστατική του θέληση, συσπειρώνεται και τον περικλείει, έτσι ώστε να γίνει δικό του αυτό που αποκλειστικά του ανήκει: η λύτρωση.
Broch, Οι Υπνοβάτες, II, σελ. 130 (Μέδουσα)

Όλα τα μυθιστορήματα, όλη η ποίηση, βασίζονται πάνω στην ασταμάτητη πάλη που γίνεται μέσα μας μεταξύ καλού και κακού.

John Steinbec

(Φιλοσοφικό Καφενείο)
 20-4-2015: Επιστήμες του ανθρώπου και φαντασία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Έχουμε ήδη τονίσει σε προηγούμενη συνάντησή μας πως οι Επιστήμες του Ανθρώπου (Μυθολογία, Λογοτεχνία, Αρχαιολογία, Ιστορία, Γλωσσολογία, Θρησκειολογία, Κοινωνιολογία, Πολιτική Οικονομία κ.α.) ασχολούνται με τον άνθρωπο και τις διιστορικές του επιτεύξεις. Εκεί αποκαλύπτεται ο άνθρωπος και εκείθεν οι διάφορες θεωρήσεις του οι οποίες μπορεί να είναι φιλοσοφικές, ιδεολογικές, επιστημονικές.
Είναι σαφές: Η ποίηση, ας πούμε, στις μεγάλες στιγμές της αποκαλύπτει βαθύτατες ανθρωπολογικές αλήθειες. Το ίδιο θα μπορούσαμε να πούμε και για την υψηλή  μυθολογία, για την αρχαιολογία κ.ο.κ. Η φαντασία αποτελεί την προϋπόθεση οποιασδήποτε ανθρωπολογικής σύνθεσης, δημιουργίας και προόδου. Συγκεκριμένα, χωρίς την αρχέγονη φαντασιακή πραγματικότητα η οποία αποκαλύπτεται στην ανθρώπινη προσπάθεια ως έγχρονη φαντασία κάνοντας τη φαντασιακή χωροχρονικότητα, δεν είναι διανοητή καμιά σύνθεση, θεώρηση, αξιολόγηση.
Συγκεκριμένα, λογικές κατηγορίες, όπως η ομοιότητα, η αναλογία, η διαφορά, η αναλογικότητα, η εναντιότητα κ.ο.κ., σε αρμονία με τη συνειδησιακή ‘’ετοιμότητα’’ που σημαίνει νόηση στην ετερότητα των αισθητών της οντολογικής τους ταυτότητας, τελούνται φαντασιακά. Γι’ αυτό ακριβώς το φαντασιακό είναι πραγματικό και πεδίο εκδίπλωσης των εκφάνσεών του στη συνειδητή ζωή. Ήδη, κάθε επιστήμη του ανθρώπου αναστρέφεται φαντασιακά με το πραγματικό, όποια κι αν είναι τα πορίσματά της.
ΚΕΙΜΕΝΑ: 1. Οι επιστήμες του ανθρώπου είναι ψευδοεπιστήμες.  Michel Foucault. 2. Σκοπός των επιστημών του ανθρώπου είναι η διάλυση του ανθρώπου. Claude Lévy-Strauss 3. Ο ποιητής, οπωσδήποτε, συλλαμβάνει την Ιδέα, το έμφυτο είναι της ανθρωπότητας, έξω από κάθε σχέση, από κάθε χρόνο, την ακριβή αντικειμενικότητα του πράγματος καθεαυτού στον ύψιστο βαθμό. Schopenhauer, The World asI, Dover Publications, σελ. 245. 4. Και σ’ αυτήν τη ροή των μορφών, τη ροή την τόσο απαλή όσο και το κελάρυσμα των νερών και η καταχνιά ενός βροχερού δειλινού της άνοιξης, συνειδητοποίησε πως η τόσο επίφοβη κατάρρευση των ανθρώπινων προσώπων σ’ ένα κενό από συνεχώς μεταβαλλόμενα ύψη και βάθη, έπρεπε να είναι το πρώτο στάδιο μιας ανανεωμένης και φωτεινής ενότητας μέσα σε μια ιερή και νεφελώδη κοινωνία με το θείο και όχι ένα απλό αποτύπωμα του εγκόσμιου προσώπου, αλά μια υπόσχεση της ομοίωσης με το θεϊκό, μια κρυστάλλινη σταγόνα που έπεφτε από το σύννεφο τραγουδώντας…Broch,Υπνοβάτες Ι,Μέδουσα, 1991, σελ. 165.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 27-4-2015: Πληροφορία, Σκέψη και Πρόοδος,, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-5-2015: Φαντασία και λογοτεχνία, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής. 11-5-2015: Αυτοσύλληψη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 18-5-2015: Επιλογικό, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35 , 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. Filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικο καφενείο (Google)
Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615.   


Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών  Συζητήσεων- Αναζητήσεων
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
30-3-2015: Επιστήμη και φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Πανθομολογείται από κορυφαίους επιστήμονες πως δεν είναι διανοητή καμιά επιστημονική προσπάθεια και επομένως πρόοδος χωρίς την ουσιώδη συνδρομή της δημιουργικής φαντασίας. Η φαντασία είναι σπουδαιότερη απ’  τη γνώση διεκήρυξε ο πατέρας της θεωρίας  της σχετικότητας. Έχουμε τονίσει εξάλλου πως τίποτε δε νοείται, δε γίνεται αντιληπτό έξω απ’  τη φαντασιακή χωροχρονικότητα και αυτή η θέση ισχύει κυριότατα σε κάθε πνευματική μας ενέργεια. Αν επικεντρωθούμε στο πεδίο των φυσικών επιστημών (για τις επιστήμες του ανθρώπου θα μιλήσουμε στην επόμενη συνάντησή μας) οι οποίες πια εκφράζονται με γλώσσα τα μαθηματικά, διαπιστώνουμε πως κάθε επιστημονική έκφραση στο πεδίο της θεωρητικής φυσικής, της χημείας, της βιολογίας κ.ο.κ. δημιουργείται με τη συνδρομή της αίσθησης και της αντίληψης, αλλά είναι αδύνατο να προχωρήσει χωρίς τη χωροχρονική επέκταση της συνδυαστικής δύναμης του πνεύματος, χωρίς συγκρίσεις, απορρίψεις, συσχετίσεις, ομοιότητες, διαφορές κ.ο.κ. κατά τρόπο πουόλη αυτή η προσπάθεια τροχιοδρομείται φαντασιακά: Επιπλέον, η γνώση ως έκφραση, ως μαθηματική έκφραση, είναι πνευματική και αυτό ενισχύει την άποψη κατά την οποία ο κόσμος μας είναι πνευματικός.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Έτσι, η φαντασία αποδεικνύεται εδώ και μάλιστα με ειδικό τρόπο παραγωγική. Βρισκόμαστε σε αυτό το σημείο στην παρουσία μιας μοναδικής περίπτωσης όπου η φαντασία δημιουργεί μια οπωσδήποτε νέα στιγμή. Ανακαλύψαμε έτσι στο πεδίο της φαντασίας παραστάσεις του χρόνου[1].
Ο Guillaume d’ Ockahm, ακραιφνής νομιναλιστής, θεωρεί πως καμιά πρόταση δεν συντίθεται από ουσίες εκτός της ψυχής: Κι όμως, όπως μια πρόθεση της ψυχής δεν ανήκει στην ουσία αυτών των πραγμάτων, το γένος (έννοιες γένους) δεν ανήκει στην ουσία ενός εξωτερικού πράγματος. ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 30-3-2015: Επιστήμη και φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 20-4-2015: Επιστήμες του ανθρώπου και φαντασία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 27-4-2015: Πληροφορία, Σκέψη και Πρόοδος,, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-5-2015: Φαντασία και ελευθερία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής. 11-5-2015: Αυτοσύλληψη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 18-5-2015: Επιλογικό, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35 , 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. Filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικο καφενείο (Google)
Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615.   



[1] Leçons pour une phénoménologie de la conscience intime du temps, PUF, 2007, σελ.20. Σημαντικές είναι επίσης και οι θεωρήσεις του Jacques Hadamard στο έργο του The Psychology in the mathematical field (Dover Publications, 1954), όπου ιχωεύεται και το φαντασιακό στη μαθηματική ενόραση.

(Φιλοσοφικό Καφενείο)
 23-3-2015: Ηθικό Νόημα και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Είναι γνωστή η θέση του ηθικού στο γενικότερο φιλοσοφικό προβληματισμό. Πώς μετέχει η φαντασία στη σύλληψη και στην ανάπτυξη του ηθικού αισθήματος της ζωής;  Έχουμε πει πως στη φαντασιακή χωροχρονικότητα τελείται το συμβαίνον. Ήδη, η διάνοια και το συναίσθημα αποκαλύπτονται ως ενότητα, ως ενότητα που εκφράζεται έγχρονα και εδώ μπορούμε να επισκοπήσουμε τη βαθύτητα του ηθικού όπως και τον πραγματικό του χαρακτήρα, την αλήθειά του. Ήδη οι λεγόμενες ηθικές αξίες, αρετές τις είπαν οι Αρχαίοι, συνιστούν οφθαλμούς που μαρτυρούν την εγγύτητα, την ενότητα, την κοινωνία, τη θυσία και εδώ η πραγμάτωση αυτών των αληθειών τελείται φαντασιακά και οδηγεί σε πράξεις που κινούν το θαυμασμό, την αναγνώριση, τη συγκίνηση, την ενότητα. Αυτά θα προσεγγίσουμε προσεκτικά.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Ο καρτεσιανός Malebranche υποστηρίζει πως οι τόσο οι αισθήσεις, όσο και η φαντασία δε διαφέρουν περισσότερο απ’  τον καθαρό νου, από όσο τα πάθη διαφέρουν απ’ τις κλίσεις[1].
Όταν φαντάζομαι ένα τρίγωνο δεν το συλλαμβάνω μόνο ως ένα σχήμα που περικλείεται από τρεις ευθείες γραμμές, αλλά εκτός απ’  αυτό, θεωρώ αυτές τις τρεις ευθείες ως παρούσες με τη δύναμη και με την εσωτερική εμμονή- προσπάθεια  του πνεύματός μου  και είναι ακριβώς αυτό που ονομάζεται φαντάζεσθαι[2].
Υπήρξε καιρός που ο λειμώνας, το άλσος και το ρυάκι/η γη μας και κάθε βλέψη/έμοιαζαν με μένα/ντυμένα με ουράνιο φως/με τη δόξα και τη στλπνότητα ενός ονείρου…Wordsworth Ode in Intimationsof Early Chilhood, Penguin Books, 1985.ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ          30-3-2015: Επιστήμη και φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 20-4-2015: Επιστήμες του ανθρώπου και φαντασία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 27-4-2015: Πληροφορία, Σκέψη και Πρόοδος,, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-5-2015: Φαντασία και ελευθερία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής. 11-5-2015: Αυτοσύλληψη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 18-5-2015: Επιλογικό, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35 , 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής.
Filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικο καφενείο (Google)
Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615. 



[1] De la recherché de la vérité, t. II, Vrin, 1974, σελ. 252.
[2] La Logiqueσελ.34.


                                           (Φιλοσοφικό Καφενείο)
16-3-2015: Η έννοια του Προτύπου στους Έλληνες (Όμηρος-Παρμενίδης-Πλάτων), Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής, Φαίδων Φιορέντζης.

Σχέδιο Εισήγησης: Κάθε υγιής φαντασιακή δραστηριότητα είναι οπωσδήποτε συνειδητή αλλά και δημιουργική. Προϋποθέτει την αίσθηση, την αντίληψη, τη μνήμη, αλλά αυτές οι προϋποθέσεις αξιοποιούνται μόνο φαντασιακά, στο πεδίο της φαντασιακής χωροχρονικότητας. Πρόκειται για ελεύθερη πνευματική δραστηριότητα στην οποία οφείλονται όλες οι επιτεύξεις του ανθρώπου και μάλιστα σε όλους τους τομείς της δραστηριότητάς του.
Ήδη, η συνήθεια είναι αποκαλυπτική. Απ’  τη μια πλευρά έχουμε την τυπική και μηχανική υποταγή τη φαινομενικότητα με συνέπεια την απόσπασή μας στο φαίνεσθαι και την υποτςγή μας στο ανελεύθερο βασίλειο της αναγκαιότητας που είναι η συνήθεια και απ’  την άλλη, βιώνοντας τη φαντασιακή χωροχρονικότητα, η συνήθεια αναβαπτίζεται σε ελεύθερη δραστηριότητα με συνέπεια κάθε μορφής δημιουργία. Είναι η διαρκής μια γόνιμη συν-ήθεια η οποία και μας χαρακτηρίζει ως ελεύθερα δημιουργικά όντα.

ΚΕΙΜΕΝΑ: Στην πράξη του φαντάζεσθαι, το Εγώ είναι ολοκληρωτικά ελεύθερο[1].
Η διάνοια η οποία τελείται σε αυτό το πεδίο είναι η αναπαραγωγική φαντασία, η πηγή των εικόνων που προέρχονται απ’ την καθαρή εσωτερικότητα του Εγώ το οποίο τις έχει στο εξής στη δικαιοδοσία του[2].
Ρηξικέλευθος ανακαινιστής του πανθεϊσμού,  ο Spinoza, θεωρεί τη φαντασία έκφραση της προσπάθειας του πνεύματος χωρίς να εισέρχεται στην ενδότερη φύση της[3]. Για να είμαστε ακριβέστεροι, η μνήμη είναι σειρά, σύνδεση ιδεών που παρουσιάζουν τη φύση των πραγμάτων (L’ Éthique, σελ. 102), αλλά δεν αρκεί, γιατί απαιτείται αληθής θεώρηση την οποία ο νους συλλαμβάνει. (Θα αναγνωσθούν και κείμενα των Αριστοτέλη και Maine de Biran)
Ήθος εξ’ έθους παραγίγνεται…(Αριστοτέλης)
Έτσι, μη όντας επιστρατευμένη η προσοχή εξαιτίας της προσπάθειας…μένει ανενεργή και αφήνει τα πάντα στην αποπλάνηση της φαντασίας και της συνήθειας. (Maine de Biran)
Επόμενες συναντήσεις: 16-3-2015: Η έννοια του Προτύπου στους Έλληνες (Όμηρος-Παρμενίδης-Πλάτων), Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής, Φαίδων Φιορέντζης. 23-3-2015: Ηθικό Νόημα και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 30-3-2015: Επιστήμη και φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 20-4-2015: Επιστήμες του ανθρώπου και φαντασία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 27-4-2015: Πληροφορία, Σκέψη και Πρόοδος,, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-5-2015: Φαντασία και ελευθερία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής. 11-5-2015: Αυτοσύλληψη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 18-5-2015: Επιλογικό, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35 , 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής.
Filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικο καφενείο (Google)
Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615. 



[1] J. G. Fichte, Oeuvres Choisies de la Philosophie Prem
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών  Συζητήσεων- Αναζητήσεων
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
2-3-2015: Θέληση, απόφαση και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Η φαντασιακή δραστηριότητα δεν αναφέρεται μόνο στην καθαρά διανοητική φύση του ανθρώπου, ούτε αφορά αποκλειστικά τη συναισθηματική δημιουργία με αιχμή τις τέχνες. Αγκαλιάζει και φιλοξενεί κάθε δραστηριότητα, θεωρητική και ‘’πρακτική’’, κάθε δράση του έλλογου συναισθήματος,  αλλά και ό,τι υποκρύπτεται στις ρίζες της έγχρονης βιωτής μας. Ήδη, η θέληση προϋποθέτει και λόγο και συναίσθημα και ενεργοποιείται ως απόφαση η οποία προσφέρει έργο, δράση, αποτελέσματα σε όλους ανεξαίρετα
 Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών  Συζητήσεων- Αναζητήσεων
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
9 Μαρτίου 2015: Συνειδητή φαντασιακή δραστηριότητα και συνήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής
Σχέδιο Εισήγησης: Κάθε υγιής φαντασιακή δραστηριότητα είναι οπωσδήποτε συνειδητή αλλά και δημιουργική. Προϋποθέτει την αίσθηση, την αντίληψη, τη μνήμη, αλλά αυτές οι προϋποθέσεις αξιοποιούνται μόνο φαντασιακά, στο πεδίο της φαντασιακής χωροχρονικότητας. Πρόκειται για ελεύθερη πνευματική δραστηριότητα στην οποία οφείλονται όλες οι επιτεύξεις του ανθρώπου και μάλιστα σε όλους τους τομείς της δραστηριότητάς του.
Ήδη, η συνήθεια είναι αποκαλυπτική. Απ’  τη μια πλευρά έχουμε την τυπική και μηχανική υποταγή τη φαινομενικότητα με συνέπεια την απόσπασή μας στο φαίνεσθαι και την υποτςγή μας στο ανελεύθερο βασίλειο της αναγκαιότητας που είναι η συνήθεια και απ’  την άλλη, βιώνοντας τη φαντασιακή χωροχρονικότητα, η συνήθεια αναβαπτίζεται σε ελεύθερη δραστηριότητα με συνέπεια κάθε μορφής δημιουργία. Είναι η διαρκής μια γόνιμη συν-ήθεια η οποία και μας χαρακτηρίζει ως ελεύθερα δημιουργικά όντα.
 ΚΕΙΜΕΝΑ: Στην πράξη του φαντάζεσθαι, το Εγώ είναι ολοκληρωτικά ελεύθερο[1].
Η διάνοια η οποία τελείται σε αυτό το πεδίο είναι η αναπαραγωγική φαντασία, η πηγή των εικόνων που προέρχονται απ’ την καθαρή εσωτερικότητα του Εγώ το οποίο τις έχει στο εξής στη δικαιοδοσία του[2].
Ρηξικέλευθος ανακαινιστής του πανθεϊσμού,  ο Spinoza, θεωρεί τη φαντασία έκφραση της προσπάθειας του πνεύματος χωρίς να εισέρχεται στην ενδότερη φύση της[3]. Για να είμαστε ακριβέστεροι, η μνήμη είναι σειρά, σύνδεση ιδεών που παρουσιάζουν τη φύση των πραγμάτων (L’ Éthique, σελ. 102), αλλά δεν αρκεί, γιατί απαιτείται αληθής θεώρηση την οποία ο νους συλλαμβάνει. (Θα αναγνωσθούν και κείμενα των Αριστοτέλη και Maine de Biran)
Ήθος εξ’ έθους παραγίγνεται…(Αριστοτέλης)
Έτσι, μη όντας επιστρατευμένη η προσοχή εξαιτίας της προσπάθειας…μένει ανενεργή και αφήνει τα πάντα στην αποπλάνηση της φαντασίας και της συνήθειας. (Maine de Biran)
Επόμενες συναντήσεις: 16-3-2015: Η έννοια του Προτύπου στους Έλληνες (Όμηρος-Παρμενίδης-Πλάτων), Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής, Φαίδων Φιορέντζης. 23-3-2015: Ηθικό Νόημα και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 30-3-2015: Επιστήμη και φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 20-4-2015: Επιστήμες του ανθρώπου και φαντασία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 27-4-2015: Πληροφορία, Σκέψη και Πρόοδος,, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Ταμπάκης. 4-5-2015: Φαντασία και ελευθερία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής. 11-5-2015: Αυτοσύλληψη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 18-5-2015: Επιλογικό, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35 , 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής.
Filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικο καφενείο (Google)
Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615. 




[1] J. G. Fichte, Oeuvres Choisies de la Philosophie Première, J. Vrin, 1990, σελ. 215.
[2] Hegel,  Précis de l’ Encycpopédie des Sciences Philosophiques, Vrin, 1978, σελ. 251.

Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών         Συζητήσεων-   Αναζητήσεων
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
9-2-2014: Χωροχρονικότητα και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος ΜακρήςΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Είναι γνωστός ο όρος χωροχρονικότητα, γνωστός κυρίως τόσο απ’  το νευτώνειο απόλυτο χώρο και απόλυτο χρόνο, όσο και απ’ τη φιλοσοφική σύνθεση του Kant με τους γνωστούς ορισμούς χώρου και χρόνου. Υπάρχουν επιπλέον και άλλες θεωρήσεις οι οποίες αμφισβητούν το χωροχρόνο, ή οι οποίες τον ορίζουν διαφορετικά, κυρίως απ’  το χώρο των φυσικών επιστημών των τελευταίων δεκαετιών. Ωστόσο το πρόβλημα τίθεται ριζικά: Υπάρχει καθαρός, απόλυτος, άτμητος χώρος, όπως και καθαρός χρόνος; Θα προσπαθήσουμε να πούμε πως χώρος είναι η φαντασιακή χωρικότητα (πρωτογενής φαντασία) και χρόνος η φαντασιακή χρονικότητα (έγχρονη φαντασία), κάτι που θέτει άλλα θεμέλια στη θεώρηση του προβλήματος. ΚΕΙΜΕΝΑ: Και σ’ αυτήν τη ροή των μορφών, τη ροή την τόσο απαλή όσο και το κελάρυσμα των νερών και η καταχνιά ενός βροχερού δειλινού της άνοιξης, συνειδητοποίησε πως η τόσο επίφοβη κατάρρευση των ανθρώπινων προσώπων σ’ ένα κενό από συνεχώς μεταβαλλόμενα ‘υψη και βάθη, έπρεπε να είναι το πρώτο στάδιο μιας ανανεωμένης και φωτεινής ενότητας μέσα σε μια ιερή και νεφελώδη κοινωνία με το θείο και όχι ένα απλό αποτύπωμα του εγκόσμιου προσώπου, αλά μια υπόσχεση της ομοίωσης με το θεϊκό, μια κρυστάλλινη σταγόνα που έπεφτε από το Με συντομία, υπό αυτές τις δύο μορφές της, στο βαθμό που αποκαλύπτει από μια ποικιλία αναμνήσεων ένα βάθος άμεσων αντιλήψεων και στο βαθμό που συναιρεί μια πολλότητα στιγμών, αποτελεί την κυριαρχική συνεισφορά της ατομικής συνείδησης στην αντίληψη, την υποκειμενική πλευρά της γνώσης των πραγμάτων[1].σύννεφο τραγουδώντας…Broch,Υπνοβάτες Ι,Μέδουσα, 1991, σελ. 165. ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΝΤΗΣΕΙΣ: 16-2-2015: Ο Κ. Π. Καβάφης στο φως της ψυχανάλυσης, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής: Ν. Αναστασόπουλος. 2-3-2015: Θέληση, απόφαση και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 9-3-2015: Συνειδητή φαντασιακή δραστηριότητα και συνήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 16-3-2015: Η έννοια του Προτύπου στους Έλληνες (Όμηρος-Παρμενίδης-Πλάτων), Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής, Φαίδων Φιορέντζης. 23-3-2015: Ηθικό Νόημα και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 30-3-2015: Επιστήμη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 20-4-2015: Επιστήμες του ανθρώπου και φαντασία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 27-4-2015: Φαντασία και πνευματικότητα Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής. 4-5-2015: Φαντασία και ελευθερία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής. 11-5-2015: Αυτοσύλληψη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 18-5-2015: Επιλογικό, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35 , 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. Filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικό καφενείο (Google)
Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615. 



[1] Matière et Mémoire, PUF, 1968, σελ. 31.


Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών         Συζητήσεων-   Αναζητήσεων
(Φιλοσοφικό Καφενείο)
2-2-2014: Πλατωνική ανάμνηση και φαντασία, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής.
Σχέδιο Εισήγησης: Υπάρχει ένα σημαντικό παράλληλο ανάμεσα στη γνωστή πλατωνική ανάμνηση και στη φαντασία, παράλληλο το οποίο οφείλουμε να διερευνήσουμε. Τι εννοεί αλήθεια ο φιλόσοφος με τον όρο ανάμνηση στον οποίο θεμελιώνεται όλη του η γνωσιοθεωρία, μήτρα και της μεταφυσικής και της λογικής του ταυτόχρονα; Πώς επιτελείται; Ποια ψυχική ή πνευματική δύναμη κινεί τν διάνοια και την καθιστά ικανή να αναθυμάται το της αληθούς επιστήμης γένος; 
Έχουμε τη γνώμη πως πρόκειται για τη φαντασιακή καταλληλότητα, για το φαντασιακό το οποίο δεν τοποθετείται σε κάποιον χώρο, αλλά σε ό,τι αποκαλούμε φαντασιακή χωρικότητα, φαντασιακό χώρο χωρίς έκταση, χρονικότητα, αποστάσεις…Αυτό θα εξετάσουμε προσεκτικά.
 ΚΕΙΜΕΝΑ: …η φαντασία, λοιπόν, δεν είναι παρά φθίνουσα αίσθηση που απαντάται στους ανθρώπους, αλλά και σε άλλα πλάσματα, τόσο στον ύπνο όσο και στην εγρήγορση[1].
 Με τη λέξη σκέπτομαι εννοώ ό,τι γίνεται μέσα μας με τέτοιο τρόπο που το κατανοούμε άμεσα από μόνοι μας. Γι’ αυτό το λόγο, εννοώ, θέλω, φαντάζομαι, αλλά, επίσης, αισθάνομαι, σημαίνουν ό,τι και το σκέπτομαι[2].
Οὐδέν ἒστιν ὃ μη μεμάθηκεν ἡ ψυχή. Πάτων (Μένων).

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 9-2-2014: Χωροχρονικότητα και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 16-2-2015: Ο Κ. Π. Καβάφης στο φως της ψυχανάλυσης, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής: Ν. Αναστασόπουλος. 2-3-2015: Θέληση, απόφαση και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 9-3-2015: Συνειδητή φαντασιακή δραστηριότητα και συνήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 16-3-2015: Η έννοια του Προτύπου στους Έλληνες (Όμηρος-Παρμενίδης-Πλάτων), Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής, Φαίδων Φιορέντζης. 23-3-2015: Ηθικό Νόημα και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 30-3-2015: Επιστήμη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 20-4-2015: Επιστήμες του ανθρώπου και φαντασία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 27-4-2015: Φαντασία και πνευματικότητα Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής. 4-5-2015: Φαντασία και ελευθερία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής. 11-5-2015: Αυτοσύλληψη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 18-5-2015: Επιλογικό, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35 , 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. Filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικο καφενείο (Google)
Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615.






[1] Leviathan, (Collier books, 1976) και ελληνική μετάφραση (Γνώση, 1989) στην οποία και παραπέμπουμε (σελ. 88)
[2] Méditations Métaphysiques,  GF Flammarion, 1992, σελ.177. Επίσης: Στο μέτρο που αντιλαμβάνομαι αυτά τα πράγματα με τις αισθήσεις μου,  με την παρέμβαση των οποίων και της μνήμης μου μου φαίνονται πως φθάνουν στη φαντασία μου… Les Principes de la Philosophie, § 9. Ελληνική έκδοση Δρόμων, 2008, σελ. 53.

(Φιλοσοφικό Καφενείο)   
19 Ιανουαρίου 2014: Μνήμη φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. Σχέδιο εισήγησης: Οι σχέσεις μνήμης και φαντασίας είναι σημαντικές αλλά μπορεί να παραμένουν πάντα σκοτεινές αν δεν προσεχθούν. Κατά βάση, φαντασία χωρίς τη μνήμη δεν είναι διανοητή. Οφείλουμε όμως να πούμε πως η μνήμη ως  πνευματική λειτουργία η οποία προϋποθέτει την αίσθηση και την αντίληψη είναι ήδη γνώση γιατί πώς μπορούμε να θυμόμαστε κάτι το οποίο αγνοούμε; Γνωρίζουμε αλλά τι; Εδώ επεμβαίνει η νόηση και μπορούμε να ισχυριζόμαστε πως με τη νόηση εισδύουμε στο είναι των πραγμάτων και με την σντίληψη εννοούμε κάθε συγκεκριμένο.
Το πρόβλημα κορυφώνεται: Πού επιτελείται η γνώση: Αν επιτελείται στο φαντασιακό χώρο, στη φαντασιακή χωρικότητα, η μνήμη συγκρατεί και καθιστά τη φαντασιακή δραστηριότητα ενεργητική πραγματικότητα. Η μνήμη συνέχεται απ’ τη φαντασία, αλλά και είναι προϋπόθεση προόδου της.
 ΚΕΙΜΕΝΑ: Σωτηρίαν τοίνυν αἰσθήσεως την μνήμην λέγων ὀρθῶς ἂν τις λέγοι κατά γε την ἐμήν δόξαν  Φίληβος, 34a  Η μνήμη συγκρατεί όντως το παρελθόν με την ανάμνηση. (σελ. 61, III, § 2) Bonaventure, Itineraire…. …ἡ μνήμη, καί ὃταν τῶν ἀρίστων ᾖ οὐκ ἂριστον[1].  Η μνήμη είναι γνώση, Bergson, Matière et Memoire.
 ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 2-2-2014: Πλατωνική ανάμνηση και φαντασία, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 9-2-2014: Χωροχρονικότητα και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 16-2-2015: Ο Κ. Π. Καβάφης στο φως της ψυχανάλυσης, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής: Ν. Αναστασόπουλος. 2-3-2015: Θέληση, απόφαση και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 9-3-2015: Συνειδητή φαντασιακή δραστηριότητα και συνήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 16-3-2015: Η έννοια του Προτύπου στους Έλληνες (Όμηρος-Παρμενίδης-Πλάτων), Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής, Φαίδων Φιορέντζης. 23-3-2015: Ηθικό Νόημα και Φαντασία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 30-3-2015: Επιστήμη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 20-4-2015: Επιστήμες του ανθρώπου και φαντασία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 27-4-2015: Φαντασία και πνευματικότητα Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής. 4-5-2015: Φαντασία και ελευθερία Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.,  εισηγητής Νίκος Μακρής. 11-5-2015: Αυτοσύλληψη και φαντασία Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. 18-5-2015: Επιλογικό, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35 , 7.45 μ.μ., εισηγητής Νίκος Μακρής. Filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή το φιλοσοφικο καφενείο (Google)
Τηλ. Επικοινωνίας: 6977093615.





[1]Πλωτίνου,  ννεάδες, IV. 4. 4, 6-7.










[1]Πλωτίνου,  ννεάδες, IV. 4. 4, 6-7.

 Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών   Συζητήσεων-Αναζητήσεων (Φιλοσοφικό Καφενείο)
 15 Δεκεμβρίου 2014, Πρωτογενής φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.
Σχέδιο Εισήγησης: Τι εννοούμε με τον όρο πρωτογενής φαντασία; Πρόκειται ουσιστικά για την αρχή του φαντάζεσθαι και θα εννοήσουμε τον όρο αν επισκοπήσουμε προσεκτική ό,τι ονομάζουμε έγχρονη φαντασία, τη συνηθισμένη δηλαδή φαντασία μας η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το συνειδησιακό μας κόσμο.Ακόμη καθαρότερα: Εγκύπτουμε στην αίσθηση, στη νόηση, στην αντίληψη και κατανοούμε πως ζούμε αυτές μας τις καταλληλότητες μόνο αισθανόμενοι συγκεκριμένα, ένα ήχο, αντιλαμβανόμενοι συγκεκριμένα, ένα λόγο, ένα ζώο κ.ο.κ., πράγμα που σημαίνει πως η αίσθηση στη γενικότητά της, η αντίληψη στη γενικότητά της (στην καθολικότητά της θα λέγαμε) καθίσταται ενεργός πάντα σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Το αυτό συμβαίνει και μ την πρωτογενή φαντασία: Καθίσταται ενεργός μόνο εν συγκεκριμένω, στις συγκεκριμένες φαντασιακές ενέργειες. Είναι όμως δυνατή η έγκοσμη φαντασία χωρίς την πρωτογενή; Αυτό θα εξετάσουμε.
ΚΕΙΜΕΝΑ: …Ο άνθρωπος στο ανώτερο αισθητό μέρος της φαντασίας (παραστασιακής ικανότητας) δημιουργεί απεικάσματα ή εικόνες των αισθητών αντικειμένων, αφού είναι ενότητα στην οποία υπάρχουν η ισότητα και η συνοχή…τέλος διατηρεί αυτές τις εικόνες στη μνήμη, διότι είναι συνοχή στην οποία υπάρχουν η ενότητα και η ισότητα. 
 Nikolaus de Cuza, De Coniecturis (Περί εικασιών), Κράτερος, 2007, σελ. 291 (Αξιομνημόνευτη και η μετάφραση των Γ. Δαρδιώτη και Θ. Πενολίδη, όπως και ο πρόλογος και η εισαγωγή του Θ. Πενολίδη).
Ενδεικτικά είναι όσα υποστηρίζει ο Nagarjuna  κατά τα οποία η μη αντίληψη των λεγόμενων εξωτερικών και εσωτερικών πραγμάτων οδηγεί την προσωπική ύπαρξη στην κενότητα, στην μόνη ιδανική κατάσταση (σελ.161).
 . Κατά τον ίδιο σοφό και πατέρα της Vedanta η διάνοια ή γνώση δε συνιστά ένα πλήρες κατηγόρημα της ψυχής η οποία είναι στην ουσία της μη διαστημική.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: 22 Δεκεμβρίου 2014, Χωρητικότητα και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 19 Ιανουαρίου 2014:Νόηση και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 

Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com    ή Google: Το φιλοσοφικό καφενείο       Τηλ. επικοινωνίας: 6977093615



 8 Δεκεμβρίου 2014, Λογοτεχνία και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής,Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Δε θα μπορούσε κανένας να φαντασθεί την ποίηση χωρίς τη φαντασιακή κινητικότητα, χωρίς τη δυναμική της, η οποία όπως, βαθιά θεωρούμενη, δεν είναι παρά η ευτυχής συνάντηση ή αποκάλυψη της ενότητας ανάμεσα στο λόγο και στο συναίσθημα.
Αυτό είναι το μυστικό το οποίο εκκολάπτεται φαντασιακά κατά τρόπο που η ποιητική δημιουργία αποκαλύπτει κάτι το έξοχο.
Ας δούμε όμως τι είναι ποίηση, μακριά από γενικότητες κι αοριστίες .Δεν είναι βέβαια η στιχοπλοκία που κινδυνεύει να την παραποιήσει, δεν είναι ο καθαρός στοχασμός που εκφράζεται αλλιώς (δοκίμιο λ.ο.κ.), δεν είναι ο άκρατος αισθητισμός, δεν είναι…Είναι η αιφνίδια, η εξαίφνης αποκάλυψη κοινωνίας της ποιητικής συνείδησης με το μυστικό είναι του κόσμου και του ανθρώπου όπως είναι εκφραστό με τη μουσικότητα, το ρυθμό που γίνεται μελωδία, με την έντεχνη χρήση της γλώσσας. Η μύχια αμεσότητα γίνεται συν-είδηση με το λόγο και με όλες τις προοπτικές του: Προσωποποίηση, σχήματα λόγου, κοινωνία με το αληθεύειν, δημιουργική έκσταση που είναι κατ’ ουσίαν στάση.
Να πώς όλη αυτή η δημιουργία είναι αδιανόητη χωρίς το φαντασιακό χώρο, χωρίς τη φαντασιακή αναπρόσληψη και αναδημιουργία όλων των συνεοιδησιακών μας δυνάμεων. Γι’ αυτό η ποιητική δημιουργία είναι αποκαλυπτική.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Ο ποιητής, οπωσδήποτε, συλλαμβάνει την Ιδέα, το έμφυτο είναι της ανθρωπότητας, έξω από κάθε σχέση, από κάθε χρόνο, την ακριβή αντικειμενικότητα του πράγματος καθεαυτού στον ύψιστο βαθμό. Schopenhauer, The World asI, Dover Publications,σελ. 245.
Υπήρξε καιρός που ο λειμώνας, το άλσος και το ρυάκι/η γη μας και κάθε βλέψη/έμοιαζαν με μένα/ντυμένα με ουράνιο φως/με τη δόξα και τη στλπνότητα ενός ονείρου…Wordsworth Ode in Intimationsof Early Chilhood, Penguin Books, 1985.
Τίποτε δεν είναι αλήθεια εκτός από εκείνα που δε λέγονται…Annouil, Αντιγόνη, Γκόνης, σελ. 165.
15 Δεκεμβρίου 2014, Πρωτογενής φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 22 Δεκεμβρίου 2014, Χωρητικότητα και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 19 Ιανουαρίου 2015:Νόηση και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.

Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com    ή Google: Το φιλοσοφικό καφενείο       Τηλ. επικοινωνίας: 6977093615        
         


(Φιλοσοφικό Καφενείο)
 1η Δεκεμβρίου 2014, Ποίηση και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ:
Η ποίηση, δε όλα της τα είδη (Επική, Λυρική, Δραματική, με πολλές υποδιαιρέσεις) δεν διακρίνεται απλά απ’ τον πεζό λόγο εξαιτίας του ρυθμού, του μέτρου κλπ., όπως συνήθως νομίζεται. Πέρα απ’ το ότι και ο υψηλός ποιητικός λόγος είναι κατά βάθος ποιητικός, υπάρχει κάτι ουσιαστικότερο που συνιστά ουσιαστικό συστατικό της ποίησης.
Γνωρίζουμε πως κάποια βιώματα, ενοράσεις, μύχιες σκέψεις εκφράζονται μόνο ποιητικά όταν ο ποιητής αναμετριέται με οριακές καταστάσεις ζωής, όταν η θεματική του, πέρα από πολιτισμικές, θρησκευτικές κ.ο.κ. τοπικότητες, αγγίζει το ανθρώπινο ανεξάρτητα εποχής και πολιτισμικού πλαισίου. Η ποίηση είναι ουτοπική και συμβολική κατεξοχήν. Περίβλημά της είναι ο μυθικός λόγος και όχι ο μυθολογικός. Το μυθικό υπόβαθρο όμως αποκαλύπτει όχι μόνο το ουτοπικό και το συμβολικό, αλλά έχεται απ’ την υψιπέτεια και εδώ η βαθιά ευαισθησία και ενόραση επικαλούνται τη Μούσα, την έμπνευση δηλαδή, την ευαισθησία, την ενόραση.
Ήδη, όχημα έκφρασης αυτής της δημιουργίας είναι η δημιουργική φαντασία η οποία όμως δε στηρίζεται μόνο στην ομοιότητα, στη διαφορά, στην ένταση, στην περιοδικοτητα, στην αναλογία από όπου και τα ποικίλα σχήματα λόγου, δε στηρίζεται μόνο στο ρυθμό, στο μέτρο, στη μελωδία, βασικά και απαραίτητα οπωσδήποτε, αλλά στην ελευθερία με την οποία διαπλέκονται, στη ‘‘λογική’’ του ποιητικού λόγου ο οποίος υψιπετεί, ενοράται, ξεφεύγει από αυστηρά πλαίσια και κανόνες, όπως στην επιστημονική προσπάθεια λ.χ. και αποκαλύπτει αλήθειες ασπαίρουσας ζωτικότητας, ό,τι ουσιαστικά είναι άρρητο και κατατίθεται συμβολικά, μυθικά.
Η δημιουργική φαντασία είναι τα φτερά του ποιητικού λόγου και αποκαλύπτει τη δυναμική του φαντασιακού στο λογικοσυναισθηματικό πλαίσιο ζωής.
Επιμένουμε σε αυτή τη ‘‘διάσταση’’ του φαντασιακού γιατί φωτίζει όντως τη δυναμική του, αποσπώντας μας από μια χωροχρονική θεώρηση. Ο φαντασιακός χώρος, όπως θα δούμε εκτενέστερα, δεν είναι η συνήθως ονομαζόμενη χωρική συνέχεια, αλλά καθαρά νοητικός, το πνευματικό πεδίο το οποίο με την ποίηση κυρίως αποκαλύπτει την υπαρξιακότητά του, την πλαστικότητά του, τις μύριες προοπτικές του που γίνονται μαρτυρίες ζωής.
Αυτό σημαίνει πως ο άνθρωπος, στο μέτρο που είναι εξ’ ορισμού φιλόσοφο ον, είναι ταυτόχρονα και ποιητικό, η ποίηση ενοικεί στο ίδιο το ανθρώπινο υπάρχειν και γι’ αυτό ακριβώς, με βάση τον αισθητό κόσμο, μεταμορφώνει, αναπλάθει, εκφράζει το υπάρχειν του με τα αισθητά, με την κοινωνία του με αυτά.

Ποιητικά κείμενα θα αναγνωσθούν κατά τη συνάντηση

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ:
8 Δεκεμβρίου 2014,Το φαντασιακό, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 15 Δεκεμβρίου 2014, Πρωτογενής φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 22 Δεκεμβρίου 2014, Χωρητικότητα και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 19 Ιανουαρίου 2015:Νόηση και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.

Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com    ή Google: Το φιλοσοφικό καφενείο
Τηλ. επικοινωνίας: 6977093615


             Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων
                                            (Φιλοσοφικό Καφενείο)

24 Νοεμβρίου 2014, Τέχνη και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.

ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Συνήθως συνδέουμε την τέχνη κυρίως με τη φαντασία. Είναι όμως σαφές πως κινητήρας της καλλιτεχνικής δημιουργίας δεν είναι ούτε η αντίληψη, ούτε η φαντασία. Είναι κυριότατα η διαίσθηση, η ενόραση, η διείσδυση στο βάθος των πραγμάτων και των συμβαινόντων και αυτό ακριβώς μηνύει κάθε μορφή καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Και οι εικαστικές τέχνες και οι τέχνες του λόγου, αν δεν είναι απλή απομίμηση του συμβαίνοντος, φυσικού ή ανθρωπίνου, εισβάλλει στο βάθος των πραγμάτων και των προσώπων, αποκαλύπτει ό,τι είναι κρύφιο, πέρα απ’ τα φαινόμενα. Αυτό μηνύει η τέχνη η οποία κορυφώνει το πνευματικό μήνυμα κάθε μεγάλου πολιτισμού.
Ήδη όμως, χωρίς τη φαντασία δεν είναι δυνατό κανένα ενορατικό ή διαισθητικό προχώρημα, καμιά διόραση τους αληθεύοντος σε όλες τις εκφάνσεις του. Φυσικά και η αντίληψη είναι πρωταρχικός παράγοντας δημιουργίας και εδώ προκύπτει κάτι: Στην τέχνη ισχύει το εξής ‘‘παράδοξο’’: Η πηγή της καλλιτεχνικής δημιουργίας εκφράζει φαντασιακά ό,τι ξεπερνάει την απλή αντίληψη, δείχνει συμβολικά (όλα εκφράζονται συμβολικά, και η τέχνη) και με δυναμισμό ο οποίος υπερβαίνει τις επιταγές του ορθού λόγου το εγγύτατο, το έξοχο, το αναλίσκον συμβαίνον που δεν είναι παρά αίτημα του ανθρωπίνως υπάρχειν στον κόσμο.
ΚΕΙΜΕΝΑ:
Ήταν νύχτα και η καρδιά μου ήταν πιο βαριά απ’ την πέτρα στην άκρη του σχοινιού/μα να , περπατώντας σιγά σιγά/αισθάνθηκα την εσώτερη ζωή μου/την άγαμη, την αγέννητη/την ενέργεια του εσώτερου είναι μου…Claudel, Tête dOr, Mercure de France,1959, σελ. 22.

Και σ’ αυτήν τη ροή των μορφών, τη ροή την τόσο απαλή όσο και το κελάρυσμα των νερών και η καταχνιά ενός βροχερού δειλινού της άνοιξης, συνειδητοποίησε πως η τόσο επίφοβη κατάρρευση των ανθρώπινων προσώπων σ’ ένα κενό από συνεχώς μεταβαλλόμενα ύψη και βάθη, έπρεπε να είναι το πρώτο στάδιο μιας ανανεωμένης και φωτεινής ενότητας μέσα σε μια ιερή και νεφελώδη κοινωνία με το θείοκαι όχι ένα απλό αποτύπωμα του εγκόσμιου προσώπου, αλά μια υπόσχεση της ομοίωσης με το θεϊκό, μια κρυστάλλινη σταγόνα που έπεφτε από το σύννεφο τραγουδώντας…Broch,Υπνοβάτες Ι,Μέδουσα, 1991, σελ. 165.

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ:
 1η Δεκεμβρίου 2014, Ποίηση και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 8 Δεκεμβρίου 2014,Το φαντασιακό, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 15 Δεκεμβρίου 2014, Πρωτογενής φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 22 Δεκεμβρίου 2014, Χωρητικότητα και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 19 Ιανουαρίου 2015:Νόηση και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.
Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: Το φιλοσοφικό καφενείο τηλ. επικοινωνίας: 6977093615






   Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών    Συζητήσεων-Αναζητήσεων
                                         (Φιλοσοφικό Καφενείο)
10 Νοεμβρίου 2014, Η αισθητική της φαντασίας, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Κάνοντας λόγο για την αισθητική της φαντασίας στρεφόμαστε κυρίως στην καλλιτεχνική δημιουργία υφ’ όλες της τις μορφές. Εννοούμε τόσο τις εικαστικές τέχνες(ζωγραφική, γλυπτική, αρχιτεκτονική), όσο και τις τέχνες του λόγου (μύθος, διήγημα, μυθιστόρημα, ποίηση σε όλες τις εκδιπλώσεις, δοκίμιο, κριτική κ.ο.κ.). Επιπλέον, εννοούμε και τη μουσική, τη μητέρα, θα λέγαμε των τεχνών.
Συνήθως ομολογούμε πως κινητήρια δύναμη της λογοτεχνικής, αλλά και κάθε μορφής δημιουργίας στο χώρο των τεχνών είναι το συναίσθημα, αλλά αντιτείνεται πως και το συναίσθημα είναι αντιληπτικό και η αντίληψη είναι συναισθηματική, όπως τονίσαμε σε άλλες ευκαιρίες.
Επίσης, γίνεται λόγος για την ενόραση ως μήτρα της καλλιτεχνικής δημιουργίας και το παράδειγμα του Poe ο οποίος προσπάθησε να δώσει στην ενόραση συμπαντική διάσταση είναι ενδεικτικό, πέρα βέβαια απ’ το κλασικό προηγούμενο άλλων φιλοσόφων, όπως οι Schelling, Hegel και αργότερα ο Bergson, για να μην επεκτείνουμε τις αναφορές μας.
Κατά το πνεύμα της προσπάθειάς μας στην καλλιτεχνική δημιουργία το φαντασιακό αποκαλύπτει με ενάργεια πως η καλλιτεχνική κίνηση δεν είναι μόνο φαντασιακή, δεν κοσμειται με τη φαντασιακή χωρικότητα: Χάρη σε αυτό το προδεδομένο, αποκαλύπτει την εγγύτητα της τέχνης που είναι εκδίπλωση του πνεύματος, προσωπικό στοιχείο που δεν εκδιπλώνεται σε κάποιον χώρο, έστω μυθικό, αλλά στην ίδια την πνευματική λειτουργία, μακριά απ’ τη χωροχρονικότητα. Είναι όντως υποκειμενική, διυποκειμενική, ανθρώπινη και πανανθρώπινη. Γι’ αυτό συγκινεί και θα συγκινεί.
ΚΕΙΜΕΝΑ: η δημιουργική δύναμη ξεφεύγει κάθε ορισμό, παραμένει, σε τελευταία ανάλυση, ένα άρρητο μυστήριο.Όχι όμως ένα απρόσιτο μυστήριο ανίκανο να μας κλονίσει μέχρι τα τρίσβαθά μας. Είμαστε φορτισμένοι  μ’ αυτήν τη δύναμη μέχρι το τελευταίο άτομο του μυελού μας. Δε μπορούμε να πούμε τι είναι, αλλά μπορούμε να πρπσεγγίσουμε την πηγή της με ποικίλα σταθμά.Klee
…η ψυχή μου με το δρόμο των ματιών προσεγγίζει την ωραιότητα όπως αρχέγονα τη βλέπω, η εσωτερική και πνευματική εικόνα (αυτής της ωραιότητας) μεγαλώνει και η άλλη, η φυσική εικόνα, εξαλείφεται βαθμηδόν ως ταπεινό και ανάξιο προσοχής πράγμα (Μιχαήλ Άγγελος: A. Blunt,La théorie des art en Italie, Gallimard, 1966, σελ.113. Η επίδραση του Νεοπλατωνισμού στον Μιχαήλ Άγγελο).
Καθένας είχε τη δική του έκσταση, μια κοινή αίσθηση θανάτου, κάτι που τους κρατούσε…Εγώ πηγαίνω στους φίλους μου ,στη δική μου καρδιά, γυρεύω ανάμεσα σε φράσεις και θρύψαλα κάτι το άθραυστο-εγώ, που η ομορφιά του φεγγαριού ή του δένδρου δε μου είναι αρκετά…V. Woolf, Τα Κύματα, Ύψιλον βιβλία,1994, σελ.193.
..Αυτές οι εσωτερικές δυνάμεις προέρχονται από μια βαθιά πηγή η οποία δεν τρέφεται απ’ τη συνείδηση και ξεγεύγει απ’ τον έλεγχό της. Jung, Essai dexploration de linconscient,Denoël,1993, σελ.140
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 24 Νοεμβρίου 2014, Τέχνη και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 1η Δεκεμβρίου 2014, Ποίηση και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 8 Δεκεμβρίου 2014,Το φαντασιακό, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 15 Δεκεμβρίου 2014, Πρωτογενής φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 22 Δεκεμβρίου 2014, Χωρητικότητα και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 19 Ιανουαρίου 2015:Νόηση και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: Το φιλοσοφικό καφενείο τηλ. επικοινωνίας: 6977093615



(Φιλοσοφικό Καφενείο)
3 Νοεμβρίου 2014: Αντίληψη και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ.
Σχέδιο Εισήγησης: Είναι γνωστό πως δε μπορούμε να γνωρίσουμε οτιδήποτε χωρίς την αίσθηση, χωρίς την αντίληψη. Βεβαίως, υπάρχουν πολλές θεωρήσεις της αίσθησης και της αντίληψης, ανάλογα με τις οποίες, προκύπτουν και οι σχολές (αισθησιαρχία, αντιληψιαρχία, ρεαλισμός, ιδεαλισμός κ.ο.κ.)
Η φαντασία ωστόσο αποτελεί βασική προϋπόθεση κάθε πνευματικής διεργασίας και το πρόβλημα συνίσταται στην ουσιαστική προσέγγιση και της αίσθησης και της αντίληψης με αποκλειστική αφετηρία τη φαντασία. ‘‘Κρίκος’’ προσέγγισης θεωρείται η παράσταση ενός αισθητού πράγματος, αλλά υπό τον όρο αποκαλύπτεται κάτι άλλο. Βεβαίως η μνήμη συντηρεί κάτι, αλλά η μνήμη είναι νεκρή χωρίς τη φαντασία η οποία όχι μόνο ενεργοποιεί τα δεδομένα της μνήμης, αλλά και τα συγκρίνει, διακρίνει, μεταπλάθει κ.ο.κ. Κατά βάση, είναι το πνεύμα που ενεργοποιεί ποικιλοτρόπως, αλλά χωρίς τη φαντασία δεν είναι δυνατό να υπάρξει πνευματική ενέργεια. Τι είναι λοιπόν η φαντασία αν όχι το πνευματικό πεδίο στο οποίο τελείται η αντιληπτική προσπάθεια προς παραγωγή γνώσης;
Αυτό το ονομάζουμε χωρικότητα της φαντασίας η οποία όμως δεν είναι ό,τι αποκαλούμε εξωτερικό χώρο, αλλά ενέργεια συνειδησιακή η οποία δεν είναι αντικείμενο παράστασης αλλά πνευματική δραστηριότητα.
Όταν φαντάζομαι ένα τρίγωνο δεν το συλλαμβάνω μόνο ως ένα σχήμα που περικλείεται από τρεις ευθείες γραμμές, αλλά εκτός απ’  αυτό, θεωρώ αυτές τις τρεις ευθείες ως παρούσες με τη δύναμη και με την εσωτερική εμμονή- προσπάθεια  του πνεύματός μου  και είναι ακριβώς αυτό που ονομάζεται φαντάζεσθαι[1].
Ο Kant προχωρεί περισσότερο και κάνει λόγο για τρεις αρχέγονες πηγές που εγκλείουν τις προϋποθέσεις δυνατότητας κάθε εμπειρίας και οι οποίες δε μορούν να πηγάζουν από καμιά άλλη δύναμη του πνεύματος. Αυτές οι τρεις αρχέγονες πηγές είναι οι αισθήσεις, η φαντασία, η αντίληψη[2]. Ο Kant προσδιορίζει ακριβέστερα καθόσον με τις αισθήσεις συνθεώμαστε το ποικίλο το οποίο η φαντασία συνθέτει ώστε να παράγεται η ενότητα, η αντιληπτική ενότητα. Όλες αυτές οι δυνάμεις που προϋποθέτουν και το a priori αλλά και την εμπειρία, κάθε συγκεκριμένη εμπειρία, έχουν υπερβατολογικό και όχι υπερβατικό χαρακτήρα ο οποίος κα αναγκαιούσε επέμβαση του Θεού, του απείρου, μιας εξωεμπειρικής δηλαδή πραγματικότητας.
. Η φαντασία επομένως επεκτείνει το διανοητικό ορίζοντα του πρωτότυπου πέρα απ’  τα αντικείμενα[3]
10 Νοεμβρίου 2014, Η αισθητική της φαντασίας, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 24 Νοεμβρίου 2014, Τέχνη και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 1η Δεκεμβρίου 2014, Ποίηση και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 8 Δεκεμβρίου 2014,Το φαντασιακό, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 15 Δεκεμβρίου 2014, Πρωτογενής φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 22 Δεκεμβρίου 2014, Χωρητικότητα και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 19 Ιανουαρίου 2015:Νόηση και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: Το φιλοσοφικό καφενείο τηλ. επικοινωνίας: 6977093615




[1] La Logiqueσελ.34.
[2] Critique de la Raison Pure, PUF, 1944, σελ. 105, 106.
[3] The World as Will and Representation, Vol. I, Dover Publications, 1969, σελ. 186, 187.

                  Συζητήσεων-Αναζητήσεων
                                              (Φιλοσοφικό Καφενείο)

20 Οκτωβρίου 2014: Αίσθηση και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.
Σχέδιο Εισήγησης: Είναι γνωστό πως η αίσθηση που προϋποθέτει α. τα αισθητά και β. την αντίληψη, αποτελεί πνευματική ενέργεια η οποία δεν είναι διανοητή χωρίς το φαντασιακό ‘‘χώρο’’, το πεδίο δηλαδή στο οποίο διαπτύσσεται κάθε προσπάθεια επεξεργασίας.
Πώς όμως ενεργεί η αίσθηση ως πνευματική ενέργεια στο φαντασιακό πεδίο; Αν προσέξουμε και αν προσπαθήσουμε να επισκοπήσουμε τη διεργασία, βλέπουμε πως η όλη ‘‘κίνηση’’ δε μπορεί να παρασταθεί, αλλά να αναβιωθεί και αυτό είναι σημαντικότατο. Αναβιώνεται μια προσπάθεια η οποία δε χωρείται πουθενά παρά στη φαντασία μας.
Ήδη διακρίνουμε πως η ίδια η αίσθηση δε χωρείται πουθενά, αλλά τελείται πνευματικά και για να οδηγηθούμε άμεσα στην αντίληψη, βεβαιωνόμαστε ως προς το ότι αίσθηση, αντίληψη, φαντασία συνυφαίνονται με καμβά τη φαντασία.
Η αίσθηση επομένως εγγράφεται πνευματικά στο φαντασιακό χώρο και ήδη εγκλείει την αντίληψη.
Υπ’ αυτήν την προϋπόθεση ό,τι μέχρι στιγμής ονομάζουμε φαντασία είναι ακριβώς ο φαντασιακός χώρος που δεν εξαντικειμενικεύεται ως ομογενές διαστημα του γνωστού χωροχρόνου, αλλά ως κατεξοχήν πνευματικό πεδίο το οποίο μαρτυρείται με την κίνηση του πνεύματος.

ΚΕΙΜΕΝΑ: Τά γάρ φαντάσματα ὣσπερ αἰσθήματά ἐστι, πλήν ἂνευ ὓλης.  Αριστοτέλους, Περί Ψυχς, 432a. Ἡ φαντασία ἂν εἴη κίνησις ὑπό τῆς αἰσθήσεως τῆς κατ’ ἐνέργειαν γιγνομένη.  Αριστοτέλους, Περί Ψυχς, 432a.
 Επειδή η αισθητική δύναμη της ψυχής είναι η πράξη ενός σωματικού οργάνου, οφείλουμε να θέσουμε σε αυτήν δύο διαφορετικές δυνάμεις α’ τις οποίες η μία δέχεται τα αισθητά είδη, ενώ η άλλη τα συντηρεί. Αυτή η συντηρούσα δύναμη…είναι η φαντασία. Etienne Gilson, Le Thomisme, Vrin, 1972, σελ. 261.

Επόμενες Συναντήσεις: 3 Νοεμβρίου 2014: Αντίληψη και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 10 Νοεμβρίου 2014, Η αισθητική της φαντασίας, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 24 Νοεμβρίου 2014, Τέχνη και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 1η Δεκεμβρίου 2014, Ποίηση και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 8 Δεκεμβρίου 2014,Το φαντασιακό, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 15 Δεκεμβρίου 2014, Πρωτογενής φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 22 Δεκεμβρίου 2014, Χωρητικότητα και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 19 Ιανουαρίου 2015:Νόηση και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google: Το φιλοσοφικό καφενείο τηλ. επικοινωνίας: 6977093615

(Φιλοσοφικό Καφενείο)

13 Οκτωβρίου 2014, Θέμα: Η φαντασία στη σκέψη και στη λογοτεχνία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 745 μ.μ.
Σχέδιο Εισήγησης: (εισαγωγή στην ευρύτερη θεματική μας)
Ο θεμελιώδης ρόλος της φαντασίας στη ζωή μας αλλά κυρίως στη λογοτεχνική παραγωγή και στη φιλοσοφική αναζήτηση είναι δεδομένος, αλλά δεν έχει προσδιορισθεί με ικανοποιητική ακρίβεια στην ιστορία της σκέψης.
Θα έχουμε την ευκαιρία κατά τις φετινές μας συναντήσεις να αναστραφούμε με όσο μεγαλύτερη προσοχή στο θέμα μας και θα παραθέσουμε το σημαντικότερα κείμενα τα οποία έχουμε υπόψη μας. Είναι βέβαιο πως θα μας βοηθήσουν να προχωρήσουμε λίγο περισσότερο και να εισδύσουμε στα άδυτα της φαντασιακής διεργασίας.
Αυτό βεβαίως προϋποθέτει αναστροφή με όλες τις πνευματικές μας καταλληλότητες, όπως η αίσθηση, η μνήμη, η αντίληψη, η νόηση.
Δεν αρκεί όμως αυτό. Οφείλουμε να προσεγγίσουμε τη φύση του αισθητού, του λεγόμενου χώρου, του χρόνου και να επισκοπήσουμε την ίδια τη φύση του κόσμου μας. Ήδη βρισκόμαστε στο δέκατο έκτο έτος των φιλοσοφικών μς προσεγγίσεων και ορισμένα απ’ τα θέματα τα οποία αναφέρονται έχουν διερευνηθεί αρκετά.
Θα προσπαθήσουμε ωστόσο να τα αναπροσεγγίσουμε πάντα υπό το φως του φαντασιακού και αυτό θα μας βοηθήσει να διαπιστώσουμε όχι μόνο την ενότητα της πνευματικής, λογοτεχνικής, καλλιτεχνικής, επιστημονικής προσπάθειας, αλλά και τη δυναμική της.

Επόμενες Συναντήσεις: 20 Οκτωβρίου 2014: Αίσθηση και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 3 Νοεμβρίου 2014: Αντίληψη και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 10 Νοεμβρίου 2014, Η αισθητική της φαντασίας, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 24 Νοεμβρίου 2014, Τέχνη και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 1η Δεκεμβρίου 2014,Ποίηση και φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 8 Δεκεμβρίου 2014,Το φαντασιακό, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 15 Δεκεμβρίου 2014, Πρωτογενής φαντασία, εισηγητής: Νίκος Μακρής, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 7.45 μ.μ. 22 Δεκεμβρίου 2014,Χωρητικότητα και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ. 19 Ιανουαρίου 2015:Νόηση και φαντασία, εισηγητής Νίκος Μακρής Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 7.45 μ.μ.
Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή
Google: Το φιλοσοφικό καφενείο τηλ. επικοινωνίας: 6977093615



Φιλοσοφικό Καφενείο
Δέκατο Πέμπτο έτος,  CAFE Κοραής, Ιπποκράτους 35, 19 Μαϊου 2014. ΕΠΙΛΟΓΙΚΟ
 Εισηγητής: Νίκος Μακρής.

Γνωρίζουμε πως τα μεγάλα φιλοσοφήματα απ' την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας προσπάθησαν να στηρίξουν τις αρχές τους σε μια βασική αφετηρία (λόγος, είναι, ιδέα, αγαθόν, εντελέχεια, άπειρο, βούληση, φυσιώνουσα φύση, ύπαρξη κ.ο.κ.)
Είναι βέβαιο επίσης πως μια βασική αφετηρία ονομάζεται αρχή ή αξίωμα  και πως δεν είναι μόνο η βασική γνωσιοθεωρητική προϋπόθεση αλλά και η αφετηρία στο χώρο της ηθικής, της αισθητική και των διαπλώσεών τους (πολιτική φιλοσοφία, τέχνη, κ.ο.κ.).
Στην προσπάθειά μας προσπαθήσαμε να δείξουμε πως αρχή, παναρχή, ένα και μόνο μεταφυσική αξίωμα είναι η ταυτότητα (μεταφυσική αρχή) που διαθλάται ως ετερότητα (λογική αρχή) και ως  λογικομεταφυσική αρχή (ομοιότητα, αναλογία) ως αειγενής παρουσία, ως άπειρο που τρέφει το πεπερασμένο, ως θυσία χάρη στην οποία τρέφεται κάθε έγκοσμο-έγχρονο. Είναι η αρχή του ηθικοδιανοητικού μας είναι που διαθλάται σε όλους τους τομείς της ανθρωποκοσμικής πραγματικότητας.
Ήδη αναθεωρούνται πολλοί τόποι οι οποίοι κάποτε θεωρούνται φετίχ. 
Ο σεβασμός και η κατανόηση της παράδοσης δίδει εναύσματα περαιτέρω αναζητήσεων και παραπέμπει αναδημιουργικά στο μυθικό, στο συμβολικό, στο θρησκευτικό σύμπαν όπου, χωρίς υπηκοότητα και τυφλή αποδοχή, εντοπίζουμε τι απ' την προσφορά τους ''πέρασε'' στη φιλοσοφία, τι αποβλήθηκε και τι απαιτεί αναθεώρηση.
Όλη μας η προσπάθεια στηρίχτηκε στη βεβαιότητα πως ο φιλοσοφικός λόγος είναι πάντα ατελής για να είναι φιλο-σοφικός. Έτσι ανοίγει δημιουργικούς ορίζοντες χωρίς να οδηγεί σε λιμάνια εφησυχασμού και ψευδοβεβαιοτήτων.

Με τους θερμούς χαιρετισμούς, ευχές και ευχαριστίες μας,
Τα Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων (Φιλοσοφικό Καφενείο)
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615. e-mail nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείo


Φιλοσοφικό Καφενείο
Δέκατο Πέμπτο έτος, 12 Μαϊου 2014. Η αρχή της λογικής κι η λογική-Φανερώσεις της πρώτιστης γνώσης. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. Το Καποδιστριακόν,  Ακαδημίας 48.
Σχέδιο Εισήγησης: Πολυσυζητημένο θέμα η εγκυρότητα της λογικής, αλλά διεκδικούμενο από εκάστοτε λογικούς, φιλοσόφους, επιστήμονες, μαθηματικούς, παραμένει ζητούμενο. Για να επισκοπήσουμε όμως τη λογική, οφείλουμε να προχωρήσουμε στην αρχή ή αρχές της, στα λεγόμενα αξιώματα ή στο μόνο αξίωμα. Υπάρχουν όμως πολλά αξιώματα ή ένα και μόνο; Αν υπάρχουν πολλά, όπως οι λογικιστές αξιώνουν, δημιουργούντα τα γνωστά παράδοξα ή αδιέξοδα, όπως ο Godel και άλλοι απέδειξαν. Αν υπάρχει ένα και μόνο, η λογική είναι πιο συνεπής. Θα αναπτύξουμε πως το ένα και μόνο αξίωμα της ετερότητας στηρίζει κάθε λογική πρόσβαση υπό την επικουρία της μεταφυσικής αρχής της ταυτότητας και της λογικομεταφυσικής αρχής της ομοιότητας αναλογίας. Το μόνο αξίωμα-αρχή είναι η λογική αρχή της ετερότητας.
Υπάρχουν όντως φανερώσεις της πρώτιστης γνώσης με την οποία ασχοληθήκαμε όλη τη χρονιά (15η ) που εκπνέει; Μπορούμε να πούμε πως φανερώσεις της πρώτιστης γνώσεις είναι το ηθικό αίσθημα της ζωής που δεν προκύπτει, όπως και η αναζήτηση του ωραίου σε όλες τις μορφές της τέχνης, όπως η παγκόσμια μούσα μας εμπιστεύεται σε όλες τις διαπολιτισμικές της εκφράσεις.
Βέβαια, άρχει ό,τι ονομάζουμε γιγνώσκειν, γιατί, είτε συναισθανόμαστε, είτε λογιζόμαστε, είτε συγκινούμαστε ή διαλεγόμαστε υπάρχει μία αφετηρία η οποία καθιστά δυνατή τη συν-εννόηση, το συναισθάνεσθαι, το συναντιλαμβάνεσθαι.  Πώς όμως αυτές οι καταστάσεις θα ήταν δυνατές χωρίς το πρωτογιγνώσκειν το οποί αποτελεί τη μήτρα κάθε επιμέρους γνώσης σε οποιοδήποτε πεδίο του επιστητού;
Αυτό θα προσπαθήσουμε να δείξουμε.
ΚΕΙΜΕΝΑ:
Αλλά να, που χωρίς να το καταλάβω, ξαναγύρισα εκεί που  επιθυμούσα…Δεν αντιλαμβανόμαστε τα σώματα παρά μόνο με την ικανότητα  που είναι μέσα μας και καθόλου με τη φαντασία, ούτε  με τις αισθήσεις…και επειδή δεν  τα γνωρίζουμε επειδή  τα βλέπουμε ή τα αγγίζουμε, αλλά μόνο επειδή τα αντιλαμβανόμαστε με τη σκέψη, γνωρίζω καλά πως δεν υπάρχει τίποτε που είναι πιο εύκολο να γνωρίζω εκτός απ΄ το πνεύμα μου.
    Descartes, Méditatios philosophiques,III
Ο Σίλλερ χαρακτήρισε τη διαδικασία αμοιβαίας κατανόησης που πραγματοποιείται ανάμεσα στο εγώ και στους άλλους με το ακόλουθο δίστιχο:
«Αν θέλεις να καταλάβεις τους άλλους, κοίταξε τη δική σου καρδιά,
Αλλά αν θέλεις να καταλάβεις τον εαυτό σου κοίταξε πώς
Συμπεριφέρονται οι άλλοι
Αυτό το είναι είναι απλό, όμοιο με τον εαυτό του, αμετάβλητο, αιώνιο· δεν υπάρχει σ’ αυτό ούτε γέννηση, ούτε παρακμή, ούτε αλλαγή, ούτε παιγνίδι μεταβολών, αλλά είναι και τηρείται πάντα σε συνεχή ανάπαυση Initiation à la vie bienheureuse, Aubier, Paris, 1944, σελ. 102.
Έστι γαρ είναι, μηδέν δ’ ουκ έστιν. Παρμενίδης, Απ. 6
Η αρετή είναι ού χάριν τάλλα, αυτό δ’ ουδενός Ζήνωνο Κυτιεύς.
…η μεν αίσθησίς εστι το δεκτικόν των αισθητών ειδών άνευ της ύλης, οίον ο κηρός του δακτυλίου άνευ του σιδήρου και του χρυσού δέχεται το σημείον…Περί Ψυχής, 424α.
Bahagavad Gîtâ Arléa, 2004, σελ. 77: …. Είναι μια χωρίς σύννεφα γνώση, ένα φωτοβόλο μυστικό/, μια ασύγκριτη φαεινότητα,/ άμεσα προσιτή,/ μια θεμελιώδης γνώση/ που σε κάνει εύκολα αναλλοίωτο.



Επόμενη συνάντηση: 19 Μαϊου 2014, Επιλογικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής ΝΙΚΟΣ ΜΑΚΡΗΣ
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615. e-mail nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείo



7 Απριλίου 2014: Η οντολογική σπουδαιότητα του συνυπάρχειν, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής.

ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Το υπάρχειν δεν είναι διανοητό χωρίς το συνυπάρχειν. Ως υπάρχοντες συνυπάρχουμε και αυτό διαλαμβάνει τόσο το ανθρωπίνως υπάρχειν, όσο και το κοσμικώς, υπερκοσμικώς συνυπάρχειν. Ο κόσμος μας δεν είναι για μας ένα αντικείμενο ή απεριόριστες μορφές φυσικού υπάρχειν, αλλά, επειδή κοινωνούμε με αυτόν, επειδή αυξανόμαστε και  ζούμε με αυτόν, ο κόσμος μας είναι συνυπάρχων.
Υπ’ αυτές τις προϋποθέσεις η ζωή μας είναι απέραντες μορφές συνυπάρχειν απ’ τις οποίες ποριζόμαστε κάθε γνώση. Προήκει όμως να πούμε ότι το συνανθρωπίνως συνυπάρχειν οδηγεί στην καρδιά του οντολογικού προβλήματος γιατί ο άνθρωπος δημιουργεί αξίες, γιατί κοινωνεί με το άσπιλο νόημα της ζωής ως συνυπάρχων. Εκείθεν οι μεγάλες προσπάθειες ορισμού του ανθρώπινου προορισμού.
Ήδη όμως, απ’ το συνυπάρχειν αναδύεται το συ, το εμείς και εδώ η προσέγγιση οδηγεί στη μύχια πληροφορία κατά την οποία άνθρωπος είναι ο συνάπνθρωπος. Αναδύονται εκ νέου οι τρόποι κοινωνίας οι οποίοι ονομάστηκαν αξίες, αρετές, όπως η εγγύτητα, η αγάπη, ο μεγαλοθυμία, η ταπείνωση, η μεγαλοψυχία κ.ο.κ. Αυτός ο κόσμος ο οοποίος βιώνεται και δεν περιγράφεται οδηγεί στην πληρωματική θεώρηση της ζωής και τάσσει το ηθικό στην καρδιά του διανοητικού.
ΚΕΙΜΕΝΑ:  Η προσωπική μας ανάπτυξη δεν είναι στην κυριολεξία ποτέ υποκειμενική, δεν πηγάζει ποτέ αποκλειστικά από μένα, ούτε περιορίζεται στο πρόσωπό μου, γιατί σε αυτό το επίπεδο αισθάνομαι δια μιας αλληλέγγυος με τη ζωή. Η προσωπική μου ανάπτυξη είναι βέβαιη, αλλά είναι τέτοια που υπερβαίνει το πρόσωπό μου στο μέτρο που περιέχει έναν υπερατομικό παράγοντα. Αυτός ο υπερπροσωπικός παράγοντας, παρά τη δύναμή του, όχι μόνο δεν καταστρέφει, δε μηδενίζει το πρόσωπό μου, αλλά αποκαλύπτεται ως ο πραγματικός λόγος του είναι του. Le temps vécuQuadrige/PUF, 1995, σελ. 43, 44.
‘‘Το υπό συζήτηση σύμπαν είναι ψεύτικο γιατί είναι γνώσιμο· οτιδήποτε γνωρίζεται είναι ψευδές, όπως το κοχύλι από άργυρο’’. σελ. 100…..Κι αν δεχθούμε πως η έννοια της σχέσης είναι κατανοητή, είναι μετά βίας δυνατό να κατανοήσουμε τη φύση της. Ποια είναι η φύση της σχέσης του υποκείμενου με το αντικείμενο; Δε μπορεί να υπάρξει μια εξωτερική σχέση καθώς το υποκείμενο δεν είναι σωματικό. Ούτε μπορεί να υπάρχει  μια εσωτερική σχέση, γιατί η συνείδηση η οποία είναι εσωτερική ποιότητα του υποκείμενου δε μπορεί να είναι συμφυής με το αντικείμενο. Ούτε το αντικείμενο μπορεί να είναι εσωτερικό στη συνείδηση απ’ τη στιγμή που είναι εσωτερικό προς τη συνείδηση και εμφανίζεται ως αντίθετο προς τη φύση της. σελ. 108….Επειδή λοιπόν η σχέση ανάμεσα στο υποκείμενο και στο αντικείμενο είναι ακατανόητη, έπεται πως δεν είναι δυνατό και τα δύο να είναι εξίσου πραγματικά. Απ’ τα δύο, υποκείμενο και αντικείμενο, η πραγματικότητα του πρώτου είναι αδιάψευστη καθώς είναι αυταπόδεικτη, ενώ εκείνη του δεύτερου είναι πλήρως αμφίβολη για όσο η ύπαρξή του εξαρτάται απ’ τη συνείδηση ή το υποκείμενο. σελ. 109.
S. M. Srinivasa Chari, Advaita and Visistâdvaita, Motilal Banarsidass Publishers-Delhi, 1999.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 31 Μαρτίου 2014: Η συνείδηση, θάνατος και ο χρόνος. café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Εισηγητής: Γιάννης Κυριακάκος Μακρής. 5 Μαϊου 2014: Φανερώσεις της Πρώτιστης Γνώσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 12 Μαϊου 2014: Η αρχή της λογικής και η λογική Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 19 Μαϊου 2014: Επιλογικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615. e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο




Δέκατο Πέμπτο έτος.
24  Μαρτίου 2014. Η Πρώτιστη Γνώση στην Τέχνη. 
Café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής
Σχέδιο Εισήγησης: Υπό τον όρο τέχνη εννοούμε όχι τις πρώτες τέχνες-επινοήσεις του ανθρώπου, αλλά τις δημιουργικές προσπάθειες με τις οποίες η ανθρώπινη προσπάθεια προσπαθεί να αιωνίζει το πρόσκαιρο, το φθίνον, το μεταβαλλόμενο ώστε να το συσχετίζει με ό,τι δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος. Και στις εικαστικές τέχνες, αλλά και στις τέχνες του λόγου διακρίνουμε αυτήν την προσπάθεια, γιατί οποιαδήποτε άλλη καλλιτεχνική προσπάθεια δεν είναι παρά πρόσκαιρη διασκέδαση προς απόσειση της υπαρξιακής τέχνης. Τόσο η ζωγραφική, η αρχιτεκτονική, η ποίηση σε όλες της τις μορφές, το μυθιστόρημα κ.ο.κ., μυούν σε πραγματικότητα η οποία είναι το πραγματικό μας είναι, πέρα απ’  τη φαινομενικότητα και το παροδικό, αρκεί να κατανοήσουμε πως ο τρόπος έκφρασης της τέχνης είναι κατεξοχήν ουτοπικός, συμβολικός και μυθικός και πως προσωποποποιεί το κοσμικό συμβαίνον κάνοντάς το με την αναλογία, την ομοιότητα και σχήματα λόγου να εκφράζει μύχια βιώματα. Υπ’  αυτό το πνεύμα θα προσεγγίσουμε το θέμα μας.
Κείμενα: Τα λόγια ένας κάμπος ξερολίθια/ούτε αινιγματικά ούτε θεία/μισή ψέμα μισή αλήθεια η αλήθεια,/κωφάλαλη στο τριπόδι η Πυθία/πράσινη στο ιδρώ μακρυμαλλούσα/μαζί της όσο ελάλαγε λαλούσα. Παπαδίτσα, Δυοειδής Λόγος, σελ. 44.
Πεινούσαμε στης γης τα πλάτη,/σα φάγαμε καλά/πέσαμε εδώ στα χαμηλά/ανίδεοι και χορτάτοι. Σεφέρη, Οι σύντροφοι στον Άδη.
Την έλεγαν Αστρούλα, γιατί τα καστανά μαλλιά της έφεγγαν μεγάλα και μεγάλα και καθαρά  σαν δύο άστρα. Μ’ αυτά κοίταζε τους ανθρώπους και τα  δένδρα…Έτσι θα κοίταζε η Εύα τα έργα του Θεού, σαν πρωτάνοιξε τα μάτια της.. Μυριβήλης, Το Γαλάζιο βιβλίο, σελ. 30.
Κι εγώ, ως εκοίταζα, τραβούσα/έξω απ’  το χρόνο, μακριά απ’  το χρόνο/ελεύτερος από μορφές  κλεισμένες/στον καιρό, από αγάλματα κι εικόνες/ήμουν έξω, ήμουν έξω από το χρόνο. Άγγελος σικελιανός, Ιερά Οδός. ΘΑ ΑΝΑΓΝΩΣΘΟΥΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ
Επόμενες Συναντήσεις: 31 Μαρτίου 2014: Η συνείδηση, θάνατος και ο χρόνος, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Γιάννης Κυριακάκος. 7 Απριλίου 2014: Η οντολογική σπουδαιότητα του συνυπάρχειν, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, Εισηγητής: Νίκος Μακρής.  Μαϊου 2014: Φανερώσεις της Πρώτιστης Γνώσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 12 Μαϊου 2014: Η αρχή της λογικής και η λογική, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 19 Μαϊου 2014: Επιλογικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615. e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείo

ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Απ’ τον όρο λόγος προήλθε η λογική, κάτι που σημαίνει πως για να υπάρξει λογική προϋποτίθεται όχι απλά ο λόγος που λογίζεται, αλλά και η γνώση. Χωρίς τη γνώση δεν υπάρχει ούτε λόγος, ούτε λογική.


Στην ιστορία της σκέψης υπάρχουν πολλές λογικές θεωρίες: Η πανθεϊστική, η πλατωνική, η αριστοτελική, η εμπειριστική, η λογικομαθηματική, κ.ο.κ. Κατά το θεώρημα της μη αποφασιστικότητας των λογικών συστημάτων καμιά λογική δεν πείθει ως προς την αλήθεια των αξιωμάτων και των πορισμάτων της, εκτός της πλατωνικής η οποία απορρέει απ’ την αιώνια κοινωνία των ιδεών στον κόσμο του αγαθού.


Παράλληλα, κατά τα νεώτερα χρόνια, πρόβαλε ο ορθολογισμός (ουσιαστικά ανήκει στην καρτεσιανή λογική που είναι ιδεαλιστική) ο οποίος με αδιευκρίνιστο τον όρο λόγο επιβλήθηκε σε αρκετά στρώματα διανοητών. Δεν εκφράζει τίποτε το ουσιαστικό εκτός από δογματική αντίθεση στη μεταφυσική και από πρωθύστερα άλματα, όπως και η εμπειριστική λογική.


Αυτών δεδομένων θα προσπαθήσουμε να ανατμήσουμε τις πηγές της λογικής έκφρασης και να επιψαύσουμε την καθαρότητά τους η οποία προσφέρει στο λόγο την αιώνια του καθαρότητα όχι μόνο στο πεδίο της λογικής, αλλά και όλης της ανθρώπινης προσπάθειας σε όλα τα πεδία εκδίπλωσής της.
ΚΕΙΜΕΝΑ: …Οφείλουμε να διατεινόμαστε τουλάχιστον πως η διαδοχή δεν είναι κάτι νέο και προσθετικό στη διάρκεια, αλλά πως παρελθόν, παρόν και μέλλον αντιπροσωπεύουν διακρίσεις χαραγμένες στην ίδια τη διάρκεια…Εμπειρικά επομένως, κάθε σημείο του χώρου έχει το χρόνο του, τη στιγμή του και κάθε στιγμή το σημείο της και δεν υπάρχει διανοητικός χώρος χωρίς το χρόνο του ούτε χρόνος χωρίς χώρο. Υπάρχει ένας διανοητικός χωροχρόνος. Ο νους μας είναι χωροχρονικός. Ο ευκολότερος τρόπος να δημιουργήσουμε μια εικόνα της κατάστασης είναι να υποθέσουμε την ταυτότητα του διανοητικού χώρου με τον αντίστοιχο ουδέτερο χώρο που πληρώνεται με τις λεπτομέρειες…


Samuel Alexander, Space, Time and Deity, Book I, Chapter IV, Mental Space- Time.


Όλα τα αξιώματα ενεργούν με αυτόν τον τρόπο. Αρκεί να τα αποσυνθέτουμε για να διακρίνουμε πώς δρουν όχι από ένα αντικείμενο προς ένα διαφορετικό, αλλά απ’ το ίδιο στο ίδιο. Αρκεί να εννοήσουμε τη φορά των εννοιών της ισότητας, της αιτίας, της ουσίας, του χρόνου, του χώρου στην αοριστία του για να δείξουμε τα αξιώματα της ισότητας, της αιτίας, του χώρου και του χρόνου.


Δεν υπάρχει παρά ένα αξίωμα, το αξίωμα της ταυτότητας. Τα άλλα δεν είναι παρά εφαρμογές του ή συνέπειές του. Αυτού δεδομένου, βλέπουμε αμέσως πως η φορά του πνεύματός μας αλλάζει. Δεν είμαστε πια απλά επιδεκτικοί σχετικών και περιορισμένων γνώσεων, αλλά, επίσης, και απολύτων και απείρων.


Hypotite Taine, Etude sur Stuart Mill, § II, L’Abstracion, v. 


ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 24 Φεβρουαρίου 2014: Η Ρητορική στον Κικέρωνα, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Φαίδων Φιορέντζης. 10 Μαρτίου 2014: : Ο λόγος για τις Δύο Θεμελιακές Αρχές της Φύσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Ταμπάκης. 17 Μαρτίου 2014: Ενορατική, διάμεση και τραγική γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής, Ελευθέριος Γκίκας. 24 Μαρτίου: Η Πρώτιστη Γνώση στην Τέχνη, Cafe Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΣ " ΠΡΩΤΙΣΤΗ ΓΝΩΣΗ'31 Μαρτίου 2014: Η συνείδηση, θάνατος και ο χρόνος. café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Ειδηγητής:Γιάννης Κυριακάκος. 7 Απριλίου 2014: Η οντολογική σπουδαιότητα του συνυπάρχειν, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 5 Μαϊου 2014: Φανερώσεις της Πρώτιστης Γνώσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 12 Μαϊου 2014: Η αρχή της λογικής και η λογική Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 19 Μαϊου 2014: Επιλογικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής.


Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615. e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο


















Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-     Αναζητήσεων, 15 έτος
10 Φεβρουαρίου 2014 Αυτοσύλληψη και λόγος, café Κοραής, Ιπποκράτους 35.
 Εισηγητής: Νίκος Μακρής.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Η αυτοσύλληψη, όρος ο οποίος θα μπορούσε να αποδοθεί ευκρινέστερα ως ‘ ‘ενδοσκόπηση’’, ως περισυλλογή, ως κατάνυξη ή και ως αφαίρεση, είναι συστατικός της φιλοσοφικής γνωσιολογίας. Σημαίνει την έμφυτη δυνατότητα κάθε ανθρώπου να εισδύει στο βάθος του εαυτού του και αυτό μακριά από κάθε συναισθηματισμό ή και δογματισμό.
Πολλοί θεώρησαν αυτήν την κατάσταση με τρόπο ο οποίος δείχνει το φιλοσοφικό είναι του ανθρώπου, άλλοι έδειξαν το πνεύμα της θρησκευτικής μυστικής, ενώ κάποιοι πίστεψαν πω αυτή η κατάσταση δεν είναι παρά σημείο αλλοτρίωσης που γέννησε το μύθο, τη θρησκεία ή κι τη μεταφυσική.
Βαθύτερη θεώρηση δείχνει πως ο αυτοσυγκεντρούμενος άνθρωπος, ο κατανυσσόμενος, προσπαθεί να αποκαλύψει το βαθύτερο είναι του, την πρώτιστη γνώση  η οποία δεν ανακοινώνεται, η οποία δεν είναι αντικείμενο παράστασης ή λογικής διεργασίας, αλλά η οποία είναι η αφετηρία κάθε συγκενριμένης γνώσης, πηγή δηλαδή κάθε λογικής διαπίστωσης.
Γνωρίζουμε πως βασικοί όροι της φιλοσοφικής προσπάθειας, όπως ενόραση, ύπαρξη, βούληση, προθετικότητα κ.ο.κ., έχουν αμεση σχέση με την αυτοσύλληψη και πως αποτελούν την αδήριτη προϋπόθεση κάθε αξίας του ονόματος λογικής καταγραφής. Αυτό θα εξετάσουμε στη σημερινή μας συνάντηση.
ΚΕΙΜΕΝΑ:     η γοητεία της παιδικότητάς μας οφείλεται στο ότι η παιδικότητα είναι  η στιγμή της γοητείας, είναι η ίδια καταγοητευμένη, εκπεπληγμένη,  και αυτή η χρυσή ηλικία  φαίνεται  περιλουσμένη  από ένα λαμπρό φως γιατί δεν αποκαλύπτει κάτι, όντας ξένο σε κάθε αποκάλυψη, καθαρό απαύγασμα…σελ.26… Το να γράφει κανένας σημαίνει  πως εισέρχεται  στην κατάφαση της μοναξιάς όπου η γοητεία απαιτεί… BLANCHOTL’ espace litteraireGallimard/idées, 1955,  σελ. 27.
Paul KleeThéorie de l’ art modernefolio/essays, εκδ., μετφρ.Pierre-Henri Gonthier, 1985. Η δημιουργική δύναμη ξεφεύγει κάθε ορισμό,  παραμένει, σε τελευταία ανάλυση, ένα άρρητο μυστήριο. Όχι όμως ένα απρόσιτο μυστήριο ανίκανο να μας κλονίσει μέχρι τα τρίσβαθά μας. Είμαστε φορτισμένοι μ’ αυτήν τη δύναμη μέχρι το τελευταίο άτομο του μυελού μας. Δε μπορούμε να πούμε τι είναι, αλλά μπορούμε να προσεγγίσουμε την πηγή της με ποικίλα σταθμά…σελ. 57….Η έννοια του απείρου αγγίζει όχι μόνο την Αρχή, αλλά τη συνδέει   με το Τέλος και μας οδηγεί στις έννοιες  του κύκλου και της κυκλοφορίας…σελ.59.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 17 Φεβρουαρίου 2014 Η Λογική Καθαρότητα, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 24 Φεβρουαρίου 2014: Η Ρητορική στον Κικέρωνα, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Φαίδων Φιορέντζης. 10 Μαρτίου 2014: : Ο λόγος για τις Δύο Θεμελιακές Αρχές της Φύσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Ταμπάκης. 17 Μαρτίου 2014: Ενορατική, διάμεση και τραγική γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής, Ελευθέριος Γκίκας. 31 Μαρτίου 2014: Η συνείδηση, θάνατος και ο χρόνος. café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής, Ειδηγητής:Γιάννης Κυριακάκος. 7 Απριλίου 2014: Η οντολογική σπουδαιότητα του συνυπάρχειν, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 5 Μαϊου 2014: Φανερώσεις της Πρώτιστης Γνώσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 12 Μαϊου 2014: Η αρχή της λογικής και η λογική Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 19 Μαϊου 2014: Επιλογικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615. e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο


ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ 
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-     Αναζητήσεων, 15 έτος
3 Φεβρουαρίου 2014: Θετικότητα και Αρνητικότητα,
Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής.

ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Με τον όρο θετικότητα εννοούμε κάθε θετικό μέγεθος, κάθε μέγεθος το οποίο μπορεί να είναι φθαρτό, κινητό, μεταβλητό, τμητό κ.ο.κ., κάθε αισθητό ον δηλαδή. Υπ’ αυτό το πνεύμα οι όροι μέγιστο και ελάχιστο είναι συμβολικοί και δεν έχουν καμιά οντολογική σπουδαιότητα.Τι εννοούμε όμως με τον όρο αρνητικότητα; Για τον Πλάτωνα λ.χ. το μη ον δε σημαίνει παρά ένα άλλο ον που διαφοροποιείται από κάποιο συγκεκριμένο μέγεθος. Υπ’ αυτό το πνεύμα το κενό είναι αδιανόητο, αλλά και ο όρος αρνητικότητα ελέγχεται ως τουλάχιστον αμφίβολος. Με τον όρο σχετίζεται και ο όρος μηδέν ο οποίος είναι ακόμη πιο αμφίβολος και ο οποίος συχνά δηλώνει την απόλυτη υπέρβαση κάθε θετικού μεγέθους, την απόλυτη άρνηση, για να κυριολεκτούμε. Υπάρχει όμως αυτή η πραγματικότητα η υποδηλώνει το απολύτως είναι το οποίο δε μπορούμε να παραστήσουμε ως μη παραστατό; Αυτό θα ερευνήσουμε.ΚΕΙΜΕΝΑ:

1. Κάθε αντικείμενο στην ίδια την Ενότητα είναι η ίδια η Ενότητα  και αντιλαμβανόμεστε πως είναι  όλα τα πράγματα και πως συνεπώς στην ίδια την Ενότητα κάθε αντικείμενο είναι  όλα τα πράγματα…Πράγματι όλα τα όντα μετέχουν της οντότητας Αίροντας λοιπόν από όλα τα όντα τη μετοχή, απομένει η ολοκληρωτικά απλή οντότητα η οποία είναι η ουσία όλων των όντων και δε διακρίνουμε μια τέτοια οντότητα παρά στη σοφή άγνοια…
Η ιερή άγνοια όμως μου μαθαίνει πως ό,τι μοιάζει στη διάνοια με μηδέν  είναι το απερινόητο άπειρο. Nikolaus de Cuza, De la Docte Ignorance, I, § 4, 17
 2. To Είναι ενός πράγματος είναι το καθαρό του Μηδέν. Hegel
 3. Το είναι απ’ το οποίο το ον έρχεται στον κόσμο είναι το καθαρό του Μηδέν. Jean-Paul Sartre
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 10 Φεβρουαρίου 2014: Αυτοσύλληψη και λόγος, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 17 Φεβρουαρίου 2014 Η Λογική Καθαρότητα, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 24 Φεβρουαρίου 2014: Η Ρητορική στον Κικέρωνα, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Φαίδων Φιορέντζης. 10 Μαρτίου 2014: : Ο λόγος για τις Δύο Θεμελιακές Αρχές της Φύσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Ταμπάκης. 17 Μαρτίου 2014: Ενορατική, διάμεση και τραγική γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής, Ελευθέριος Γκίκας. 31 Μαρτίου 2014: Η συνείδηση, θάνατος και ο χρόνος. café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής, Ειδηγητής:Γιάννης Κυριακάκος. 7 Απριλίου 2014: Η οντολογική σπουδαιότητα του συνυπάρχειν, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 5 Μαϊου 2014: Φανερώσεις της Πρώτιστης Γνώσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 12 Μαϊου 2014: Η αρχή της λογικής και η λογική Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 19 Μαϊου 2014: Επιλογικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615. e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο





 27 Ιανουαρίου 2014, Η Πρώτιστη Γνώση ως Ορίζουσα. Εισηγητής: Νίκος Μακρής, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35,  7.45΄μ.μ.
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Πρώτιστη Γνώση αποκαλούμε την αρχή κάθε γνώσης, ό,τι δηλαδή αποτελεί την προκείμενη κάθε προκείμενης, την προϋπόθεση κάθε διασκεπτικής προσπάθειας, το ανυπόθετον κατά Πλάτωνα. Υπάρχει κάτι παρόμοιο; Πολλοί υποστηρίζουν πως ο άνθρωπος νοεί έμφυτα την ιδέα του απείρου (Descartes). Στον Πλατωνισμό ορίζουσα της γνώσης είναι το αγαθόν στο οποίο κοινωνούν οι ιδέες και τις οποίες νοούμε με την ανάμνηση. Κατά τον Kant ορίζουσα είναι ο χώρος, ο χρόνος και το πνεύμα μας.
Για να μη συνεχίσουμε αναφέροντας και άλλους φιλοσόφους, αρκούμαστε να πούμε πως απόλυτη ορίζουσα της Πρώτιστης Γνώσης είναι η ίδια η Πρώτιστη Γνώση η οποία συνοψίζεται στην ακόλουθη αλήθεια-πρωτοπληροφορία: Ο άνθρωπος κοινωνεί απολύτως με το ανθρωποκοσμικό είναι και έτσι με την πρωτογενή νόηση εννοεί-αντιλαμβάνεται κάθε συγκεκριμένο. Αυτή η κοινωνία δεν έχει αρχική χρονική αφετηρία ούτε τέλος και γι’ αυτό ο κόσμος μας δεν έχει ούτε σχήμα, ούτε αρχή, ούτε τέλος, ούτε ηλικία.
Κοινωνός του κόσμου ο άνθρωπος τον θεωρεί πνευματικά, η αίσθηση είναι πνευματική λειτουργία και ό,τι αποκαλούμε ύλη δεν είναι παρά τα αισθητά σώματα ως συμβολική μαρτυρία του απολύτου. Ορίζουσα επομένως είναι η πρώτιστη γνώση με τις παραμέτρους τις οποίες θα αναπτύξουμε.
ΚΕΙΜΕΝΑ: η μεν αίσθησίς εστι το δεκτικόν των αισθητών ειδών άνευ της ύλης, οίον ο κηρός του δακτυλίου άνευ του σιδήρου και του χρυσού δέχεται το σημείον…Αριστοτέλους, Περί Ψυχής, 424α.
…. Είναι μια χωρίς σύννεφα γνώση, ένα φωτοβόλο μυστικό/, μια ασύγκριτη φαιεινότητα,/ άμεσα προσιτή,/ μια θεμελιώδης γνώση/ που σε κάνει εύκολα αναλλοίωτο. Bahagavad Gîtâ Arléa, 2004, σελ. 77:
Παρόλο που αυτός ο λόγος υπάρχει πάντα, ασύνετοι αποδεικνύονται οι άνθρωποι και πριν τον ακούσουν και αφού τον ακούσουν για πρώτη φορά· γιατί, αν γίνονται όλα σύμφωνα με αυτόν τον λόγο, μοιάζουν με άπειρους, αν και έχουν πείρα και λόγων και έργων τα οποία εγώ εξηγώ, διαιρώντας το καθένα κατά τη φύση του και λέγοντάς το όπως έχει.
Hρακλείτου, Περί Φύσεως, απ. 1.
Eίναι στη φύση του λόγου να θεωρεί τα πράγματα ως αναγκαία και όχι ως τυχαία. Aυτήν την αναγκαιότητα των πραγμάτων τη δέχεται με αληθινό τρόπο, όπως ακριβώς είναι... Προσθέστε πως οι αρχές του λόγου είναι έννοιες οι οποίες εξηγούν ό,τι είναι κοινό σε όλα τα πράγματα, χωρίς να εξηγούν την ουσία κανενός ειδικού πράγματος· τα πράγματα συνεπώς πρέπει να είναι αντιληπτά χωρίς καμιά σχέση με το χρόνο, αλλά υπό ένα συγκεκριμένο είδος αιωνιότητας.
SpinozaEthiqueGallimard/id es, 1954, σελ. 128.
 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ3 Φεβρουαρίου 2014: Θετικότητα και Αρνητικότητα, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 10 Φεβρουαρίου 2014: Αυτοσύλληψη και λόγος, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 17 Φεβρουαρίου 2014 Η Λογική Καθαρότητα, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 24 Φεβρουαρίου 2014: Η Ρητορική στον Κικέρωνα, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Φαίδων Φιορέντζης. 10 Μαρτίου 2014: Ο λόγος για τις Δύο Θεμελιακές Αρχές της Φύσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Ταμπάκης. 17 Μαρτίου 2014: Ενορατική, διάμεση και τραγική γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής, Ελευθέριος Γκίκας. 31 Μαρτίου 2014: Το ουτοπικό ως κατεξοχήν πραγματικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής. 7 Απριλίου 2014: Η οντολογική σπουδαιότητα του συνυπάρχειν, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 5 Μαϊου 2014: Φανερώσεις της Πρώτιστης Γνώσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής:Νίκος Μακρής. 12 Μαϊου 2014: Η αρχή της λογικής και η λογική Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 19 Μαϊου 2014: Επιλογικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615. e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο




       Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων,
   15 έτος, 20 Ιανουαρίου 2014: Αυτοσυγκέντρωση και Γνώση, Το Καποδιστριακόν,    Ακαδημίας 48, Εισηγητής: Νίκος Μακρής
ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Έχει γίνει πολύς λόγος για την αυτοσυγκέντρωση επειδή πρόκειται για κατάσταση η οποία απασχολεί όλους τους ανθρώπους, τους σκεπτόμενους ανθρώπους, και όταν ακόμη δεν το συνεδητοποιούμε. Τι συμβαίνει; Αν θυμηθούμε κάποιους συγγενικούς όρους, όπως κατάνυξη, νοητική αφαίρεση, προθετικότητα, ενόραση, ανακατάληψη, διαπιστώνουμε πωςε το πρόβλημα άπτεται της ουσιώδους φιλοσοφικής προβληματικής και αυτό το διαπιστώνουμε κατά τις στιγμές αυτοσυγκέντρωσης. Φαίνεται πως αποσπώμεθα από παραστάσεις, βιώματα, σκέψεις και πως βυθιζόμαστε σε ένα ''μηδέν'', σε μια κατάσταση η οποία μάς παρασύρει κατά κάποιο τρόπο στη λήθη και της χρονικότητας.
Περί τίνος πρόκειται; Μερικοί ονόμασαν αυτό ταύτισή μας με το λεγόμενο χώρο, άλλοι διατείνονται πως αυτή η κατάσταση είναι η απόλυτη καθαρή σκέψη, το απόλυτο είναι, το άπειρο, το αγαθόν κ.ο.κ.
Θα ματαιοπονούσαμε αν απομονώναμε αυτό το συμβαίνον απ' την έγχρονη φύση μας και να η αυτοφανερούμενη αλήθεια. Κατά την κατάνυξη κοινωνούμε με το απόλυτο είναι μας-είναι του κόσμου και κοινωνούμε με κάθε συμβαίνον. Έτσι επιτελείται η γνώση ως ανάγνωση. Αυτό θα προσπαθήσουμε να αναδείξουμε.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Το ανέκφραστο, αυτό δηλαδή το οποίο μου φαίνεται πλήρες μυστηρίου και δεν είμαι ικανός να εκφράσω, σχηματίζει ίσως το πέπλο βάθους
 στο οποίο εκείνοι που μπορώ να εκφράσω οφείλει να δέχεται ένα νόημα Wittgenstein, Remarques melées, σελ. 71.
(Με την άρση της αιτιότητας) το αντικείμενο γίνεται ''ιδέα'' και εγώ καθίσταμαι ταυτόχρονα γιγνώσκον υποκείμενο΄΄ Schopenhauer, Esthetique et Métaphysique, σελ. 166.
Επιστήμη και συνείδηση είναι κατά βάθος σύμφωνες, αρκεί να βλέπουμε τη συνείδηση στα πιο άμεσα δεδομένα της και την επιστήμη στην πιο μακρινή πνοή της...Περνώντας απ' την καθαρή αντίληψη στη μνήμη, αφήνουμε οριστικά την ύλη για το πνεύμα. Bergson, Matière et Memoire, σελ. 221, 265.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 27 Ιανουαρίου 2014: Προκείμενες της Πρώτιστης Γνώσης, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής
 3 Φεβρουαρίου 2014: Θετικότητα και Αρνητικότητα, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής
10 Φεβρουαρίου 2014: Αυτοσύλληψη και λόγος, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής
17 Φεβρουαρίου 2014            Η Λογική Καθαρότητα, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής
24 Φεβρουαρίου 2014: Η Ρητορική στον Κικέρωνα, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Φαίδων Φιορέντζης.
10 Μαρτίου 2014: Η οντολογική σπουδαιότητα του συνυπάρχειν, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48.
17 Μαρτίου 2014: Ενορατική, διάμεση και τραγική γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής, Ελευθέριος Γκίκας.
31 Μαρτίου 2014: Το ουτοπικό ως κατεξοχήν πραγματικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής.
7 Απριλίου 2014: Επιστημονική και Φιλοσοφική Γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48 Εισηγητής: Νίκος Ταμπάκης.
5 Μαϊου 2014: Φανερώσεις της Πρώτιστης Γνώσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής:Νίκος Μακρής.
12 Μαϊου 2014: Η αρχή της λογικής και η λογική Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48.
19 Μαϊου 2014: Επιλογικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής.
ΩΡΑ: 7.45 μ.μ. ΘΕΡΜΕΣ ΕΥΧΕΣ ΓΙΑ ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!













ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙO
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-     Αναζητήσεων, 15 έτος
16 Δεκεμβρίου 2013: Συναισθηματική-ποιητική Γνώση και Αλήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35,εισηγητής: Νίκος Μακρής
ΚΑΛΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ! ΚΑΛΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ!
Σχέδιο Εισήγησης: Θεωρούμε τη συναισθηματική και την ποιητική γνώση επιφανειακές, ή άσχετες με τη λογικότητα του ανθρώπου. Προσεκτικότερη όμως ματιά πείθει πως η συναισθηματική γνώση είναι άμεση, πως βασίζεται σε βιωμένες καταστάσεις ή σε δημιουργούμενα βιώματα τα οποία προϋποθέτουν γνώση. Ήδη, υπάρχει γνώση και σε συναισθηματικές καταστάσεις και σε ποιητικές συλλήψεις, άμεση γνώση που κατατίθεται άμεσα. Αυτό μηνύει το βάθος της πρώτιστης γνώσης που αγγίζει το μυστικό. Ωστόσο, κλειδί κατανόησης αυτής της γνώσης είναι η εγγύτητα του ηθικού. Αυτό θα προσπαθήσουμε να αναπτύξουμε.
ΧΕΝΡΥ ΤΖΕΗΜΣ, Ο Γλύπτης, μτφς. Γεωργίας Αλεξίου, Σ.Ι.ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ, 1981. …ο  φίλος σου ο Σταντάλ γράφει στα εξώφυλλα των βιβλίων του (γιατί παραμέσα δεν έχω προχωρήσει) ότι έχει δει πολύ νωρίς στη ζωή του la beauté parfaite. Δεν ξέρω πόσο νωρίς την είδε εκείνος –εγώ την είδε πριν γεννηθώ- δε μια άλλη κατάσταση της ύπαρξης! Δεν μπορώ να την περιγράψω θετικά. Μπορώ μονάχα να πω ότι δεν τη βρίσκω πουθενά τώρα. Μήτε στον πάτο του ποτηριού της σαμπάνιας, μητε ίσως φανεί παράξενο –στους γυμνούς ώμους των γυναικών….σελ.219, 220.Το χρώμα στα μάγουλά της ζωήρεψε.
-Είναι τόσο μεγάλο μυστήριο που δε μπορείτε να το πείτε με λέξεις μήτε μπορούν τα’ αυτιά μου  να το ακούσουν; -Είναι απλώς ένα συναίσθημα, που αποτελεί μέρος της ζωής μου και δεν μπορώ να αποσπαστώ από αυτό για να μπορέσω να μιλήσω. -Η θρησκεία, εμένα μου φαίνεται πως θα έπρεπε να ήταν ομιλητική και επιθετική. Θα ήθελα να προσηλυτίζει, να πείθει, να διαφωτίζει, να κατακτά! -Η θρησκεία ενός ανθρώπου παίρνει το χρώμα της γενικής του διάθεσης Δεν είμαι επιθετικός και, φυσικά, δεν είμαι ομιλητικός….σελ.225
HENRY JAMES, Τα χαρτιά του Άσπερν, μτφς. Κοσμά Πολίτη, Πλέθρον, 1979.
Η Τζουλιάνα, με τη νυχτικιά της, στεκότανε κοντά στην πόρτα της κάμαράς της και με κοίταζε. Τα χέρια της ήταν σηκωμένα, είχε ανασηκώσει το αιώνιο κουρτινάκι και σκέπαζε το μισό της πρόσωπο, και για πρώτη, για τελευταία, για μόνη φορά, είδα τα καταπληκτικά της μάτια. Ήταν στυλωμένα πάνω μου, ήταν σαν να ξεχύθηκε ξαφνικά, για έναν κλέφτη που πιάστηκε στα πράσα, μια πλημμύρα από φως: μ’ έκαναν να ντραπώ φριχτά. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την παράξενη, κάπως σκυφτή, τρεμουλιαστή κορμοστασιά της, με το κεφάλι ψηλά, τη στάση της, την έκφρασή της –ούτε τον τόνο της φωνής της, που, καθώς γύρισα και την κοίταξα, σφύριξε με εμπάθεια, φρενιασμένα:
- Α, παλιομασκαρά εκδότη!….σελ.110.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 20 Ιανουαρίου 2014: Αυτοσυγκέντρωση και Γνώση, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής, 27 Ιανουαρίου 2014: Προκείμενες της Πρώτιστης Γνώσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής, 3 Φεβρουαρίου 2014: Θετικότητα και Αρνητικότητα, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Νίκος Μακρής,10 Φεβρουαρίου 2014: Αυτοσύλληψη και λόγος, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής, 17 Φεβρουαρίου 2014   Η Λογική Καθαρότητα, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής, 24 Φεβρουαρίου 2014: Η Ρητορική στον Κικέρωνα, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής: Φαίδων Φιορέντζης, 10 Μαρτίου 2014: Η οντολογική σπουδαιότητα του συνυπάρχειν, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 17 Μαρτίου 2014: Ενορατική, διάμεση και τραγική γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής, Ελευθέριος Γκίκας, 31 Μαρτίου 2014: Το ουτοπικό ως κατεξοχήν πραγματικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής, 7 Απριλίου 2014: Επιστημονική και Φιλοσοφική Γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48 Εισηγητής: Νίκος Ταμπάκης, 5 Μαϊου 2014: Φανερώσεις της Πρώτιστης Γνώσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. Εισηγητής:Νίκος Μακρής, 12 Μαϊου 2014: Η αρχή της λογικής και η λογική Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 19 Μαϊου 2014: Επιλογικό, café Κοραής, Ιπποκράτους 35. Εισηγητής: Νίκος Μακρής
Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com
e-mail:nikos.makris@gmail.com, επικοινωνία: 6977093615




 ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-     Αναζητήσεων, 15 έτος
Έβδομη Συνάντηση, 9 Δεκεμβρίου 2013, Επιστημονική και Φιλοσοφική Γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, Εισηγητής: Νίκος Μακρής,  7.45΄μ.μ.
Σχέδιο Εισήγησης: Πέρα από κάθε επιστημονισμό ή φιλοσοφικό ‘‘ιμπεριαλισμό’’ που παρατηρήθηκαν, νηφάλια προσέγγιση του θέματος πληροφορεί πως η επιστήμη είναι: Περιγραφική, Μαθηματικοποιημένη, Αξιωματική, Αναστρέψιμη, Θεωρητική. Αυτοί οι χαρακτήρες της επιστήμης προσδιορίζουν και τη γνώση της. Η επιστημονική γνώση είναι πάντα προσωρινή, δεδομένης της έρευνας και των εσφαλμένων θεωρήσεων, είναι θεωρητική, γιατί αναφέρεται στο γίγνεσθαι (αυτό αφορά και τις φυσικές επιστήμες και τις επιστήμες του ανθρώπου), είναι μαθηματικοποιημένη γιατί εκφράζεται με μαθηματικά σύμβολα και περιγράφει πάντα χωρίς να εξηγεί.
Η φιλοσοφική γνώση είναι οπωσδήποτε αξιωματική και αποβλέπει στο τι των πραγμάτων και όχι στο πώς. Ήδη, μια φιλοσοφική θεώρηση μπορεί να είναι μυθική, ιδεολογική κ.ο.κ., αλλά βαθιά θεωρούμενη, δεν είναι όντως φιλοσοφική. Η πραγματική φιλοσοφική γνώση κυμαίνεται ανάμεσα σε καίρια προβλήματα της ανθρώπινης φύσης: Χώρος, χρόνος, αισθητό, αίσθηση, νόηση, λόγος, ήθος, ωραίο.
Είναι σαφές πως ένας φιλόσοφος οφείλει να γνωρίζει τα πορίσματα των επιστημών, τους είναι υπόχρεος αλλά ποτέ υποτελής. Παράλληλα, ο επιστήμων, όταν θεωρεί γενικά το συμβαίνον και προβαίνει σε ευρύτατες θεωρήσεις (θεωρία επιστημονική)προδίδει το φιλόσοφο που είναι μέσα του και γι’ αυτό πολλοί κορυφαίοι επιστήμονες διαφωνούν μεταξύ τους, παρά το ότι αφορμώνται από κοινά δεδομένα. νας διάλογος μεταηύ φιλοσοφίας και επιστήμης είναι επιτακτικός, αυτό μας λέει η ιστορία της επιστήμης κατά τον 20ο αιώνα.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Επίμετρο: Αναδημοσιεύουμε κάποιες αξιόλογες θέσεις σχετικές με τη θεματική που μας απασχόλησε. Είναι εντελώς ενδεικτικές, όπως και τυχόν αντιθέσεις. 
James G. Lennox, Φιλοσοφία της Βιολογίας: (Η θεωρία του Δαρβίνου) …έχει τη δυνατότητα να επινοήσει ολόκληρες σειρές προγόνων, για την ύπαρξη των οποίων δεν έχουμε κανένα στοιχείο: μπορεί να αραδιάσει ένα σωρό εξίσου φανταστικών εχθρών:  μπορεί να επικαλεστεί ηπείρους, πλημμύρες και περίεργες ατμόσφαιρες, μπορεί να αποξηράνει ωκεανούς, να κόψει νησιά στα δύο και να διαχωρίσει την αιωνιότητα κατά βούληση: με όλα αυτά τα πλεονεκτήματα, θα πρέπει χωρίς αμφιβολία να είναι πολύ αργόστροφος αν δεν είναι σε θέση να μηχανευθεί κάποιες σειρές ζώων και περιστάσεων που να εξηγούν πολύ φυσικά την όποια υποτιθέμενη δυσκολία μας….επικαλείται διαδοχικά ανέμους, παλίρροιες πουλιά, ζώα, ολόκληρη την έμψυχη φύση, πρώτα ως παράγοντες εξάπλωσης των ειδών και, κατόπιν, πολλούς από τους ίδιους παράγοντες ως αδιαπέραστα φράγματα…Με τόσες διευκολύνσεις όσον αφορά τη διατύπωση υποθέσεων, για πολύ λίγες θεωρίες θα είχαμε σοβαρούς λόγους να μην τις θεωρούμε αληθείς…(Ο Δαρβίνος έδειξε ιδιαίτερη προσοχή στην κριτική του Jenkin)
Jenkin, 1867 in Εισαγωγή στη Φιλοσοφία της Επιστήμης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2005, (συλλογικό έργο με κείμενα των Salmon, Earman, Glymour, Lennox, Machamer, Mcguire, Norton, Salmon, Schaffner).
Η συνείδηση δεν μπορεί να εξηγηθεί στο πλαίσιο των παραδειγμάτων της σημερινής επιστήμης…Απ’ ό,τι φαίνεται, τα νευροεπιστημολογικά δεδομένα που έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας μπορούν να υποστηρίξουν αλληλοσυγκρουόμενες υποθέσεις σχετικά με το πού και το πώς αναπαριστώνται οι νοητικές δραστηριότητες.
Συμπόσιο νευρολογίας της ιατρικής σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης με θέμα: Εγκέφαλος-Συνείδηση, 2002. Ιn Γιωργής Παπανικολάου, Η νοητική ακολουθία των πραγμάτων, Σ. Ι. Ζαχαρόπουλος, 2011
Ο Fr. Jacob, γνωστός για τις αντιμεταφυσικές του τάσεις, ισχυρίζεται πως δεν υπάρχει καμιά δυνατότητα ‘‘να βρούμε ποτέ όλα τα στάδια, μέσω των οποίων, ίσως σε μερικά δισεκατομμύρια γενιές, τα άτομα σιγά σιγά πήραν τη διάταξη η οποία κατέληξε στο επιβλητικό οικοδόμημα που αποτελεί το βακτηριδιακό κύτταρο’’. (Η Λογική του Ζώντος, σελ. 399) Μεταξύ των μικρών ανόργανων μορίων και των τεράστιων οργανικών αρχιτεκτονημάτων δεν υπάρχει καμιά λύση συνέχειας…Περισσότερα στο έργο μας: Πανόραμα της Σύγχρονης Σκέψης, Πολιτικά Θέματα/Ίρις, σελ. 418 κ. εξ.
Πολλοί φιλόσοφοι, μεταξύ άλλων, θα υποστήριζαν ότι τα μαθηματικά αποτελούνται απλώς από εξιδανικευμένες νοητικές έννοιες και αν θεωρηθεί ότι ο κόσμος των μαθηματικών αναδύεται τελικά απ’ το μυαλό μας, τότε φθάνουμε τελικά σε ένα φαύλο κύκλο: Το μυαλό μας αναδύεται από το φυσικό εγκέφαλό μας και οι απολύτως ακριβείς φυσικοί νόμοι που διέπουν αυτή τη λειτουργία θεμελιώνονται στα μαθηματικά που απαιτεί ο εγκέφαλός μας για την ύπαρξή του. Η δική μου θέση είναι ότι πρέπει να αποφύγουμε αυτό το άμεσο παράδοξο παραχωρώντας στον πλατωνικό μαθηματικό κόσμο τη δική του, εκτός τόπου και χρόνου, ύπαρξη, αλλά επιτρέποντάς του ταυτόχρονα να μας είναι προσιτός μέσω της διανοητικής δραστηριότητας.
Roger Penrose, ΤΟ ΒΗΜΑ, SCIENCE, 7 Ιανουαρίου 2007.

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 16 Δεκεμβρίου 2013: Συναισθηματική-ποιητική Γνώση και Αλήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 16 Ιανουαρίου 2014: Αυτοσυγκέντρωση και Γνώση, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615.

  e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο

Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων, 15 έτος
Έκτη Συνάντηση, 2 Δεκεμβρίου 2013: Γλώσσα και Αλήθεια, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, Εισηγητής: Νίκος Μακρής

ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: Η γλώσσα αποτελεί σημείο του ανθρώπου, σημαντικό δεδομένο της ανθρώπινης φύσης. Δεδομένου μάλιστα ότι η γλώσσα προηγείται της γραφής (γραπτός λόγος), αλλά και των στοιχειωδών επιτεύξεων του προϊστορικού ανθρώπου, το πρόβλημα της φιλοσοφικής της αξιολόγησης είναι σημαντικό.
Βεβαίως, έκφραση είναι και τα νεύματα και οι διάφορες χειρονομίες και συναισθήματα, αλλά η γλώσσα είναι το κατεξοχήν σημείο. Ας θυμηθούμε απλά κάτι καταπληκτικό: Ο Αριστοτέλης στηρίζει τη Λογική του στη γλώσσα και στη δομή της, οι μοντέρνοι νεοθετικιστές αλλά κυρίως οι αναλυτικοί στηρίζουν τις θέσεις τους στη δομή της γλώσσας.
Ωστόσο, τίθεται ένα μεγάλο ερώτημα το οποί θέτει ο Πλάτων και ο ευρύτερος ιδεαλισμός: Τι εκφράζει η γλώσσα: το είναι ή το φαίνεσθαι; Μπορεί με άλλα λόγια η γλώσσα να εκφράζει την όντως αλήθεια του ανθρωπίνου;
Νομίζουμε πως η γλωσσική έκφραση είναι φιλοσοφικά άκρως σημαντική υπό την προϋπόθεση πως κάθε μορφή έκφρασης, και η γλώσσα επομένως ως κορυφαία, είναι συμβολική και πως δεν εκφράζει την α-λήθεια. Την εικονίζει, είναι σαν τον πλατωνικό χρόνο. Κινητή δηλαδή εικόνα της αιωνιότητας του ανθρωποκοσμικού.
 Ήδη, προκύπτει κάτι το περισσότερο αποκαλυπτικό:Με τη γλώσσα εικονίζεται φραστά, λογικά δηλαδή το νόημα, το άφραστο.

ΚΕΙΜΕΝΑ
1. …. Είναι μια χωρίς σύννεφα γνώση, ένα φωτοβόλο μυστικό/, μια ασύγκριτη φαεινότητα,/ άμεσα προσιτή,/ μια θεμελιώδης γνώση/ που σε κάνει εύκολα αναλλοίωτο. : Bahagavad Gîtâ Arléa, 2004, σελ. 77:
2. Κάθε πρόσωπο είναι και πάπυρος γραμμένος σε μυστηριώδη γλώσσα την οποία οφείλουμε να μάθουμε να αποκρυπτογραφούμε. Και καθώς η έλξη της επιφάνειας είναι το ερέθισμα της διάνοιας, νομίζω πραγματικά πως σε ένα ζωντανό λεύκωμα εκατό ωραιοτήτων όλων των επιπέδων θα μπορούσε κανένας να ξαναδημιουργήσει με το πνεύμα του την αρχιτεκτονική της ανθρωπότητας και το πνεύμα της ιστορίας..
Η φαντασία που επινοεί  δηλώνει πως είμαστε ψυχές με κάποιες γήινες υποτέλειες· η αλήθεια είναι πως είμαστε άγρια ζώα με κάποιες ουράνιες προσβλέψεις. Ο πλατωνισμός είναι η ουσία της ποίησης, της τέχνης και της αγάπης που δε ζουν παρά με φανταστικές επινοήσεις. Henri-Frédéric Amiel, Journal Intime, L’Age d’homme, 1988, t.VII, σελ. 195, 103, 491.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ 9 Δεκεμβρίου 2013: Επιστημονική και Φιλοσοφική Γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48 16 Δεκεμβρίου 2013: Συναισθηματική-ποιητική Γνώση και Αλήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615.
  e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας: filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο



ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-     Αναζητήσεων, 15 έτος
Πέμπτη Συνάντηση, 18 Νοεμβρίου 2013: Το Φραστό και το Άφραστο της Γνώσης, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, εισηγητής: Νίκος Μακρής, 19.45 μ.μ.

Σχέδιο Εισήγησης: Επικρατεί συνήθως η γνώμη πως υπάρχει κάτι εντελώς αποφατικό, ασύλληπτο και απερινόητο, κάτι το οποίο η γνώση δε μπορεί να εκπορθήσει. Στην πραγματικότητα όμως ισχύει το εντελώς αντίθετο. Αν υπήρχε κάτι το εντελώς απερινόητο, η γνώση θα ήταν ανέφικτη ή θα περιοριζόταν σε δευτερεύουσες αναζητήσεις.
Στην πραγματικότητα το αποκαλούμενο απερινόητο, ακατάληπτο, άρρητο κ.ο.κ. είναι το απόλυτο είναι μας, είναι του κόσμου, ότι δηλαδή δεν είναι δυνατό να εκφρασθεί, άρρητο.
Ας δούμε. Κάθε σχετικό, πεπερασμένο, μεταβλητό, κινητό, φθαρτό κ.ο.κ.  είναι εκφραστό και μάλιστα πάντα με τρόπο σχετικό. Κάθε εκφράσιμο είναι σχετικό, αλλά η σχετικότητα των αισθητών και εκφραστών μεγεθών δεν οδηγεί στο σχετικισμό. Οδηγεί στη λογική πρόταση, στο λογίζεσθαι.
Εδώ λοιπόν οφείλουμε να πούμε: Μήπως το απολύτως είναι είναι ανέκφραστο, αλλά πηγή κάθε εκφραστού; Μήπως το ανέκφραστο (άπειρο, αγαθό, εν, natuta natutans, είναι, ταυτό, κ.ο.κ. κατά τους φιλοσόφους) συνιστά την τροφή, την πηγή, το συνέχεσθαι των εκφραστών;
Αυτή η αλήθεια φανερώνεται τόσο στη λογική, όσο και στην ηθική και την αισθητική. Ό,τι ζούμε απόλυτα, δεν εκφράζεται, αλλά συνιστά την πηγή κάθε εκφραστού. Αυτό θα προσπαθήσουμε να δείξουμε κατά τη συνάντησή μας.


ΚΕΙΜΕΝΑ: 1.  Ό,τι μπορεί να δειχθεί δε μπορεί να ειπωθεί. (Wittgenstein)
                    2. Ρητόν μηδαμώς εστίν (Πλάτων)
     3.   Δεν αντιλαμβανόμαστε τα σώματα παρά μόνο με την ικανότητα  που είναι μέσα μας και καθόλου με τη φαντασία, ούτε  με τις αισθήσεις…και επειδή δεν  τα γνωρίζουμε επειδή  τα βλέπουμε ή τα αγγίζουμε, αλλά μόνο επειδή τα αντιλαμβανόμαστε με τη σκέψη, γνωρίζω καλά πως δεν υπάρχει τίποτε που είναι πιο εύκολο να γνωρίζω εκτός απ΄ το πνεύμα μου. Descartes, Méditatios philosophiques, III
  4.  Επιστρέψτε απ’ το Μοντέλο στη Μήτρα! Ευτυχισμένοι (οι καλλιτέχνες) που καταδύονται μακριά, προς τον αρχέγονο Νόμο, κοντά  στη μυστική πηγή που τρέφει κάθε εξέλιξη….σελ. 30… Αλλά η παλλομένη καρδιά μας μάς ωθεί πιο μακριά, μας βυθίζει περισσότερο  στο αρχέγονο βάθος….
 …Η δημιουργική δύναμη ξεφεύγει κάθε ορισμό,  παραμένει, σε τελευταία ανάλυση, ένα άρρητο μυστήριο. Όχι όμως ένα απρόσιτο μυστήριο ανίκανο να μας κλονίσει μέχρι τα τρίσβαθά μας. Δε μπορούμε να πούμε τι είναι, αλλά μπορούμε να προσεγγίσουμε την πηγή της με ποικίλα σταθμά…σελ. 57….Η έννοια του απείρου αγγίζει όχι μόνο την Αρχή, αλλά τη συνδέει   με το Τέλος και μας οδηγεί στις έννοιες  του κύκλου και της κυκλοφορίας… σελ.59.
Paul Klee, Théorie de l art moderne, folio/essays, εκδ., μετφρ.Pierre-Henri Gonthier, 1985.

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 2 Δεκεμβρίου 2013:Γλώσσα και Αλήθεια, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 9 Δεκεμβρίου 2013:Επιστημονική και Φιλοσοφική Γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48 16 Δεκεμβρίου 2013: Συναισθηματική-ποιητική Γνώση και Αλήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615.
  e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας:filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο
  


    







ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων, 15 έτος
                         Τέταρτη συνάντηση, 11 Νοεμβρίου 2013: Μυθική, Συμβολική Γνώση και Φιλοσοφία,
                                                     Café Κοραής, Εισηγητής: Νίκος Μακρής
Σχέδιο Εισήγησης: Ο όρος μύθος σήμαινε λόγος, λέγεις, αφηγείσθαι, και στις βαθύτερες εκδιπλώσεις του, αφηγείσθαι τη θεία τάξη των πραγμάτων. Οι μεγάλοι μύθοι της ανθρωπότητας είναι σημαντικότεροι και απ’ την ιστορία τους, γιατί προαγγέλλουν με αλληγορικό ή συμβολικό λόγο, το τελούμενο, έτσι όπως η ενόραση του πνεύματος των λαών το διείδε. Δε χρειάζεται να αναφέρουμε μεγάλους μύθους οι οποίοι είναι σημαντικότεροι και από επιστημονικές ή φιλοσοφικές θεωρήσεις, είναι γνωστοί.
Υπάρχει όντως μια αδιαμόρφωτη γνώση στο μύθο η οποία με την πάροδο των αιώνων και τον αγώνα του ανθρώπου καθίσταται συμβολική έκφραση και να η γλώσσα, το λέγειν, ο γραπτός λόγος, οι τέχνες, η ποίηση, ο στοχασμός, η αλληγορία κ.ο.κ.
Υπάρχει όμως συμβολική γνώση και σε τι συνίσταται; Οπωσδήποτε το συμβάλλεσθαι έχει λογική φορά, παρά τις ειδωλικές παρεισφρύσεις. Το σύμβολο και η συμβολική έκφραση αποσκοπούν στην απόδοση της ενότητας, της αρχέγονης ενότητας η οποία είναι μήτρα κάθε γνήσιου στοχασμού. Ωστόσο, απομένει η φιλοσοφική αξιολόγηση η οποία καθιστά τη μυθική και τη συμβολική έκφραση φορείς α-λήθειας υπό καθαρά λογική φορά και συνέπεια, αντικαθιστώντας τις παραστάσεις και τις φεύγουσες εντυπώσεις έννοιες.  Η φιλοσοφική γνώση επομένως οδηγεί τις πρώτες οντολογικές αλλά αδιαμόρφωτες συλλήψεις κατηγορίες νου, αλλά, ας μη μας διαφεύγει, προσφεύγει πάντα στη μυθική και τη συμβολική έκφραση ως μόνους τρόπους του εκφράζεσθαι. Αυτό θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε με κάθε προσοχή. Ας αναφέρουμε προκαταρκτικά πως κάθε μορφή εκφράζεσθαι είναι αναπόφευκτα μυθικοσυμβολική, αλλά η διαχωριστική γραμμή συνίσταται στο ότι η ποριζόμενη φιλοσοφική γνώση οδηγεί με τον τρόπο της, με το συνεπή λόγο δηλαδή, στην έκρηξη της μυστικής ρίζας η οποία ποδηγετεί το μύθο και τη συμβολική έκφραση.
ΚΕΙΜΕΝΑ:
1.  πολλαί (ψυχαί) μεν χωλεύονται , πολλαί δε πολλά πτερά θραύονται· πάσαι δε πολύν έχουσαι πόνον ατελείς της του όντος θέας απέρχονται, και απελθούσαι τροφή δοξαστή χρώνται.  Φαίδρος, 248b.
2. Αυτό το είναι είναι απλό, όμοιο με τον εαυτό του, αμετάβλητο, αιώνιο· δεν υπάρχει σ’ αυτό ούτε γέννηση, ούτε παρακμή, ούτε αλλαγή, ούτε παιγνίδι μεταβολών, αλλά είναι και τηρείται πάντα σε συνεχή ανάπαυση Initiation à la vie bienheureuseAubierParis, 1944, σελ. 102.
Έστι γαρ είναι, μηδέν δ’ ουκ έστιν. Παρμενίδης, Απ. 6.
3. Είσαι ωραίος, είσαι μεγάλος, λαμπυρίζεις ( tu étinceles)
Πολύ πάνω από κάθε γη,
Οι ακτίνες σου  περιζώνουν τις χώρες
Μέχρι τα όρια του ό,τι δημιούργησες…
……….
Όλη η γη πληρούραι ωραιότητας από σένα.
Hymnes de la religion d’Aton, (παρουσίασημετάφρασητου Pierre Grandet)  Sagesses/Seuil, 1995, σελ. 101.


 ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ: 18 Νοεμβρίου 2013:Το Φραστό και το Άφραστο της Γνώσης, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 2 Δεκεμβρίου 2013:Γλώσσα και Αλήθεια, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 9 Δεκεμβρίου 2013:Επιστημονική και Φιλοσοφική Γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48 16 Δεκεμβρίου 2013: Συναισθηματική-ποιητική Γνώση και Αλήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615.
  e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας:filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο














ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-     Αναζητήσεων, 15 έτος
 Τρίτη Συνάντηση: Ο Σωκρατικός λόγος και η Φιλοσοφία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 4 Νοεμβρίου 2013.

Σχέδιο Εισήγησης: Είναι γνωστό πως ο σωκρατικός λόγος συνιστά διαρκή αφετηρία κάθε φιλοσοφικής αναζήτησης. Αν υπάρχει προσωκρατική φιλοσοφία, αυτό συμβαίνει επειδή η φιλοσοφία είναι σωκρατική. Δεν υπάρχει μετασωκρατική φιλοσοφία.
Αυτό βέβαια δε σημαίνει πως οι μετά το Σωκράτη φιλόσοφοι είναι αιχμάλωτοί του, δεδομένου πως αρκετοί είναι οι αρνητές της σωκρατικής μεθόδου. Σημαίνει όμως κάτι σημαντικότερο: Το λογίζεσθαι και το συλλογίζεσθαι, η μαιευτική, το ηθικό, είναι αναπότρεπτα σημεία τριβής και δημιουργίας, συνιστούν αφετηρίες φιλοσοφικής σκέψης. Γιατί; Απλά και καθαρά: Με το Σωκράτη, ο άνθρωπος ελευθερώνεται απ’ την αχλύ του μυθολογικού, στερεώνει το στοχασμό του όχι στις παραστάσεις και στις ψευδείς ιδέες που απορρέουν, αλλά στις έννοιες. Στο λογιζόμενο υποκείμενο. Εκείθεν ανατέλλει ο πλατωνικός ιδεαλισμός και όλος ο πλούτος των φιλοσοφικών ιδεών.
Ας ερευνήσουμε λοιπόν προσεκτικά τη δυναμική του σωκρατικού λόγου, τις αφετηρίες της και τη σπουδαιότητά της για τη φιλοσοφική έρευνα.
ΚΕΙΜΕΝΑ:ος αν μοι λογιζομένω βέλτιστος φαίνηται[1] ανήκει σε όλους τους ανθρώπους γιατί έτσι διασώζεται η του διαλέγεσθαι δύναμις.
          Στον Χαρμίδη λ.χ. εξετάζεται το είναι της σωφροσύνης με αφετηρία το σωκρατικό ορισμό: Και εννόει ο λέγων  σωφροσύνην είναι  το τα αυτού πράττειν[2]. Ο ορισμός οδηγεί  τους συνομιλητές σε  ευρύτερους προβληματισμούς  καθόσον το τα αυτού πράττειν γνώναι ό τι ποτέ εστίν είναι ιδιαίτερα χαλεπόν[3].
Το δ΄ουκ έστιν ούτως ,αλλ’ αι μεν άλλαι πάσαι άλλου εισίν επιστήμαι, εαυτών δ΄ ου η δε(σωφροσύνη) μόνη των τε άλλων επιστημών επιστήμη εστί καˆ αυτή εαυτής.[4]
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ :
11 Νοεμβρίου 2013:Μυθική, Συμβολική Γνώση και Φιλοσοφία, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 18 Νοεμβρίου 2013:Το Φραστό και το Άφραστο της Γνώσης, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 2 Δεκεμβρίου 2013:Γλώσσα και Αλήθεια, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 9 Δεκεμβρίου 2013:Επιστημονική και Φιλοσοφική Γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48 16 Δεκεμβρίου 2013: Συναισθηματική-ποιητική Γνώση και Αλήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35.

 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615.
  e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας:filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο




[1] Κρίτων,49d.
[2] Χαρμίδης,161d.
[3]Χαρμίδης,162b.
[4] Χαρμίδης,166b-c.








ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ
Αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-     Αναζητήσεων, 15 έτος
Δεύτερη Συνάντηση: Η Φιλοσοφική Θεώρηση της Γνώσης, το     Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 21 Οκτωβρίου 2013, εισηγητής: Νίκος Μακρής
Σχέδιο Εισήγησης: Υπάρχουν άραγε πολλά είδη γνώσης, όπως υποθέτουν πολλοί; Κάποιοι κάνουν λόγο για ορθολογιστική, για μαθηματική, για μυστική, για θρησκευτική, για καλλιτεχνική γνώση, κ.ο.κ.
Κατά βάση όμως η γνώση, οι μορφές υπό τις οποίες εκφράζεται, είναι μεν διαφορετικές, αλλά η γνώση στην αφετηρία της είναι μία. Θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο για την γνώση της γνώσης, για την ουσιαστική γνώση της οποίας τα όρια είναι ανόρια. Ωστόσο, επειδή ο άνθρωπος εκφράζεται και μάλιστα συμβολικά, ο τρόπος έκφρασης της γνώσης είναι σχετικός. Εξάλλου, οτιδήποτε εκφραστό είναι συμβολικό.
Θα μπορούσαμε επομένως να αποκαλέσουμε την αφετηρία του γιγνώσκειν φιλοσοφική, κατά τρόπο που κάθε επιμέρους γνώση να την εκφράζει διαθλωμένη σε διάφορες μορφές και εκφράσεις ζωής; Αυτό όμως οδηγεί σε κάτι σημαντικότερο: Οποιαδήποτε γνώση είναι κατά βάθος έκφρασης της φιλοσοφικής και γι’ αυτό όλες οι σχετικές γνώσεις, κατά βάθος θεωρούμενες, συγκλίνουν.
Τόσο στο χώρος της οντλογίας-γνωσιοθεωρίας, όσο και στο χώρος της ηθικής, της αισθητικής, της λογικής κ.ο.κ. συναντάμε γνώσεις που αποκαλύπτουν την αλήθεια. Ήδη, η μόνη πραγματική γνώση, πέρα από εσφαλμένες γνώσεις, είναι η αληθής γνώση. Η τελευταία όμως εκφράζεται αναπόφευκτα συμβολική-σχετικά και ενεργεί ως κάτοπτρο αποκάλυψης.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Αν είναι έτσι μάταια μας λένε πως οφείλουμε να μένουμε στα όρια της εμπειρίας, να σταματάμε στις πρωτογενείς πράξεις της εσωτερικής αίσθησης χωρίς να αναζητάμε αρχές πιο μακριά γιατί δεν είμαστε κύριοι να μένουμε εκεί. Η αίσθηση του εγώ μας παρασύρει αναγκαστικά στην ιδέα της ψυχής η οποία είναι το ανυπόθετο.
Η σύλληψη ή η ιδέα αυτού του απόλυτου ανυπόθετου γίνεται σχετική λέει ο Kant καθώς εφαρμόζεται στο πραγματικό υποκείμενο το οποίο συλλαμβάνει ή στο σκεπτόμενο εγώ[1]*.
Maine de Biran, Είναι και Σκέψη, ελλην. έκδοση, Δρόμων.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ :
4 Νοεμβρίου 2013: Ο Σωκρατικός λόγος και η Φιλοσοφία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 11 Νοεμβρίου 2013:Μυθική, Συμβολική Γνώση και Φιλοσοφία, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 18 Νοεμβρίου 2013:Το Φραστό και το Άφραστο της Γνώσης, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35, 2 Δεκεμβρίου 2013:Γλώσσα και Αλήθεια, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48, 9 Δεκεμβρίου 2013:Επιστημονική και Φιλοσοφική Γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48 16 Δεκεμβρίου 2013:Συναισθηματική-ποιητική Γνώση και Αλήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35.

 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615,  e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας:filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο






[1]* O Maine de Biran συμβουλεύεται του βιβλίο του M. J. Kinker Δοκίμιο Σύντομης Έκθεσης της Κριτικής του Καθαρού Λόγου, Άμστερνταμ 1801. Αντίτυπο του βιβλίου βρίσκεται στη βιβλιοθήκη του Gtatelourp και περιέχει σχόλια στις σελίδες 15, 77, 81, 139, 148, 153, 170, Αυτή η παράγραφος είναι σημείωση του Kinker, σελ. 83. Πρβλ. Kinker, σελ. 85: ‘‘Αυτή η σύλληψη ή ιδέα του ανυπόθετου μπορεί να καταστεί σχετική με τρεις τρόπους: Με την εφαρμογή της 1 στο υποκείμενο το οποίο συλλαμβάνει το σκεπτόμενο εγώ, 2 στα αισθητά αντικείμενα , στα φαινόμενα και 3 στα πράγματα γενικά’’.












Α θ η ν α ϊ κ ά  Β ρ α δ ι ν ά  Φ ι λ ο σ ο φ ι κ ώ ν Σ υ ζ η τ ή σ ε ω ν
           -Α ν α ζ η τ ή σ ε ω ν
          Φιλοσοφικό Καφενείο   
              Α θ ή ν α,  25-9-2013


14 Οκτωβρίου 2013: Γνώση και Αλήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35.


Σχέδιο Εισήγησης:
Οι όροι γνώση και Αλήθεια δεν είναι ταυτόσημοι. Στην ιστορία της σκέψης άλλοι υπέταξαν την αλήθεια στη γνώση και άλλοι θεώρησαν πως η αλήθεια δεν ταυτίζεται με τη γνώση. Το πρόβλημα δεν είναι απλό, δεδομένου ότι οι γνώσεις αλληλοαναιρούνται και διαπιστώνουμε συχνά πως χθεσινά πορίσματα των επιστημών, αλλά και πεποιθήσεων του κοινού νου, αναιρούνται τόσο απ’ τη διανθρώπινη εμπειρία, όσο και απ’ την επιστημονική προσπάθεια. Ας σημειωθεί πως δε θα υπήρχε επιστήμη χωρίς την αναθεώρηση των γνώσεων και την προβολή άλλων οι οποίες αντικαθιστούν πολλές άλλες.
Ας μη ξεχνάμε πως για να υπάρχει γνώση, για να υπάρχουν γνώσεις δηλαδή προαπαιτείται μια ουσιαστική ορίζουσα η οποία, και όταν ακόμη πλανάται, συνιστά την προϋπόθεση κάθε γνώσης, κάθε δηλαδή συγκεκριμένης γνώσης η οποία θα αναιρεθεί υπέρ μιας άλλης. Αυτή ακριβώς η ορίζουσα είναι η ΠΡΩΤΙΣΤΗ ΓΝΩΣΗ με το είναι της οποίας θα ασχοληθούμε στις επόμενες συναντήσεις μας.
Αν επομένως υπάρχει μία ορίζουσα η οποία καθιστά το υποκείμενο ικανό να αυτοαναθεωρείται, αυτή η γνώση οφείλει να είναι ατρεμής και βεβαία, είναι η αληθής γνώση η οποία δεν εξαρτάται από συγκυριακές γνώσεις. Αυτή ακριβώς η γνώση είναι η αληθής, η πρώτιστη, η πριν από κάθε εμπειρική διαπίστωση. Θα διακριβώσουμε σιγά σιγά τις ορίζουσές της.  

Το πρόγραμμά μας μέχρι τα Χριστούγεννα είναι το ακόλουθο:
14 Οκτωβρίου 2013: Γνώση και Αλήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35.
21 Οκτωβρίου 2013:Η φιλοσοφική θεώρηση της γνώσης, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 4 Νοεμβρίου 2013: Ο Σωκρατικός λόγος και η Φιλοσοφία, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 11 Νοεμβρίου 2013:Μυθική, Συμβολική Γνώση και Φιλοσοφία, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35. 18 Νοεμβρίου 2013:Το Φραστό και το Άφραστο της Γνώσης, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35. 2 Δεκεμβρίου 2013:Γλώσσα και Αλήθεια, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48. 9 Δεκεμβρίου 2013:Επιστημονική και Φιλοσοφική Γνώση, Το Καποδιστριακόν, Ακαδημίας 48.
16 Δεκεμβρίου 2013:Συναισθηματική-ποιητική Γνώση και Αλήθεια, Café Κοραής, Ιπποκράτους 35.

                                               

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6977093615,  e-mail :nikos.makris2@gmail.com Ο ιστότοπός μας:filosofiko-kafeneio.blogspot.com  ή Google : το φιλοσοφικό καφενείο